Kishkindha Kanda, sarga 53

तथा ब्रुवति तारे तु ताराधिपतिवर्चसि
अथ मेने हृतं राज्यं हनुमानङ्गदेन तत्

tathā bruvati tāre tu tārādhipativarcasi
atha mene hṛtaṃ rājyaṃ hanumān aṅgadena tat

बुद्ध्या ह्यष्टाङ्गया युक्तं चतुर्बलसमन्वितम्
चतुर्दशगुणं मेने हनुमान्वालिनः सुतम्

buddhyā hy aṣṭāṅgayā yuktaṃ caturbalasamanvitam
caturdaśaguṇaṃ mene hanumān vālinaḥ sutam

आपूर्यमाणं शश्वच्च तेजोबलपराक्रमैः
शशिनं शुक्लपक्षादौ वर्धमानमिव श्रिया

āpūryamāṇaṃ śaśvac ca tejobalaparākramaiḥ
śaśinaṃ śuklapakṣādau vardhamānam iva śriyā

बृहस्पतिसमं बुद्ध्या विक्रमे सदृशं पितुः
शुश्रूषमाणं तारस्य शुक्रस्येव पुरंदरम्

bṛhaspatisamaṃ buddhyā vikrame sadṛśaṃ pituḥ
śuśrūṣamāṇaṃ tārasya śukrasyeva puraṃdaram

भर्तुरर्थे परिश्रान्तं सर्वशास्त्रविशारदम्
अभिसंधातुमारेभे हनुमानङ्गदं ततः

bhartur arthe pariśrāntaṃ sarvaśāstraviśāradam
abhisaṃdhātum ārebhe hanumān aṅgadaṃ tataḥ

स चतुर्णामुपायानां तृतीयमुपवर्णयन्
भेदयामास तान्सर्वान्वानरान्वाक्यसंपदा

sa caturṇām upāyānāṃ tṛtīyam upavarṇayan
bhedayām āsa tān sarvān vānarān vākyasaṃpadā

तेषु सर्वेषु भिन्नेषु ततोऽभीषयदङ्गदम्
भीषणैर्बहुभिर्वाक्यैः कोपोपायसमन्वितैः

teṣu sarveṣu bhinneṣu tato 'bhīṣayad aṅgadam
bhīṣaṇair bahubhir vākyaiḥ kopopāyasamanvitaiḥ

त्वं समर्थतरः पित्रा युद्धे तारेय वै धुरम्
दृढं धारयितुं शक्तः कपिराज्यं यथा पिता

tvaṃ samarthataraḥ pitrā yuddhe tāreya vai dhuram
dṛḍhaṃ dhārayituṃ śaktaḥ kapirājyaṃ yathā pitā

नित्यमस्थिरचित्ता हि कपयो हरिपुंगव
नाज्ञाप्यं विषहिष्यन्ति पुत्रदारान्विना त्वया

nityam asthiracittā hi kapayo haripuṃgava
nājñāpyaṃ viṣahiṣyanti putradārān vinā tvayā

त्वां नैते ह्यनुयुञ्जेयुः प्रत्यक्षं प्रवदामि ते
यथायं जाम्बवान्नीलः सुहोत्रश्च महाकपिः

tvāṃ naite hy anuyuñjeyuḥ pratyakṣaṃ pravadāmi te
yathāyaṃ jāmbavān nīlaḥ suhotraś ca mahākapiḥ

न ह्यहं त इमे सर्वे सामदानादिभिर्गुणैः
दण्डेन न त्वया शक्याः सुग्रीवादपकर्षितुम्

na hy ahaṃ ta ime sarve sāmadānādibhir guṇaiḥ
daṇḍena na tvayā śakyāḥ sugrīvād apakarṣitum

विगृह्यासनमप्याहुर्दुर्बलेन बलीयसः
आत्मरक्षाकरस्तस्मान्न विगृह्णीत दुर्बलः

vigṛhyāsanam apy āhur durbalena balīyasaḥ
ātmarakṣākaras tasmān na vigṛhṇīta durbalaḥ

यां चेमां मन्यसे धात्रीमेतद्बिलमिति श्रुतम्
एतल्लक्ष्मणबाणानामीषत्कार्यं विदारणे

yāṃ cemāṃ manyase dhātrīm etad bilam iti śrutam
etal lakṣmaṇabāṇānām īṣatkāryaṃ vidāraṇe

स्वल्पं हि कृतमिन्द्रेण क्षिपता ह्यशनिं पुरा
लक्ष्मणो निशितैर्बाणैर्भिन्द्यात्पत्रपुटं यथा
लक्ष्मणस्य च नाराचा बहवः सन्ति तद्विधाः

svalpaṃ hi kṛtam indreṇa kṣipatā hy aśaniṃ purā
lakṣmaṇo niśitair bāṇair bhindyāt patrapuṭaṃ yathā
lakṣmaṇasya ca nārācā bahavaḥ santi tadvidhāḥ

अवस्थाने यदैव त्वमासिष्यसि परंतप
तदैव हरयः सर्वे त्यक्ष्यन्ति कृतनिश्चयाः

avasthāne yadaiva tvam āsiṣyasi paraṃtapa
tadaiva harayaḥ sarve tyakṣyanti kṛtaniścayāḥ

स्मरन्तः पुत्रदाराणां नित्योद्विग्ना बुभुक्षिताः
खेदिता दुःखशय्याभिस्त्वां करिष्यन्ति पृष्ठतः

smarantaḥ putradārāṇāṃ nityodvignā bubhukṣitāḥ
kheditā duḥkhaśayyābhis tvāṃ kariṣyanti pṛṣṭhataḥ

स त्वं हीनः सुहृद्भिश्च हितकामैश्च बन्धुभिः
तृणादपि भृशोद्विग्नः स्पन्दमानाद्भविष्यसि

sa tvaṃ hīnaḥ suhṛdbhiś ca hitakāmaiś ca bandhubhiḥ
tṛṇād api bhṛśodvignaḥ spandamānād bhaviṣyasi

न च जातु न हिंस्युस्त्वां घोरा लक्ष्मणसायकाः
अपवृत्तं जिघांसन्तो महावेगा दुरासदाः

na ca jātu na hiṃsyus tvāṃ ghorā lakṣmaṇasāyakāḥ
apavṛttaṃ jighāṃsanto mahāvegā durāsadāḥ

अस्माभिस्तु गतं सार्धं विनीतवदुपस्थितम्
आनुपूर्व्यात्तु सुग्रीवो राज्ये त्वां स्थापयिष्यति

asmābhis tu gataṃ sārdhaṃ vinītavad upasthitam
ānupūrvyāt tu sugrīvo rājye tvāṃ sthāpayiṣyati

धर्मकामः पितृव्यस्ते प्रीतिकामो दृढव्रतः
शुचिः सत्यप्रतिज्ञश्च ना त्वां जातु जिघांसति

dharmakāmaḥ pitṛvyas te prītikāmo dṛḍhavrataḥ
śuciḥ satyapratijñaś ca nā tvāṃ jātu jighāṃsati

प्रियकामश्च ते मातुस्तदर्थं चास्य जीवितम्
तस्यापत्यं च नास्त्यन्यत्तस्मादङ्गद गम्यताम्

priyakāmaś ca te mātus tadarthaṃ cāsya jīvitam
tasyāpatyaṃ ca nāsty anyat tasmād aṅgada gamyatām