Kishkindha Kanda, sarga 60
ततस्तद्दारुणं कर्म दुष्करं साहसात्कृतम्
आचचक्षे मुनेः सर्वं सूर्यानुगमनं तथा
tatas tad dāruṇaṃ karma duṣkaraṃ sāhasāt kṛtam
ācacakṣe muneḥ sarvaṃ sūryānugamanaṃ tathā
भगवन्व्रणयुक्तत्वाल्लज्जया चाकुलेन्द्रियः
परिश्रान्तो न शक्नोमि वचनं परिभाषितुम्
bhagavan vraṇayuktatvāl lajjayā cākulendriyaḥ
pariśrānto na śaknomi vacanaṃ paribhāṣitum
अहं चैव जटायुश्च संघर्षाद्दर्पमोहितौ
आकाशं पतितौ वीरौ जिघासन्तौ पराक्रमम्
ahaṃ caiva jaṭāyuś ca saṃgharṣād darpamohitau
ākāśaṃ patitau vīrau jighāsantau parākramam
कैलासशिखरे बद्ध्वा मुनीनामग्रतः पणम्
रविः स्यादनुयातव्यो यावदस्तं महागिरिम्
kailāsaśikhare baddhvā munīnām agrataḥ paṇam
raviḥ syād anuyātavyo yāvad astaṃ mahāgirim
अथावां युगपत्प्राप्तावपश्याव महीतले
रथचक्रप्रमाणानि नगराणि पृथक्पृथक्
athāvāṃ yugapat prāptāv apaśyāva mahītale
rathacakrapramāṇāni nagarāṇi pṛthak pṛthak
क्वचिद्वादित्रघोषांश्च ब्रह्मघोषांश्च शुश्रुव
गायन्तीश्चाङ्गना बह्वीः पश्यावो रक्तवाससः
kva cid vāditraghoṣāṃś ca brahmaghoṣāṃś ca śuśruva
gāyantīś cāṅganā bahvīḥ paśyāvo raktavāsasaḥ
तूर्णमुत्पत्य चाकाशमादित्यपथमास्थितौ
आवामालोकयावस्तद्वनं शाद्वलसंस्थितम्
tūrṇam utpatya cākāśam ādityapatham āsthitau
āvām ālokayāvas tad vanaṃ śādvalasaṃsthitam
उपलैरिव संछन्ना दृश्यते भूः शिलोच्चयैः
आपगाभिश्च संवीता सूत्रैरिव वसुंधरा
upalair iva saṃchannā dṛśyate bhūḥ śiloccayaiḥ
āpagābhiś ca saṃvītā sūtrair iva vasuṃdharā
हिमवांश्चैव विन्ध्यश्च मेरुश्च सुमहान्नगः
भूतले संप्रकाशन्ते नागा इव जलाशये
himavāṃś caiva vindhyaś ca meruś ca sumahān nagaḥ
bhūtale saṃprakāśante nāgā iva jalāśaye
तीव्रस्वेदश्च खेदश्च भयं चासीत्तदावयोः
समाविशत मोहश्च मोहान्मूर्छा च दारुणा
tīvrasvedaś ca khedaś ca bhayaṃ cāsīt tadāvayoḥ
samāviśata mohaś ca mohān mūrchā ca dāruṇā
न दिग्विज्ञायते याम्या नागेन्या न च वारुणी
युगान्ते नियतो लोको हतो दग्ध इवाग्निना
na dig vijñāyate yāmyā nāgenyā na ca vāruṇī
yugānte niyato loko hato dagdha ivāgninā
यत्नेन महता भूयो रविः समवलोकितः
तुल्यः पृथ्वीप्रमाणेन भास्करः प्रतिभाति नौ
yatnena mahatā bhūyo raviḥ samavalokitaḥ
tulyaḥ pṛthvīpramāṇena bhāskaraḥ pratibhāti nau
जटायुर्मामनापृच्छ्य निपपात महीं ततः
तं दृष्ट्वा तूर्णमाकाशादात्मानं मुक्तवानहम्
jaṭāyur mām anāpṛcchya nipapāta mahīṃ tataḥ
taṃ dṛṣṭvā tūrṇam ākāśād ātmānaṃ muktavān aham
पक्षिभ्यां च मया गुप्तो जटायुर्न प्रदह्यत
प्रमादात्तत्र निर्दग्धः पतन्वायुपथादहम्
pakṣibhyāṃ ca mayā gupto jaṭāyur na pradahyata
pramādāt tatra nirdagdhaḥ patan vāyupathād aham
आशङ्के तं निपतितं जनस्थाने जटायुषम्
अहं तु पतितो विन्ध्ये दग्धपक्षो जडीकृतः
āśaṅke taṃ nipatitaṃ janasthāne jaṭāyuṣam
ahaṃ tu patito vindhye dagdhapakṣo jaḍīkṛtaḥ
राज्येन हीनो भ्रात्रा च पक्षाभ्यां विक्रमेण च
सर्वथा मर्तुमेवेच्छन्पतिष्ये शिखराद्गिरेः
rājyena hīno bhrātrā ca pakṣābhyāṃ vikrameṇa ca
sarvathā martum evecchan patiṣye śikharād gireḥ