Kishkindha Kanda, sarga 61

Kiṣkindhākāṇḍa · 15 Critical Edition verses

एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठमरुदं दुःखितो भृशम्
अथ ध्यात्वा मुहूर्तं तु भगवानिदमब्रवीत्

evam uktvā muniśreṣṭham arudaṃ duḥkhito bhṛśam
atha dhyātvā muhūrtaṃ tu bhagavān idam abravīt

पक्षौ च ते प्रपक्षौ च पुनरन्यौ भविष्यतः
चक्षुषी चैव प्राणाश्च विक्रमश्च बलं च ते

pakṣau ca te prapakṣau ca punar anyau bhaviṣyataḥ
cakṣuṣī caiva prāṇāś ca vikramaś ca balaṃ ca te

पुराणे सुमहत्कार्यं भविष्यं हि मया श्रुतम्
दृष्टं मे तपसा चैव श्रुत्वा च विदितं मम

purāṇe sumahat kāryaṃ bhaviṣyaṃ hi mayā śrutam
dṛṣṭaṃ me tapasā caiva śrutvā ca viditaṃ mama

राजा दशरथो नाम कश्चिदिक्ष्वाकुनन्दनः
तस्य पुत्रो महातेजा रामो नाम भविष्यति

rājā daśaratho nāma kaś cid ikṣvākunandanaḥ
tasya putro mahātejā rāmo nāma bhaviṣyati

अरण्यं च सह भ्रात्रा लक्ष्मणेन गमिष्यति
तस्मिन्नर्थे नियुक्तः सन्पित्रा सत्यपराक्रमः

araṇyaṃ ca saha bhrātrā lakṣmaṇena gamiṣyati
tasminn arthe niyuktaḥ san pitrā satyaparākramaḥ

नैरृतो रावणो नाम तस्या भार्यां हरिष्यति
राक्षसेन्द्रो जनस्थानादवध्यः सुरदानवैः

nairṛto rāvaṇo nāma tasyā bhāryāṃ hariṣyati
rākṣasendro janasthānād avadhyaḥ suradānavaiḥ

सा च कामैः प्रलोभ्यन्ती भक्ष्यैर्भोज्यैश्च मैथिली
न भोक्ष्यति महाभागा दुःखमग्ना यशस्विनी

sā ca kāmaiḥ pralobhyantī bhakṣyair bhojyaiś ca maithilī
na bhokṣyati mahābhāgā duḥkhamagnā yaśasvinī

परमान्नं तु वैदेह्या ज्ञात्वा दास्यति वासवः
यदन्नममृतप्रख्यं सुराणामपि दुर्लभम्

paramānnaṃ tu vaidehyā jñātvā dāsyati vāsavaḥ
yad annam amṛtaprakhyaṃ surāṇām api durlabham

तदन्नं मैथिली प्राप्य विज्ञायेन्द्रादिदं त्विति
अग्रमुद्धृत्य रामाय भूतले निर्वपिष्यति

tad annaṃ maithilī prāpya vijñāyendrād idaṃ tv iti
agram uddhṛtya rāmāya bhūtale nirvapiṣyati

यदि जीवति मे भर्ता लक्ष्मणेन सह प्रभुः
देवत्वं गतयोर्वापि तयोरन्नमिदं त्विति

yadi jīvati me bhartā lakṣmaṇena saha prabhuḥ
devatvaṃ gatayor vāpi tayor annam idaṃ tv iti

एष्यन्त्यन्वेषकास्तस्या रामदूताः प्लवंगमाः
आख्येया राममहिषी त्वया तेभ्यो विहंगम

eṣyanty anveṣakās tasyā rāmadūtāḥ plavaṃgamāḥ
ākhyeyā rāmamahiṣī tvayā tebhyo vihaṃgama

सर्वथा तु न गन्तव्यमीदृशः क्व गमिष्यसि
देशकालौ प्रतीक्षस्व पक्षौ त्वं प्रतिपत्स्यसे

sarvathā tu na gantavyam īdṛśaḥ kva gamiṣyasi
deśakālau pratīkṣasva pakṣau tvaṃ pratipatsyase

उत्सहेयमहं कर्तुमद्यैव त्वां सपक्षकम्
इहस्थस्त्वं तु लोकानां हितं कार्यं करिष्यसि

utsaheyam ahaṃ kartum adyaiva tvāṃ sapakṣakam
ihasthas tvaṃ tu lokānāṃ hitaṃ kāryaṃ kariṣyasi

त्वयापि खलु तत्कार्यं तयोश्च नृपपुत्रयोः
ब्राह्मणानां सुराणां च मुनीनां वासवस्य च

tvayāpi khalu tat kāryaṃ tayoś ca nṛpaputrayoḥ
brāhmaṇānāṃ surāṇāṃ ca munīnāṃ vāsavasya ca

इच्छाम्यहमपि द्रष्टुं भ्रातरु रामलक्ष्मणौ
नेच्छे चिरं धारयितुं प्राणांस्त्यक्ष्ये कलेवरम्

icchāmy aham api draṣṭuṃ bhrātaru rāmalakṣmaṇau
necche ciraṃ dhārayituṃ prāṇāṃs tyakṣye kalevaram