Kishkindha Kanda, sarga 65

अनेकशतसाहस्रीं विषण्णां हरिवाहिनीम्
जाम्बवान्समुदीक्ष्यैवं हनुमन्तमथाब्रवीत्

anekaśatasāhasrīṃ viṣaṇṇāṃ harivāhinīm
jāmbavān samudīkṣyaivaṃ hanumantam athābravīt

वीर वानरलोकस्य सर्वशास्त्रविदां वर
तूष्णीमेकान्तमाश्रित्य हनुमन्किं न जल्पसि

vīra vānaralokasya sarvaśāstravidāṃ vara
tūṣṇīm ekāntam āśritya hanuman kiṃ na jalpasi

हनुमन्हरिराजस्य सुग्रीवस्य समो ह्यसि
रामलक्ष्मणयोश्चापि तेजसा च बलेन च

hanuman harirājasya sugrīvasya samo hy asi
rāmalakṣmaṇayoś cāpi tejasā ca balena ca

अरिष्टनेमिनः पुत्रौ वैनतेयो महाबलः
गरुत्मानिव विख्यात उत्तमः सर्वपक्षिणाम्

ariṣṭaneminaḥ putrau vainateyo mahābalaḥ
garutmān iva vikhyāta uttamaḥ sarvapakṣiṇām

बहुशो हि मया दृष्टः सागरे स महाबलः
भुजगानुद्धरन्पक्षी महावेगो महायशाः

bahuśo hi mayā dṛṣṭaḥ sāgare sa mahābalaḥ
bhujagān uddharan pakṣī mahāvego mahāyaśāḥ

पक्षयोर्यद्बलं तस्य तावद्भुजबलं तव
विक्रमश्चापि वेगश्च न ते तेनापहीयते

pakṣayor yad balaṃ tasya tāvad bhujabalaṃ tava
vikramaś cāpi vegaś ca na te tenāpahīyate

बलं बुद्धिश्च तेजश्च सत्त्वं च हरिसत्तम
विशिष्टं सर्वभूतेषु किमात्मानं न बुध्यसे

balaṃ buddhiś ca tejaś ca sattvaṃ ca harisattama
viśiṣṭaṃ sarvabhūteṣu kim ātmānaṃ na budhyase

अप्सराप्सरसां श्रेष्ठा विख्याता पुञ्जिकस्थला
अज्ञनेति परिख्याता पत्नी केसरिणो हरेः

apsarāpsarasāṃ śreṣṭhā vikhyātā puñjikasthalā
ajñaneti parikhyātā patnī kesariṇo hareḥ

अभिशापादभूत्तात वानरी कामरूपिणी
दुहिता वानरेन्द्रस्य कुञ्जरस्य महात्मनः

abhiśāpād abhūt tāta vānarī kāmarūpiṇī
duhitā vānarendrasya kuñjarasya mahātmanaḥ

कपित्वे चारुसर्वाङ्गी कदाचित्कामरूपिणी
मानुषं विग्रहं कृत्वा यौवनोत्तमशालिनी

kapitve cārusarvāṅgī kadā cit kāmarūpiṇī
mānuṣaṃ vigrahaṃ kṛtvā yauvanottamaśālinī

अचरत्पर्वतस्याग्रे प्रावृडम्बुदसंनिभे
विचित्रमाल्याभरणा महार्हक्षौमवासिनी

acarat parvatasyāgre prāvṛḍambudasaṃnibhe
vicitramālyābharaṇā mahārhakṣaumavāsinī

तस्या वस्त्रं विशालाक्ष्याः पीतं रक्तदशं शुभम्
स्थितायाः पर्वतस्याग्रे मारुतोऽपहरच्छनैः

tasyā vastraṃ viśālākṣyāḥ pītaṃ raktadaśaṃ śubham
sthitāyāḥ parvatasyāgre māruto 'paharac chanaiḥ

स ददर्श ततस्तस्या वृत्तावूरू सुसंहतौ
स्तनौ च पीनौ सहितौ सुजातं चारु चाननम्

sa dadarśa tatas tasyā vṛttāv ūrū susaṃhatau
stanau ca pīnau sahitau sujātaṃ cāru cānanam

तां विशालायतश्रोणीं तनुमध्यां यशस्विनीम्
दृष्ट्वैव शुभसर्वाग्नीं पवनः काममोहितः

tāṃ viśālāyataśroṇīṃ tanumadhyāṃ yaśasvinīm
dṛṣṭvaiva śubhasarvāgnīṃ pavanaḥ kāmamohitaḥ

स तां भुजाभ्यां पीनाभ्यां पर्यष्वजत मारुतः
मन्मथाविष्टसर्वाङ्गो गतात्मा तामनिन्दिताम्

sa tāṃ bhujābhyāṃ pīnābhyāṃ paryaṣvajata mārutaḥ
manmathāviṣṭasarvāṅgo gatātmā tām aninditām

सा तु तत्रैव संभ्रान्ता सुवृत्ता वाक्यमब्रवीत्
एकपत्नीव्रतमिदं को नाशयितुमिच्छति

sā tu tatraiva saṃbhrāntā suvṛttā vākyam abravīt
ekapatnīvratam idaṃ ko nāśayitum icchati

अञ्जनाया वचः श्रुत्वा मारुतः प्रत्यभाषत
न त्वां हिंसामि सुश्रोणि मा भूत्ते सुभगे भयम्

añjanāyā vacaḥ śrutvā mārutaḥ pratyabhāṣata
na tvāṃ hiṃsāmi suśroṇi mā bhūt te subhage bhayam

मनसास्मि गतो यत्त्वां परिष्वज्य यशस्विनि
वीर्यवान्बुद्धिसंपन्नः पुत्रस्तव भविष्यति

manasāsmi gato yat tvāṃ pariṣvajya yaśasvini
vīryavān buddhisaṃpannaḥ putras tava bhaviṣyati

अभ्युत्थितं ततः सूर्यं बालो दृष्ट्वा महावने
फलं चेति जिघृक्षुस्त्वमुत्प्लुत्याभ्यपतो दिवम्

abhyutthitaṃ tataḥ sūryaṃ bālo dṛṣṭvā mahāvane
phalaṃ ceti jighṛkṣus tvam utplutyābhyapato divam

शतानि त्रीणि गत्वाथ योजनानां महाकपे
तेजसा तस्य निर्धूतो न विषादं ततो गतः

śatāni trīṇi gatvātha yojanānāṃ mahākape
tejasā tasya nirdhūto na viṣādaṃ tato gataḥ

तावदापततस्तूर्णमन्तरिक्षं महाकपे
क्षिप्तमिन्द्रेण ते वज्रं क्रोधाविष्टेन धीमता

tāvad āpatatas tūrṇam antarikṣaṃ mahākape
kṣiptam indreṇa te vajraṃ krodhāviṣṭena dhīmatā

ततः शैलाग्रशिखरे वामो हनुरभज्यत
ततो हि नामधेयं ते हनुमानिति कीर्त्यते

tataḥ śailāgraśikhare vāmo hanur abhajyata
tato hi nāmadheyaṃ te hanumān iti kīrtyate

ततस्त्वां निहतं दृष्ट्वा वायुर्गन्धवहः स्वयम्
त्रैलोक्ये भृशसंक्रुद्धो न ववौ वै प्रभञ्जनः

tatas tvāṃ nihataṃ dṛṣṭvā vāyur gandhavahaḥ svayam
trailokye bhṛśasaṃkruddho na vavau vai prabhañjanaḥ

संभ्रान्ताश्च सुराः सर्वे त्रैलोक्ये क्षुभिते सति
प्रसादयन्ति संक्रुद्धं मारुतं भुवनेश्वराः

saṃbhrāntāś ca surāḥ sarve trailokye kṣubhite sati
prasādayanti saṃkruddhaṃ mārutaṃ bhuvaneśvarāḥ

प्रसादिते च पवने ब्रह्मा तुभ्यं वरं ददौ
अशस्त्रवध्यतां तात समरे सत्यविक्रम

prasādite ca pavane brahmā tubhyaṃ varaṃ dadau
aśastravadhyatāṃ tāta samare satyavikrama

वज्रस्य च निपातेन विरुजं त्वां समीक्ष्य च
सहस्रनेत्रः प्रीतात्मा ददौ ते वरमुत्तमम्

vajrasya ca nipātena virujaṃ tvāṃ samīkṣya ca
sahasranetraḥ prītātmā dadau te varam uttamam

स्वच्छन्दतश्च मरणं ते भूयादिति वै प्रभो
स त्वं केसरिणः पुत्रः क्षेत्रजो भीमविक्रमः

svacchandataś ca maraṇaṃ te bhūyād iti vai prabho
sa tvaṃ kesariṇaḥ putraḥ kṣetrajo bhīmavikramaḥ

मारुतस्यौरसः पुत्रस्तेजसा चापि तत्समः
त्वं हि वायुसुतो वत्स प्लवने चापि तत्समः

mārutasyaurasaḥ putras tejasā cāpi tatsamaḥ
tvaṃ hi vāyusuto vatsa plavane cāpi tatsamaḥ

वयमद्य गतप्राणा भवानस्मासु साम्प्रतम्
दाक्ष्यविक्रमसंपन्नः पक्षिराज इवापरः

vayam adya gataprāṇā bhavān asmāsu sāmpratam
dākṣyavikramasaṃpannaḥ pakṣirāja ivāparaḥ

त्रिविक्रमे मया तात सशैलवनकानना
त्रिः सप्तकृत्वः पृथिवी परिक्रान्ता प्रदक्षिणम्

trivikrame mayā tāta saśailavanakānanā
triḥ saptakṛtvaḥ pṛthivī parikrāntā pradakṣiṇam

तदा चौषधयोऽस्माभिः संचिता देवशासनात्
निष्पन्नममृतं याभिस्तदासीन्नो महद्बलम्

tadā cauṣadhayo 'smābhiḥ saṃcitā devaśāsanāt
niṣpannam amṛtaṃ yābhis tadāsīn no mahad balam

स इदानीमहं वृद्धः परिहीनपराक्रमः
साम्प्रतं कालमस्माकं भवान्सर्वगुणान्वितः

sa idānīm ahaṃ vṛddhaḥ parihīnaparākramaḥ
sāmprataṃ kālam asmākaṃ bhavān sarvaguṇānvitaḥ

तद्विजृम्भस्व विक्रान्तः प्लवतामुत्तमो ह्यसि
त्वद्वीर्यं द्रष्टुकामेयं सर्वा वानरवाहिनी

tad vijṛmbhasva vikrāntaḥ plavatām uttamo hy asi
tvadvīryaṃ draṣṭukāmeyaṃ sarvā vānaravāhinī

उत्तिष्ठ हरिशार्दूल लङ्घयस्व महार्णवम्
परा हि सर्वभूतानां हनुमन्या गतिस्तव

uttiṣṭha hariśārdūla laṅghayasva mahārṇavam
parā hi sarvabhūtānāṃ hanuman yā gatis tava

विषाण्णा हरयः सर्वे हनुमन्किमुपेक्षसे
विक्रमस्व महावेगो विष्णुस्त्रीन्विक्रमानिव

viṣāṇṇā harayaḥ sarve hanuman kim upekṣase
vikramasva mahāvego viṣṇus trīn vikramān iva

ततस्तु वै जाम्बवताभिचोदितः; प्रतीतवेगः पवनात्मजः कपिः
प्रहर्षयंस्तां हरिवीर वाहिनीं; चकार रूपं महदात्मनस्तदा

tatas tu vai jāmbavatābhicoditaḥ; pratītavegaḥ pavanātmajaḥ kapiḥ
praharṣayaṃs tāṃ harivīra vāhinīṃ; cakāra rūpaṃ mahad ātmanas tadā