Sundara Kanda, sarga 33

तां तु राम कथां श्रुत्वा वैदेही वानरर्षभात्
उवाच वचनं सान्त्वमिदं मधुरया गिरा

tāṃ tu rāma kathāṃ śrutvā vaidehī vānararṣabhāt
uvāca vacanaṃ sāntvam idaṃ madhurayā girā

क्व ते रामेण संसर्गः कथं जानासि लक्ष्मणम्
वानराणां नराणां च कथमासीत्समागमः

kva te rāmeṇa saṃsargaḥ kathaṃ jānāsi lakṣmaṇam
vānarāṇāṃ narāṇāṃ ca katham āsīt samāgamaḥ

यानि रामस्य लिङ्गानि लक्ष्मणस्य च वानर
तानि भूयः समाचक्ष्व न मां शोकः समाविशेत्

yāni rāmasya liṅgāni lakṣmaṇasya ca vānara
tāni bhūyaḥ samācakṣva na māṃ śokaḥ samāviśet

कीदृशं तस्य संस्थानं रूपं रामस्य कीदृशम्
कथमूरू कथं बाहू लक्ष्मणस्य च शंस मे

kīdṛśaṃ tasya saṃsthānaṃ rūpaṃ rāmasya kīdṛśam
katham ūrū kathaṃ bāhū lakṣmaṇasya ca śaṃsa me

एवमुक्तस्तु वैदेह्या हनूमान्मारुतात्मजः
ततो रामं यथातत्त्वमाख्यातुमुपचक्रमे

evam uktas tu vaidehyā hanūmān mārutātmajaḥ
tato rāmaṃ yathātattvam ākhyātum upacakrame

जानन्ती बत दिष्ट्या मां वैदेहि परिपृच्छसि
भर्तुः कमलपत्राक्षि संख्यानं लक्ष्मणस्य च

jānantī bata diṣṭyā māṃ vaidehi paripṛcchasi
bhartuḥ kamalapatrākṣi saṃkhyānaṃ lakṣmaṇasya ca

यानि रामस्य चिह्नानि लक्ष्मणस्य च यानि वै
लक्षितानि विशालाक्षि वदतः शृणु तानि मे

yāni rāmasya cihnāni lakṣmaṇasya ca yāni vai
lakṣitāni viśālākṣi vadataḥ śṛṇu tāni me

रामः कमलपत्राक्षः सर्वभूतमनोहरः
रूपदाक्षिण्यसंपन्नः प्रसूतो जनकात्मजे

rāmaḥ kamalapatrākṣaḥ sarvabhūtamanoharaḥ
rūpadākṣiṇyasaṃpannaḥ prasūto janakātmaje

तेजसादित्यसंकाशः क्षमया पृथिवीसमः
बृहस्पतिसमो बुद्ध्या यशसा वासवोपमः

tejasādityasaṃkāśaḥ kṣamayā pṛthivīsamaḥ
bṛhaspatisamo buddhyā yaśasā vāsavopamaḥ

रक्षिता जीवलोकस्य स्वजनस्य च रक्षिता
रक्षिता स्वस्य वृत्तस्य धर्मस्य च परंतपः

rakṣitā jīvalokasya svajanasya ca rakṣitā
rakṣitā svasya vṛttasya dharmasya ca paraṃtapaḥ

रामो भामिनि लोकस्य चातुर्वर्ण्यस्य रक्षिता
मर्यादानां च लोकस्य कर्ता कारयिता च सः

rāmo bhāmini lokasya cāturvarṇyasya rakṣitā
maryādānāṃ ca lokasya kartā kārayitā ca saḥ

अर्चिष्मानर्चितोऽत्यर्थं ब्रह्मचर्यव्रते स्थितः
साधूनामुपकारज्ञः प्रचारज्ञश्च कर्मणाम्

arciṣmān arcito 'tyarthaṃ brahmacaryavrate sthitaḥ
sādhūnām upakārajñaḥ pracārajñaś ca karmaṇām

राजविद्याविनीतश्च ब्राह्मणानामुपासिता
श्रुतवाञ्शीलसंपन्नो विनीतश्च परंतपः

rājavidyāvinītaś ca brāhmaṇānām upāsitā
śrutavāñ śīlasaṃpanno vinītaś ca paraṃtapaḥ

यजुर्वेदविनीतश्च वेदविद्भिः सुपूजितः
धनुर्वेदे च वेदे च वेदाङ्गेषु च निष्ठितः

yajurvedavinītaś ca vedavidbhiḥ supūjitaḥ
dhanurvede ca vede ca vedāṅgeṣu ca niṣṭhitaḥ

विपुलांसो महाबाहुः कम्बुग्रीवः शुभाननः
गूढजत्रुः सुताम्राक्षो रामो देवि जनैः श्रुतः

vipulāṃso mahābāhuḥ kambugrīvaḥ śubhānanaḥ
gūḍhajatruḥ sutāmrākṣo rāmo devi janaiḥ śrutaḥ

दुन्दुभिस्वननिर्घोषः स्निग्धवर्णः प्रतापवान्
समः समविभक्ताङ्गो वर्णं श्यामं समाश्रितः

dundubhisvananirghoṣaḥ snigdhavarṇaḥ pratāpavān
samaḥ samavibhaktāṅgo varṇaṃ śyāmaṃ samāśritaḥ

त्रिस्थिरस्त्रिप्रलम्बश्च त्रिसमस्त्रिषु चोन्नतः
त्रिवलीवांस्त्र्यवणतश्चतुर्व्यङ्गस्त्रिशीर्षवान्

tristhiras tripralambaś ca trisamas triṣu connataḥ
trivalīvāṃs tryavaṇataś caturvyaṅgas triśīrṣavān

चतुष्कलश्चतुर्लेखश्चतुष्किष्कुश्चतुःसमः
चतुर्दशसमद्वन्द्वश्चतुर्दष्टश्चतुर्गतिः

catuṣkalaś caturlekhaś catuṣkiṣkuś catuḥsamaḥ
caturdaśasamadvandvaś caturdaṣṭaś caturgatiḥ

महौष्ठहनुनासश्च पञ्चस्निग्धोऽष्टवंशवान्
दशपद्मो दशबृहत्त्रिभिर्व्याप्तो द्विशुक्लवान्
षडुन्नतो नवतनुस्त्रिभिर्व्याप्नोति राघवः

mahauṣṭhahanunāsaś ca pañcasnigdho 'ṣṭavaṃśavān
daśapadmo daśabṛhat tribhir vyāpto dviśuklavān
ṣaḍunnato navatanus tribhir vyāpnoti rāghavaḥ

सत्यधर्मपरः श्रीमान्संग्रहानुग्रहे रतः
देशकालविभागज्ञः सर्वलोकप्रियंवदः

satyadharmaparaḥ śrīmān saṃgrahānugrahe rataḥ
deśakālavibhāgajñaḥ sarvalokapriyaṃvadaḥ

भ्राता च तस्य द्वैमात्रः सौमित्रिरपराजितः
अनुरागेण रूपेण गुणैश्चैव तथाविधः

bhrātā ca tasya dvaimātraḥ saumitrir aparājitaḥ
anurāgeṇa rūpeṇa guṇaiś caiva tathāvidhaḥ

त्वामेव मार्गमाणो तौ विचरन्तौ वसुंधराम्
ददर्शतुर्मृगपतिं पूर्वजेनावरोपितम्

tvām eva mārgamāṇo tau vicarantau vasuṃdharām
dadarśatur mṛgapatiṃ pūrvajenāvaropitam

ऋश्यमूकस्य पृष्ठे तु बहुपादपसंकुले
भ्रातुर्भार्यार्तमासीनं सुग्रीवं प्रियदर्शनम्

ṛśyamūkasya pṛṣṭhe tu bahupādapasaṃkule
bhrātur bhāryārtam āsīnaṃ sugrīvaṃ priyadarśanam

वयं तु हरिराजं तं सुग्रीवं सत्यसंगरम्
परिचर्यामहे राज्यात्पूर्वजेनावरोपितम्

vayaṃ tu harirājaṃ taṃ sugrīvaṃ satyasaṃgaram
paricaryāmahe rājyāt pūrvajenāvaropitam

ततस्तौ चीरवसनौ धनुःप्रवरपाणिनौ
ऋश्यमूकस्य शैलस्य रम्यं देशमुपागतौ

tatas tau cīravasanau dhanuḥpravarapāṇinau
ṛśyamūkasya śailasya ramyaṃ deśam upāgatau

स तौ दृष्ट्वा नरव्याघ्रौ धन्विनौ वानरर्षभः
अभिप्लुतो गिरेस्तस्य शिखरं भयमोहितः

sa tau dṛṣṭvā naravyāghrau dhanvinau vānararṣabhaḥ
abhipluto gires tasya śikharaṃ bhayamohitaḥ

ततः स शिखरे तस्मिन्वानरेन्द्रो व्यवस्थितः
तयोः समीपं मामेव प्रेषयामास सत्वरः

tataḥ sa śikhare tasmin vānarendro vyavasthitaḥ
tayoḥ samīpaṃ mām eva preṣayām āsa satvaraḥ

तावहं पुरुषव्याघ्रौ सुग्रीववचनात्प्रभू
रूपलक्षणसंपन्नौ कृताञ्जलिरुपस्थितः

tāv ahaṃ puruṣavyāghrau sugrīvavacanāt prabhū
rūpalakṣaṇasaṃpannau kṛtāñjalir upasthitaḥ

तौ परिज्ञाततत्त्वार्थौ मया प्रीतिसमन्वितौ
पृष्ठमारोप्य तं देशं प्रापितौ पुरुषर्षभौ

tau parijñātatattvārthau mayā prītisamanvitau
pṛṣṭham āropya taṃ deśaṃ prāpitau puruṣarṣabhau

निवेदितौ च तत्त्वेन सुग्रीवाय महात्मने
तयोरन्योन्यसंभाषाद्भृशं प्रीतिरजायत

niveditau ca tattvena sugrīvāya mahātmane
tayor anyonyasaṃbhāṣād bhṛśaṃ prītir ajāyata

तत्र तौ कीर्तिसंपन्नौ हरीश्वरनरेश्वरौ
परस्परकृताश्वासौ कथया पूर्ववृत्तया

tatra tau kīrtisaṃpannau harīśvaranareśvarau
parasparakṛtāśvāsau kathayā pūrvavṛttayā

तं ततः सान्त्वयामास सुग्रीवं लक्ष्मणाग्रजः
स्त्रीहेतोर्वालिना भ्रात्रा निरस्तमुरु तेजसा

taṃ tataḥ sāntvayām āsa sugrīvaṃ lakṣmaṇāgrajaḥ
strīhetor vālinā bhrātrā nirastam uru tejasā

ततस्त्वन्नाशजं शोकं रामस्याक्लिष्टकर्मणः
लक्ष्मणो वानरेन्द्राय सुग्रीवाय न्यवेदयत्

tatas tvan nāśajaṃ śokaṃ rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ
lakṣmaṇo vānarendrāya sugrīvāya nyavedayat

स श्रुत्वा वानरेन्द्रस्तु लक्ष्मणेनेरितं वचः
तदासीन्निष्प्रभोऽत्यर्थं ग्रहग्रस्त इवांशुमान्

sa śrutvā vānarendras tu lakṣmaṇeneritaṃ vacaḥ
tadāsīn niṣprabho 'tyarthaṃ grahagrasta ivāṃśumān

ततस्त्वद्गात्रशोभीनि रक्षसा ह्रियमाणया
यान्याभरणजालानि पातितानि महीतले

tatas tvadgātraśobhīni rakṣasā hriyamāṇayā
yāny ābharaṇajālāni pātitāni mahītale

तानि सर्वाणि रामाय आनीय हरियूथपाः
संहृष्टा दर्शयामासुर्गतिं तु न विदुस्तव

tāni sarvāṇi rāmāya ānīya hariyūthapāḥ
saṃhṛṣṭā darśayām āsur gatiṃ tu na vidus tava

तानि रामाय दत्तानि मयैवोपहृतानि च
स्वनवन्त्यवकीर्णन्ति तस्मिन्विहतचेतसि

tāni rāmāya dattāni mayaivopahṛtāni ca
svanavanty avakīrṇanti tasmin vihatacetasi

तान्यङ्के दर्शनीयानि कृत्वा बहुविधं ततः
तेन देवप्रकाशेन देवेन परिदेवितम्

tāny aṅke darśanīyāni kṛtvā bahuvidhaṃ tataḥ
tena devaprakāśena devena paridevitam

पश्यतस्तस्या रुदतस्ताम्यतश्च पुनः पुनः
प्रादीपयन्दाशरथेस्तानि शोकहुताशनम्

paśyatas tasyā rudatas tāmyataś ca punaḥ punaḥ
prādīpayan dāśarathes tāni śokahutāśanam

शयितं च चिरं तेन दुःखार्तेन महात्मना
मयापि विविधैर्वाक्यैः कृच्छ्रादुत्थापितः पुनः

śayitaṃ ca ciraṃ tena duḥkhārtena mahātmanā
mayāpi vividhair vākyaiḥ kṛcchrād utthāpitaḥ punaḥ

तानि दृष्ट्वा महार्हाणि दर्शयित्वा मुहुर्मुहुः
राघवः सहसौमित्रिः सुग्रीवे स न्यवेदयत्

tāni dṛṣṭvā mahārhāṇi darśayitvā muhur muhuḥ
rāghavaḥ sahasaumitriḥ sugrīve sa nyavedayat

स तवादर्शनादार्ये राघवः परितप्यते
महता ज्वलता नित्यमग्निनेवाग्निपर्वतः

sa tavādarśanād ārye rāghavaḥ paritapyate
mahatā jvalatā nityam agninevāgniparvataḥ

त्वत्कृते तमनिद्रा च शोकश्चिन्ता च राघवम्
तापयन्ति महात्मानमग्न्यगारमिवाग्नयः

tvatkṛte tam anidrā ca śokaś cintā ca rāghavam
tāpayanti mahātmānam agnyagāram ivāgnayaḥ

तवादर्शनशोकेन राघवः प्रविचाल्यते
महता भूमिकम्पेन महानिव शिलोच्चयः

tavādarśanaśokena rāghavaḥ pravicālyate
mahatā bhūmikampena mahān iva śiloccayaḥ

कानानानि सुरम्याणि नदीप्रस्रवणानि च
चरन्न रतिमाप्नोति त्वमपश्यन्नृपात्मजे

kānānāni suramyāṇi nadīprasravaṇāni ca
caran na ratim āpnoti tvam apaśyan nṛpātmaje

स त्वां मनुजशार्दूलः क्षिप्रं प्राप्स्यति राघवः
समित्रबान्धवं हत्वा रावणं जनकात्मजे

sa tvāṃ manujaśārdūlaḥ kṣipraṃ prāpsyati rāghavaḥ
samitrabāndhavaṃ hatvā rāvaṇaṃ janakātmaje

सहितौ रामसुग्रीवावुभावकुरुतां तदा
समयं वालिनं हन्तुं तव चान्वेषणं तथा

sahitau rāmasugrīvāv ubhāv akurutāṃ tadā
samayaṃ vālinaṃ hantuṃ tava cānveṣaṇaṃ tathā

ततो निहत्य तरसा रामो वालिनमाहवे
सर्वर्क्षहरिसंघानां सुग्रीवमकरोत्पतिम्

tato nihatya tarasā rāmo vālinam āhave
sarvarkṣaharisaṃghānāṃ sugrīvam akarot patim

रामसुग्रीवयोरैक्यं देव्येवं समजायत
हनूमन्तं च मां विद्धि तयोर्दूतमिहागतम्

rāmasugrīvayor aikyaṃ devy evaṃ samajāyata
hanūmantaṃ ca māṃ viddhi tayor dūtam ihāgatam

स्वराज्यं प्राप्य सुग्रीवः समनीय महाहरीन्
त्वदर्थं प्रेषयामास दिशो दश महाबलान्

svarājyaṃ prāpya sugrīvaḥ samanīya mahāharīn
tvadarthaṃ preṣayām āsa diśo daśa mahābalān

आदिष्टा वानरेन्द्रेण सुग्रीवेण महौजसः
अद्रिराजप्रतीकाशाः सर्वतः प्रस्थिता महीम्

ādiṣṭā vānarendreṇa sugrīveṇa mahaujasaḥ
adrirājapratīkāśāḥ sarvataḥ prasthitā mahīm

अङ्गदो नाम लक्ष्मीवान्वालिसूनुर्महाबलः
प्रस्थितः कपिशार्दूलस्त्रिभागबलसंवृतः

aṅgado nāma lakṣmīvān vālisūnur mahābalaḥ
prasthitaḥ kapiśārdūlas tribhāgabalasaṃvṛtaḥ

तेषां नो विप्रनष्टानां विन्ध्ये पर्वतसत्तमे
भृशं शोकपरीतनामहोरात्रगणा गताः

teṣāṃ no vipranaṣṭānāṃ vindhye parvatasattame
bhṛśaṃ śokaparītanām ahorātragaṇā gatāḥ

ते वयं कार्यनैराश्यात्कालस्यातिक्रमेण च
भयाच्च कपिराजस्य प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिताः

te vayaṃ kāryanairāśyāt kālasyātikrameṇa ca
bhayāc ca kapirājasya prāṇāṃs tyaktuṃ vyavasthitāḥ

विचित्य वनदुर्गाणि गिरिप्रस्रवणानि च
अनासाद्य पदं देव्याः प्राणांस्त्यक्तुं व्यवस्थिताः

vicitya vanadurgāṇi giriprasravaṇāni ca
anāsādya padaṃ devyāḥ prāṇāṃs tyaktuṃ vyavasthitāḥ

भृशं शोकार्णवे मग्नः पर्यदेवयदङ्गदः
तव नाशं च वैदेहि वालिनश्च तथा वधम्
प्रायोपवेशमस्माकं मरणं च जटायुषः

bhṛśaṃ śokārṇave magnaḥ paryadevayad aṅgadaḥ
tava nāśaṃ ca vaidehi vālinaś ca tathā vadham
prāyopaveśam asmākaṃ maraṇaṃ ca jaṭāyuṣaḥ

तेषां नः स्वामिसंदेशान्निराशानां मुमूर्षताम्
कार्यहेतोरिवायातः शकुनिर्वीर्यवान्महान्

teṣāṃ naḥ svāmisaṃdeśān nirāśānāṃ mumūrṣatām
kāryahetor ivāyātaḥ śakunir vīryavān mahān

गृध्रराजस्य सोदर्यः संपातिर्नाम गृध्रराट्
श्रुत्वा भ्रातृवधं कोपादिदं वचनमब्रवीत्

gṛdhrarājasya sodaryaḥ saṃpātir nāma gṛdhrarāṭ
śrutvā bhrātṛvadhaṃ kopād idaṃ vacanam abravīt

यवीयान्केन मे भ्राता हतः क्व च विनाशितः
एतदाख्यातुमिच्छामि भवद्भिर्वानरोत्तमाः

yavīyān kena me bhrātā hataḥ kva ca vināśitaḥ
etad ākhyātum icchāmi bhavadbhir vānarottamāḥ

अङ्गदोऽकथयत्तस्य जनस्थाने महद्वधम्
रक्षसा भीमरूपेण त्वामुद्दिश्य यथातथम्

aṅgado 'kathayat tasya janasthāne mahad vadham
rakṣasā bhīmarūpeṇa tvām uddiśya yathātatham

जटायोस्तु वधं श्रुत्वा दुःखितः सोऽरुणात्मजः
त्वामाह स वरारोहे वसन्तीं रावणालये

jaṭāyos tu vadhaṃ śrutvā duḥkhitaḥ so 'ruṇātmajaḥ
tvām āha sa varārohe vasantīṃ rāvaṇālaye

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा संपातेः प्रीतिवर्धनम्
अङ्गदप्रमुखाः सर्वे ततः संप्रस्थिता वयम्
त्वद्दर्शनकृतोत्साहा हृष्टास्तुष्टाः प्लवंगमाः

tasya tad vacanaṃ śrutvā saṃpāteḥ prītivardhanam
aṅgadapramukhāḥ sarve tataḥ saṃprasthitā vayam
tvaddarśanakṛtotsāhā hṛṣṭās tuṣṭāḥ plavaṃgamāḥ

अथाहं हरिसैन्यस्य सागरं दृश्य सीदतः
व्यवधूय भयं तीव्रं योजनानां शतं प्लुतः

athāhaṃ harisainyasya sāgaraṃ dṛśya sīdataḥ
vyavadhūya bhayaṃ tīvraṃ yojanānāṃ śataṃ plutaḥ

लङ्का चापि मया रात्रौ प्रविष्टा राक्षसाकुला
रावणश्च मया दृष्टस्त्वं च शोकनिपीडिता

laṅkā cāpi mayā rātrau praviṣṭā rākṣasākulā
rāvaṇaś ca mayā dṛṣṭas tvaṃ ca śokanipīḍitā

एतत्ते सर्वमाख्यातं यथावृत्तमनिन्दिते
अभिभाषस्व मां देवि दूतो दाशरथेरहम्

etat te sarvam ākhyātaṃ yathāvṛttam anindite
abhibhāṣasva māṃ devi dūto dāśarather aham

त्वं मां रामकृतोद्योगं त्वन्निमित्तमिहागतम्
सुग्रीव सचिवं देवि बुध्यस्व पवनात्मजम्

tvaṃ māṃ rāmakṛtodyogaṃ tvannimittam ihāgatam
sugrīva sacivaṃ devi budhyasva pavanātmajam

कुशली तव काकुत्स्थः सर्वशस्त्रभृतां वरः
गुरोराराधने युक्तो लक्ष्मणश्च सुलक्षणः

kuśalī tava kākutsthaḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ
guror ārādhane yukto lakṣmaṇaś ca sulakṣaṇaḥ

तस्य वीर्यवतो देवि भर्तुस्तव हिते रतः
अहमेकस्तु संप्राप्तः सुग्रीववचनादिह

tasya vīryavato devi bhartus tava hite rataḥ
aham ekas tu saṃprāptaḥ sugrīvavacanād iha

मयेयमसहायेन चरता कामरूपिणा
दक्षिणा दिगनुक्रान्ता त्वन्मार्गविचयैषिणा

mayeyam asahāyena caratā kāmarūpiṇā
dakṣiṇā dig anukrāntā tvanmārgavicayaiṣiṇā

दिष्ट्याहं हरिसैन्यानां त्वन्नाशमनुशोचताम्
अपनेष्यामि संतापं तवाभिगमशंसनात्

diṣṭyāhaṃ harisainyānāṃ tvannāśam anuśocatām
apaneṣyāmi saṃtāpaṃ tavābhigamaśaṃsanāt

दिष्ट्या हि न मम व्यर्थं देवि सागरलङ्घनम्
प्राप्स्याम्यहमिदं दिष्ट्या त्वद्दर्शनकृतं यशः

diṣṭyā hi na mama vyarthaṃ devi sāgaralaṅghanam
prāpsyāmy aham idaṃ diṣṭyā tvaddarśanakṛtaṃ yaśaḥ

राघवश्च महावीर्यः क्षिप्रं त्वामभिपत्स्यते
समित्रबान्धवं हत्वा रावणं राक्षसाधिपम्

rāghavaś ca mahāvīryaḥ kṣipraṃ tvām abhipatsyate
samitrabāndhavaṃ hatvā rāvaṇaṃ rākṣasādhipam

कौरजो नाम वैदेहि गिरीणामुत्तमो गिरिः
ततो गच्छति गोकर्णं पर्वतं केसरी हरिः

kaurajo nāma vaidehi girīṇām uttamo giriḥ
tato gacchati gokarṇaṃ parvataṃ kesarī hariḥ

स च देवर्षिभिर्दृष्टः पिता मम महाकपिः
तीर्थे नदीपतेः पुण्ये शम्बसादनमुद्धरत्

sa ca devarṣibhir dṛṣṭaḥ pitā mama mahākapiḥ
tīrthe nadīpateḥ puṇye śambasādanam uddharat

तस्याहं हरिणः क्षेत्रे जातो वातेन मैथिलि
हनूमानिति विख्यातो लोके स्वेनैव कर्मणा
विश्वासार्थं तु वैदेहि भर्तुरुक्ता मया गुणाः

tasyāhaṃ hariṇaḥ kṣetre jāto vātena maithili
hanūmān iti vikhyāto loke svenaiva karmaṇā
viśvāsārthaṃ tu vaidehi bhartur uktā mayā guṇāḥ

एवं विश्वासिता सीता हेतुभिः शोककर्शिता
उपपन्नैरभिज्ञानैर्दूतं तमवगच्छति

evaṃ viśvāsitā sītā hetubhiḥ śokakarśitā
upapannair abhijñānair dūtaṃ tam avagacchati

अतुलं च गता हर्षं प्रहर्षेण तु जानकी
नेत्राभ्यां वक्रपक्ष्माभ्यां मुमोचानन्दजं जलम्

atulaṃ ca gatā harṣaṃ praharṣeṇa tu jānakī
netrābhyāṃ vakrapakṣmābhyāṃ mumocānandajaṃ jalam

चारु तच्चाननं तस्यास्ताम्रशुक्लायतेक्षणम्
अशोभत विशालाक्ष्या राहुमुक्त इवोडुराट्
हनूमन्तं कपिं व्यक्तं मन्यते नान्यथेति सा

cāru tac cānanaṃ tasyās tāmraśuklāyatekṣaṇam
aśobhata viśālākṣyā rāhumukta ivoḍurāṭ
hanūmantaṃ kapiṃ vyaktaṃ manyate nānyatheti sā

अथोवाच हनूमांस्तामुत्तरं प्रियदर्शनाम्

athovāca hanūmāṃs tām uttaraṃ priyadarśanām

हतेऽसुरे संयति शम्बसादने; कपिप्रवीरेण महर्षिचोदनात्
ततोऽस्मि वायुप्रभवो हि मैथिलि; प्रभावतस्तत्प्रतिमश्च वानरः

hate 'sure saṃyati śambasādane; kapipravīreṇa maharṣicodanāt
tato 'smi vāyuprabhavo hi maithili; prabhāvatas tatpratimaś ca vānaraḥ