Sundara Kanda, sarga 47

Sundarakāṇḍa · 20 Critical Edition verses

ततः स कर्मणा तस्य विस्मितो भीमविक्रमः
हनुमान्रोषताम्राक्षो रक्षोऽधिपमवैक्षत

tataḥ sa karmaṇā tasya vismito bhīmavikramaḥ
hanumān roṣatāmrākṣo rakṣo'dhipam avaikṣata

भाजमानं महार्हेण काञ्चनेन विराजता
मुक्ताजालावृतेनाथ मुकुटेन महाद्युतिम्

bhājamānaṃ mahārheṇa kāñcanena virājatā
muktājālāvṛtenātha mukuṭena mahādyutim

वज्रसंयोगसंयुक्तैर्महार्हमणिविग्रहैः
हैमैराभरणैश्चित्रैर्मनसेव प्रकल्पितैः

vajrasaṃyogasaṃyuktair mahārhamaṇivigrahaiḥ
haimair ābharaṇaiś citrair manaseva prakalpitaiḥ

महार्हक्षौमसंवीतं रक्तचन्दनरूषितम्
स्वनुलिप्तं विचित्राभिर्विविधभिश्च भक्तिभिः

mahārhakṣaumasaṃvītaṃ raktacandanarūṣitam
svanuliptaṃ vicitrābhir vividhabhiś ca bhaktibhiḥ

विपुलैर्दर्शनीयैश्च रक्षाक्षैर्भीमदर्शनैः
दीप्ततीक्ष्णमहादंष्ट्रैः प्रलम्बदशनच्छदैः

vipulair darśanīyaiś ca rakṣākṣair bhīmadarśanaiḥ
dīptatīkṣṇamahādaṃṣṭraiḥ pralambadaśanacchadaiḥ

शिरोभिर्दशभिर्वीरं भ्राजमानं महौजसं
नानाव्यालसमाकीर्णैः शिखरैरिव मन्दरम्

śirobhir daśabhir vīraṃ bhrājamānaṃ mahaujasaṃ
nānāvyālasamākīrṇaiḥ śikharair iva mandaram

नीलाञ्जनचय प्रख्यं हारेणोरसि राजता
पूर्णचन्द्राभवक्त्रेण सबलाकमिवाम्बुदम्

nīlāñjanacaya prakhyaṃ hāreṇorasi rājatā
pūrṇacandrābhavaktreṇa sabalākam ivāmbudam

बाहुभिर्बद्धकेयूरैश्चन्दनोत्तमरूषितैः
भ्राजमानाङ्गदैः पीनैः पञ्चशीर्षैरिवोरगैः

bāhubhir baddhakeyūraiś candanottamarūṣitaiḥ
bhrājamānāṅgadaiḥ pīnaiḥ pañcaśīrṣair ivoragaiḥ

महति स्फाटिके चित्रे रत्नसंयोगसंस्कृते
उत्तमास्तरणास्तीर्णे उपविष्टं वरासने

mahati sphāṭike citre ratnasaṃyogasaṃskṛte
uttamāstaraṇāstīrṇe upaviṣṭaṃ varāsane

अलंकृताभिरत्यर्थं प्रमदाभिः समन्ततः
वालव्यजनहस्ताभिरारात्समुपसेवितम्

alaṃkṛtābhir atyarthaṃ pramadābhiḥ samantataḥ
vālavyajanahastābhir ārāt samupasevitam

दुर्धरेण प्रहस्तेन महापार्श्वेन रक्षसा
मन्त्रिभिर्मन्त्रतत्त्वज्ञैर्निकुम्भेन च मन्त्रिणा

durdhareṇa prahastena mahāpārśvena rakṣasā
mantribhir mantratattvajñair nikumbhena ca mantriṇā

उपोपविष्टं रक्षोभिश्चतुर्भिर्बलदर्पितैः
कृत्स्नैः परिवृतं लोकं चतुर्भिरिव सागरैः

upopaviṣṭaṃ rakṣobhiś caturbhir baladarpitaiḥ
kṛtsnaiḥ parivṛtaṃ lokaṃ caturbhir iva sāgaraiḥ

मन्त्रिभिर्मन्त्रतत्त्वज्ञैरन्यैश्च शुभबुद्धिभिः
अन्वास्यमानं सचिवैः सुरैरिव सुरेश्वरम्

mantribhir mantratattvajñair anyaiś ca śubhabuddhibhiḥ
anvāsyamānaṃ sacivaiḥ surair iva sureśvaram

अपश्यद्राक्षसपतिं हनूमानतितेजसं
विष्ठितं मेरुशिखरे सतोयमिव तोयदम्

apaśyad rākṣasapatiṃ hanūmān atitejasaṃ
viṣṭhitaṃ meruśikhare satoyam iva toyadam

स तैः संपीड्यमानोऽपि रक्षोभिर्भीमविक्रमैः
विस्मयं परमं गत्वा रक्षोऽधिपमवैक्षत

sa taiḥ saṃpīḍyamāno 'pi rakṣobhir bhīmavikramaiḥ
vismayaṃ paramaṃ gatvā rakṣo'dhipam avaikṣata

भ्राजमानं ततो दृष्ट्वा हनुमान्राक्षसेश्वरम्
मनसा चिन्तयामास तेजसा तस्य मोहितः

bhrājamānaṃ tato dṛṣṭvā hanumān rākṣaseśvaram
manasā cintayām āsa tejasā tasya mohitaḥ

अहो रूपमहो धैर्यमहो सत्त्वमहो द्युतिः
अहो राक्षसराजस्य सर्वलक्षणयुक्तता

aho rūpam aho dhairyam aho sattvam aho dyutiḥ
aho rākṣasarājasya sarvalakṣaṇayuktatā

यद्यधर्मो न बलवान्स्यादयं राक्षसेश्वरः
स्यादयं सुरलोकस्य सशक्रस्यापि रक्षिता

yady adharmo na balavān syād ayaṃ rākṣaseśvaraḥ
syād ayaṃ suralokasya saśakrasyāpi rakṣitā

तेन बिभ्यति खल्वस्माल्लोकाः सामरदानवाः
अयं ह्युत्सहते क्रुद्धः कर्तुमेकार्णवं जगत्

tena bibhyati khalv asmāl lokāḥ sāmaradānavāḥ
ayaṃ hy utsahate kruddhaḥ kartum ekārṇavaṃ jagat

इति चिन्तां बहुविधामकरोन्मतिमान्कपिः
दृष्ट्वा राक्षसराजस्य प्रभावममितौजसः

iti cintāṃ bahuvidhām akaron matimān kapiḥ
dṛṣṭvā rākṣasarājasya prabhāvam amitaujasaḥ