Sundara Kanda, sarga 48

तमुद्वीक्ष्य महाबाहुः पिङ्गाक्षं पुरतः स्थितम्
रोषेण महताविष्टो रावणो लोकरावणः

tam udvīkṣya mahābāhuḥ piṅgākṣaṃ purataḥ sthitam
roṣeṇa mahatāviṣṭo rāvaṇo lokarāvaṇaḥ

स राजा रोषताम्राक्षः प्रहस्तं मन्त्रिसत्तमम्
कालयुक्तमुवाचेदं वचो विपुलमर्थवत्

sa rājā roṣatāmrākṣaḥ prahastaṃ mantrisattamam
kālayuktam uvācedaṃ vaco vipulam arthavat

दुरात्मा पृच्छ्यतामेष कुतः किं वास्य कारणम्
वनभङ्गे च कोऽस्यार्थो राक्षसीनां च तर्जने

durātmā pṛcchyatām eṣa kutaḥ kiṃ vāsya kāraṇam
vanabhaṅge ca ko 'syārtho rākṣasīnāṃ ca tarjane

रावणस्य वचः श्रुत्वा प्रहस्तो वाक्यमब्रवीत्
समाश्वसिहि भद्रं ते न भीः कार्या त्वया कपे

rāvaṇasya vacaḥ śrutvā prahasto vākyam abravīt
samāśvasihi bhadraṃ te na bhīḥ kāryā tvayā kape

यदि तावत्त्वमिन्द्रेण प्रेषितो रावणालयम्
तत्त्वमाख्याहि मा ते भूद्भयं वानर मोक्ष्यसे

yadi tāvat tvam indreṇa preṣito rāvaṇālayam
tattvam ākhyāhi mā te bhūd bhayaṃ vānara mokṣyase

यदि वैश्रवणस्य त्वं यमस्य वरुणस्य च
चारुरूपमिदं कृत्वा यमस्य वरुणस्य च

yadi vaiśravaṇasya tvaṃ yamasya varuṇasya ca
cārurūpam idaṃ kṛtvā yamasya varuṇasya ca

विष्णुना प्रेषितो वापि दूतो विजयकाङ्क्षिणा
न हि ते वानरं तेजो रूपमात्रं तु वानरम्

viṣṇunā preṣito vāpi dūto vijayakāṅkṣiṇā
na hi te vānaraṃ tejo rūpamātraṃ tu vānaram

तत्त्वतः कथयस्वाद्य ततो वानर मोक्ष्यसे
अनृतं वदतश्चापि दुर्लभं तव जीवितम्

tattvataḥ kathayasvādya tato vānara mokṣyase
anṛtaṃ vadataś cāpi durlabhaṃ tava jīvitam

अथ वा यन्निमित्तस्ते प्रवेशो रावणालये

atha vā yannimittas te praveśo rāvaṇālaye

एवमुक्तो हरिवरस्तदा रक्षोगणेश्वरम्
अब्रवीन्नास्मि शक्रस्य यमस्य वरुणस्य वा

evam ukto harivaras tadā rakṣogaṇeśvaram
abravīn nāsmi śakrasya yamasya varuṇasya vā

धनदेन न मे सख्यं विष्णुना नास्मि चोदितः
जातिरेव मम त्वेषा वानरोऽहमिहागतः

dhanadena na me sakhyaṃ viṣṇunā nāsmi coditaḥ
jātir eva mama tv eṣā vānaro 'ham ihāgataḥ

दर्शने राक्षसेन्द्रस्य दुर्लभे तदिदं मया
वनं राक्षसराजस्य दर्शनार्थे विनाशितम्

darśane rākṣasendrasya durlabhe tad idaṃ mayā
vanaṃ rākṣasarājasya darśanārthe vināśitam

ततस्ते राक्षसाः प्राप्ता बलिनो युद्धकाङ्क्षिणः
रक्षणार्थं च देहस्य प्रतियुद्धा मया रणे

tatas te rākṣasāḥ prāptā balino yuddhakāṅkṣiṇaḥ
rakṣaṇārthaṃ ca dehasya pratiyuddhā mayā raṇe

अस्त्रपाशैर्न शक्योऽहं बद्धुं देवासुरैरपि
पितामहादेव वरो ममाप्येषोऽभ्युपागतः

astrapāśair na śakyo 'haṃ baddhuṃ devāsurair api
pitāmahād eva varo mamāpy eṣo 'bhyupāgataḥ

राजानं द्रष्टुकामेन मयास्त्रमनुवर्तितम्
विमुक्तो अहमस्त्रेण राक्षसैस्त्वतिपीडितः

rājānaṃ draṣṭukāmena mayāstram anuvartitam
vimukto aham astreṇa rākṣasais tv atipīḍitaḥ

दूतोऽहमिति विज्ञेयो राघवस्यामितौजसः
श्रूयतां चापि वचनं मम पथ्यमिदं प्रभो

dūto 'ham iti vijñeyo rāghavasyāmitaujasaḥ
śrūyatāṃ cāpi vacanaṃ mama pathyam idaṃ prabho