Sundara Kanda, sarga 52
वीक्षमाणस्ततो लङ्कां कपिः कृतमनोरथः
वर्धमानसमुत्साहः कार्यशेषमचिन्तयत्
vīkṣamāṇas tato laṅkāṃ kapiḥ kṛtamanorathaḥ
vardhamānasamutsāhaḥ kāryaśeṣam acintayat
किं नु खल्वविशिष्टं मे कर्तव्यमिह साम्प्रतम्
यदेषां रक्षसां भूयः संतापजननं भवेत्
kiṃ nu khalv aviśiṣṭaṃ me kartavyam iha sāmpratam
yad eṣāṃ rakṣasāṃ bhūyaḥ saṃtāpajananaṃ bhavet
वनं तावत्प्रमथितं प्रकृष्टा राक्षसा हताः
बलैकदेशः क्षपितः शेषं दुर्गविनाशनम्
vanaṃ tāvat pramathitaṃ prakṛṣṭā rākṣasā hatāḥ
balaikadeśaḥ kṣapitaḥ śeṣaṃ durgavināśanam
दुर्गे विनाशिते कर्म भवेत्सुखपरिश्रमम्
अल्पयत्नेन कार्येऽस्मिन्मम स्यात्सफलः श्रमः
durge vināśite karma bhavet sukhapariśramam
alpayatnena kārye 'smin mama syāt saphalaḥ śramaḥ
यो ह्ययं मम लाङ्गूले दीप्यते हव्यवाहनः
अस्य संतर्पणं न्याय्यं कर्तुमेभिर्गृहोत्तमैः
yo hy ayaṃ mama lāṅgūle dīpyate havyavāhanaḥ
asya saṃtarpaṇaṃ nyāyyaṃ kartum ebhir gṛhottamaiḥ
ततः प्रदीप्तलाङ्गूलः सविद्युदिव तोयदः
भवनाग्रेषु लङ्काया विचचार महाकपिः
tataḥ pradīptalāṅgūlaḥ savidyud iva toyadaḥ
bhavanāgreṣu laṅkāyā vicacāra mahākapiḥ
अवप्लुत्य महावेगः प्रहस्तस्य निवेशनम् |
अग्निम् तत्र स निक्षिप्य श्वसनेन समो बली
avaplutya mahāvegaḥ prahastasya niveśanam |
agnim tatra sa nikṣipya śvasanena samo balī
मुमोच हनुमानग्निं कालानलशिखोपमम्
mumoca hanumān agniṃ kālānalaśikhopamam
तथा चेन्द्रजितो वेश्म ददाह हरियूथपः।
जम्बुमाले स्सुमालेश्च ददाह भवनं ततः
tathā cendrajito veśma dadāha hariyūthapaḥ|
jambumāle ssumāleśca dadāha bhavanaṃ tataḥ
सर्वेषां समतिक्रम्य राक्षसेन्द्रस्य वीर्यवान्।
आससादाथ लक्ष्मीवान् रावणस्य निवेशनम्
sarveṣāṃ samatikramya rākṣasendrasya vīryavān|
āsasādātha lakṣmīvān rāvaṇasya niveśanam
श्वसनेन च संयोगादतिवेगो महाबलः
कालाग्निरिव जज्वाल प्रावर्धत हुताशनः
śvasanena ca saṃyogād ativego mahābalaḥ
kālāgnir iva jajvāla prāvardhata hutāśanaḥ
प्रदीप्तमग्निं पवनस्तेषु वेश्मसु चारयत्
pradīptam agniṃ pavanas teṣu veśmasu cārayat
तानि काञ्चनजालानि मुक्तामणिमयानि च
भवनान्यवशीर्यन्त रत्नवन्ति महान्ति च
tāni kāñcanajālāni muktāmaṇimayāni ca
bhavanāny avaśīryanta ratnavanti mahānti ca
तानि भग्नविमानानि निपेतुर्वसुधातले
भवनानीव सिद्धानामम्बरात्पुण्यसंक्षये
tāni bhagnavimānāni nipetur vasudhātale
bhavanānīva siddhānām ambarāt puṇyasaṃkṣaye
वज्रविद्रुमवैदूर्यमुक्तारजतसंहितान्
विचित्रान्भवनाद्धातून्स्यन्दमानान्ददर्श सः
vajravidrumavaidūryamuktārajatasaṃhitān
vicitrān bhavanād dhātūn syandamānān dadarśa saḥ
नाग्निस्तृप्यति काष्ठानां तृणानां च यथा तथा
हनूमान्राक्षसेन्द्राणां वधे किंचिन्न तृप्यति
nāgnis tṛpyati kāṣṭhānāṃ tṛṇānāṃ ca yathā tathā
hanūmān rākṣasendrāṇāṃ vadhe kiṃ cin na tṛpyati
हुताशनज्वालसमावृता सा; हतप्रवीरा परिवृत्तयोधा
हनूमातः क्रोधबलाभिभूता; बभूव शापोपहतेव लङ्का
hutāśanajvālasamāvṛtā sā; hatapravīrā parivṛttayodhā
hanūmātaḥ krodhabalābhibhūtā; babhūva śāpopahateva laṅkā
ससंभ्रमं त्रस्तविषण्णराक्षसां; समुज्ज्वलज्ज्वालहुताशनाङ्किताम्
ददर्श लङ्कां हनुमान्महामनाः; स्वयम्भुकोपोपहतामिवावनिम्
sasaṃbhramaṃ trastaviṣaṇṇarākṣasāṃ; samujjvalaj jvālahutāśanāṅkitām
dadarśa laṅkāṃ hanumān mahāmanāḥ; svayambhukopopahatām ivāvanim
भङ्क्त्वा वनं पादपरत्नसङ्कुलं हत्वा तु रक्षांसि महान्ति संयुगे।
दग्ध्वा पुरीं तां गृहरत्नमालिनीं तस्थौ हनूमान्पवनात्मजः कपिः
bhaṅktvā vanaṃ pādaparatnasaṅkulaṃ hatvā tu rakṣāṃsi mahānti saṃyuge|
dagdhvā purīṃ tāṃ gṛharatnamālinīṃ tasthau hanūmānpavanātmajaḥ kapiḥ
त्रिकूटशृङ्गाग्रतले विचित्रे प्रतिष्ठितो वानरराजसिंहः।
प्रदीप्तलाङ्गूलकृतार्चिमाली व्यराजताऽऽदित्य इवांशुमाली
trikūṭaśṛṅgāgratale vicitre pratiṣṭhito vānararājasiṃhaḥ|
pradīptalāṅgūlakṛtārcimālī vyarājatā''ditya ivāṃśumālī
स राक्षसांस्तान्सुबहूंश्च हत्वा; वनं च भङ्क्त्वा बहुपादपं तत्
विसृज्य रक्षो भवनेषु चाग्निं; जगाम रामं मनसा महात्मा
sa rākṣasāṃs tān subahūṃś ca hatvā; vanaṃ ca bhaṅktvā bahupādapaṃ tat
visṛjya rakṣo bhavaneṣu cāgniṃ; jagāma rāmaṃ manasā mahātmā
ततस्तु तं वानरवीरमुख्यं महाबलं मारुततुल्यवेगम्।
महामतिं वायुसुतं वरिष्ठं प्रतुष्टुवुर्देवगणाश्च सर्वे
tatastu taṃ vānaravīramukhyaṃ mahābalaṃ mārutatulyavegam|
mahāmatiṃ vāyusutaṃ variṣṭhaṃ pratuṣṭuvurdevagaṇāśca sarve
भङ्क्त्वा वनं महातेजा हत्वा रक्षांसि संयुगे।
दग्ध्वा लङ्कापुरीं रम्यां रराज स महाकपिः
bhaṅktvā vanaṃ mahātejā hatvā rakṣāṃsi saṃyuge|
dagdhvā laṅkāpurīṃ ramyāṃ rarāja sa mahākapiḥ
तत्र देवास्सगन्धर्वास्सिद्धाश्च परमर्षयः।
दृष्ट्वा लङ्कां प्रदग्धां तां विस्मयं परमं गताः
tatra devāssagandharvāssiddhāśca paramarṣayaḥ|
dṛṣṭvā laṅkāṃ pradagdhāṃ tāṃ vismayaṃ paramaṃ gatāḥ
तं दृष्ट्वा वानरश्रेष्ठं हनुमन्तं महाकपिम्।
कालाग्निरिति सञ्चिन्त्य सर्वभूतानि तत्रसुः
taṃ dṛṣṭvā vānaraśreṣṭhaṃ hanumantaṃ mahākapim|
kālāgniriti sañcintya sarvabhūtāni tatrasuḥ
देवाश्च सर्वे मुनिपुङ्गवाश्च गन्धर्वविद्याधरनागयक्षाः।
भूतानि सर्वाणि महान्ति तत्र जग्मुः परां प्रीतिमतुल्यरूपाम्
devāśca sarve munipuṅgavāśca gandharvavidyādharanāgayakṣāḥ|
bhūtāni sarvāṇi mahānti tatra jagmuḥ parāṃ prītimatulyarūpām
लङ्कां समस्तां संदीप्य लाङ्गूलाग्निं महाकपिः
निर्वापयामास तदा समुद्रे हरिसत्तमः
laṅkāṃ samastāṃ saṃdīpya lāṅgūlāgniṃ mahākapiḥ
nirvāpayām āsa tadā samudre harisattamaḥ