Sundara Kanda, sarga 58
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा वालिसूनुरभाषत
जाम्बवत्प्रमुखान्सर्वाननुज्ञाप्य महाकपीन्
tasya tad vacanaṃ śrutvā vālisūnur abhāṣata
jāmbavatpramukhān sarvān anujñāpya mahākapīn
अस्मिन्नेवंगते कार्ये भवतां च निवेदिते
न्याय्यं स्म सह वैदेह्या द्रष्टुं तौ पार्थिवात्मजौ
asminn evaṃgate kārye bhavatāṃ ca nivedite
nyāyyaṃ sma saha vaidehyā draṣṭuṃ tau pārthivātmajau
अहमेकोऽपि पर्याप्तः सराक्षसगणां पुरीम्
तां लङ्कां तरसा हन्तुं रावणं च महाबलम्
aham eko 'pi paryāptaḥ sarākṣasagaṇāṃ purīm
tāṃ laṅkāṃ tarasā hantuṃ rāvaṇaṃ ca mahābalam
किं पुनः सहितो वीरैर्बलवद्भिः कृतात्मभिः
कृतास्त्रैः प्लवगैः शक्तैर्भवद्भिर्विजयैषिभिः
kiṃ punaḥ sahito vīrair balavadbhiḥ kṛtātmabhiḥ
kṛtāstraiḥ plavagaiḥ śaktair bhavadbhir vijayaiṣibhiḥ
अहं तु रावणं युद्धे ससैन्यं सपुरःसरम्
सपुत्रं विधमिष्यामि सहोदरयुतं युधि
ahaṃ tu rāvaṇaṃ yuddhe sasainyaṃ sapuraḥsaram
saputraṃ vidhamiṣyāmi sahodarayutaṃ yudhi
ब्राह्ममैन्द्रं च रौद्रं च वायव्यं वारुणं तथा
यदि शक्रजितोऽस्त्राणि दुर्निरीक्ष्याणि संयुगे
तान्यहं विधमिष्यामि निहनिष्यामि राक्षसान्
brāhmam aindraṃ ca raudraṃ ca vāyavyaṃ vāruṇaṃ tathā
yadi śakrajito 'strāṇi durnirīkṣyāṇi saṃyuge
tāny ahaṃ vidhamiṣyāmi nihaniṣyāmi rākṣasān
भवतामभ्यनुज्ञातो विक्रमो मे रुणद्धि तम्
bhavatām abhyanujñāto vikramo me ruṇaddhi tam
मयातुला विसृष्टा हि शैलवृष्टिर्निरन्तरा
देवानपि रणे हन्यात्किं पुनस्तान्निशाचरान्
mayātulā visṛṣṭā hi śailavṛṣṭir nirantarā
devān api raṇe hanyāt kiṃ punas tān niśācarān
सागरोऽप्यतियाद्वेलां मन्दरः प्रचलेदपि
न जाम्बवन्तं समरे कम्पयेदरिवाहिनी
sāgaro 'py atiyād velāṃ mandaraḥ pracaled api
na jāmbavantaṃ samare kampayed arivāhinī
सर्वराक्षससंघानां राक्षसा ये च पूर्वकाः
अलमेको विनाशाय वीरो वायुसुतः कपिः
sarvarākṣasasaṃghānāṃ rākṣasā ye ca pūrvakāḥ
alam eko vināśāya vīro vāyusutaḥ kapiḥ
पनसस्योरुवेगेन नीलस्य च महात्मनः
मन्दरोऽप्यवशीर्येत किं पुनर्युधि राक्षसाः
panasasyoruvegena nīlasya ca mahātmanaḥ
mandaro 'py avaśīryeta kiṃ punar yudhi rākṣasāḥ
सदेवासुरयुद्धेषु गन्धर्वोरगपक्षिषु
मैन्दस्य प्रतियोद्धारं शंसत द्विविदस्य वा
sadevāsurayuddheṣu gandharvoragapakṣiṣu
maindasya pratiyoddhāraṃ śaṃsata dvividasya vā
अश्विपुत्रौ महावेगावेतौ प्लवगसत्तमौ
पितामहवरोत्सेकात्परमं दर्पमास्थितौ
aśviputrau mahāvegāv etau plavagasattamau
pitāmahavarotsekāt paramaṃ darpam āsthitau
अश्विनोर्माननार्थं हि सर्वलोकपितामहः
सर्वावध्यत्वमतुलमनयोर्दत्तवान्पुरा
aśvinor mānanārthaṃ hi sarvalokapitāmahaḥ
sarvāvadhyatvam atulam anayor dattavān purā
वरोत्सेकेन मत्तौ च प्रमथ्य महतीं चमूम्
सुराणाममृतं वीरौ पीतवन्तौ प्लवंगमौ
varotsekena mattau ca pramathya mahatīṃ camūm
surāṇām amṛtaṃ vīrau pītavantau plavaṃgamau
एतावेव हि संक्रुद्धौ सवाजिरथकुञ्जराम्
लङ्कां नाशयितुं शक्तौ सर्वे तिष्ठन्तु वानराः
etāv eva hi saṃkruddhau savājirathakuñjarām
laṅkāṃ nāśayituṃ śaktau sarve tiṣṭhantu vānarāḥ
मयैव निहता लङ्का दग्धा भस्मीकृता पुनः।
राजमार्गेषु सर्वत्र नाम विश्रावितं मया
mayaiva nihatā laṅkā dagdhā bhasmīkṛtā punaḥ|
rājamārgeṣu sarvatra nāma viśrāvitaṃ mayā
कथञ्चिन्मृगशाबाक्षी विश्वासमुपपादिता।।।।
ततः संभाषिता चैव सर्वमर्थं च दर्शिता।
रामसुग्रीवसख्यं च श्रुत्वा प्रीतिमुपागता
kathañcinmṛgaśābākṣī viśvāsamupapāditā||||
tataḥ saṃbhāṣitā caiva sarvamarthaṃ ca darśitā|
rāmasugrīvasakhyaṃ ca śrutvā prītimupāgatā
निमित्तमात्रं रामस्तु वधे तस्य भविष्यति।
सा प्रकृत्यैव तन्वङ्गी तद्वियोगाच्च कर्शिता।।।।
प्रतिपत्पाठशीलस्य विद्येव तनुमतां गता
nimittamātraṃ rāmastu vadhe tasya bhaviṣyati|
sā prakṛtyaiva tanvaṅgī tadviyogācca karśitā||||
pratipatpāṭhaśīlasya vidyeva tanumatāṃ gatā
अयुक्तं तु विना देवीं दृष्टबद्भिः प्लवंगमाः
समीपं गन्तुमस्माभी राघवस्य महात्मनः
ayuktaṃ tu vinā devīṃ dṛṣṭabadbhiḥ plavaṃgamāḥ
samīpaṃ gantum asmābhī rāghavasya mahātmanaḥ
दृष्टा देवी न चानीता इति तत्र निवेदनम्
अयुक्तमिव पश्यामि भवद्भिः ख्यातविक्रमैः
dṛṣṭā devī na cānītā iti tatra nivedanam
ayuktam iva paśyāmi bhavadbhiḥ khyātavikramaiḥ
न हि वः प्लवते कश्चिन्नापि कश्चित्पराक्रमे
तुल्यः सामरदैत्येषु लोकेषु हरिसत्तमाः
na hi vaḥ plavate kaś cin nāpi kaś cit parākrame
tulyaḥ sāmaradaityeṣu lokeṣu harisattamāḥ
तेष्वेवं हतवीरेषु राक्षसेषु हनूमता
किमन्यदत्र कर्तव्यं गृहीत्वा याम जानकीम्
teṣv evaṃ hatavīreṣu rākṣaseṣu hanūmatā
kim anyad atra kartavyaṃ gṛhītvā yāma jānakīm
तमेवं कृतसंकल्पं जाम्बवान्हरिसत्तमः
उवाच परमप्रीतो वाक्यमर्थवदर्थवित्
tam evaṃ kṛtasaṃkalpaṃ jāmbavān harisattamaḥ
uvāca paramaprīto vākyam arthavad arthavit
न तावदेषा मतिरक्षमा नो; यथा भवान्पश्यति राजपुत्र
यथा तु रामस्य मतिर्निविष्टा; तथा भवान्पश्यतु कार्यसिद्धिम्
na tāvad eṣā matir akṣamā no; yathā bhavān paśyati rājaputra
yathā tu rāmasya matir niviṣṭā; tathā bhavān paśyatu kāryasiddhim