Sundara Kanda, sarga 64

Sundarakāṇḍa · 15 Critical Edition verses

एवमुक्तो हनुमता रामो दशरथात्मजः
तं मणिं हृदये कृत्वा प्ररुरोद सलक्ष्मणः

evam ukto hanumatā rāmo daśarathātmajaḥ
taṃ maṇiṃ hṛdaye kṛtvā praruroda salakṣmaṇaḥ

तं तु दृष्ट्वा मणिश्रेष्ठं राघवः शोककर्शितः
नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्यां सुग्रीवमिदमब्रवीत्

taṃ tu dṛṣṭvā maṇiśreṣṭhaṃ rāghavaḥ śokakarśitaḥ
netrābhyām aśrupūrṇābhyāṃ sugrīvam idam abravīt

यथैव धेनुः स्रवति स्नेहाद्वत्सस्य वत्सला
तथा ममापि हृदयं मणिरत्नस्य दर्शनात्

yathaiva dhenuḥ sravati snehād vatsasya vatsalā
tathā mamāpi hṛdayaṃ maṇiratnasya darśanāt

मणिरत्नमिदं दत्तं वैदेह्याः श्वशुरेण मे
वधूकाले यथा बद्धमधिकं मूर्ध्नि शोभते

maṇiratnam idaṃ dattaṃ vaidehyāḥ śvaśureṇa me
vadhūkāle yathā baddham adhikaṃ mūrdhni śobhate

अयं हि जलसंभूतो मणिः प्रवरपूजितः
यज्ञे परमतुष्टेन दत्तः शक्रेण धीमता

ayaṃ hi jalasaṃbhūto maṇiḥ pravarapūjitaḥ
yajñe paramatuṣṭena dattaḥ śakreṇa dhīmatā

इमं दृष्ट्वा मणिश्रेष्ठं तथा तातस्य दर्शनम्
अद्यास्म्यवगतः सौम्य वैदेहस्य तथा विभोः

imaṃ dṛṣṭvā maṇiśreṣṭhaṃ tathā tātasya darśanam
adyāsmy avagataḥ saumya vaidehasya tathā vibhoḥ

अयं हि शोभते तस्याः प्रियाया मूर्ध्नि मे मणिः
अद्यास्य दर्शनेनाहं प्राप्तां तामिव चिन्तये

ayaṃ hi śobhate tasyāḥ priyāyā mūrdhni me maṇiḥ
adyāsya darśanenāhaṃ prāptāṃ tām iva cintaye

किमाह सीता वैदेही ब्रूहि सौम्य पुनः पुनः
परासुमिव तोयेन सिञ्चन्ती वाक्यवारिणा

kim āha sītā vaidehī brūhi saumya punaḥ punaḥ
parāsum iva toyena siñcantī vākyavāriṇā

इतस्तु किं दुःखतरं यदिमं वारिसंभवम्
मणिं पश्यामि सौमित्रे वैदेहीमागतं विना

itas tu kiṃ duḥkhataraṃ yad imaṃ vārisaṃbhavam
maṇiṃ paśyāmi saumitre vaidehīm āgataṃ vinā

चिरं जीवति वैदेही यदि मासं धरिष्यति
क्षणं सौम्य न जीवेयं विना तामसितेक्षणाम्

ciraṃ jīvati vaidehī yadi māsaṃ dhariṣyati
kṣaṇaṃ saumya na jīveyaṃ vinā tām asitekṣaṇām

नय मामपि तं देशं यत्र दृष्टा मम प्रिया
न तिष्ठेयं क्षणमपि प्रवृत्तिमुपलभ्य च

naya mām api taṃ deśaṃ yatra dṛṣṭā mama priyā
na tiṣṭheyaṃ kṣaṇam api pravṛttim upalabhya ca

कथं सा मम सुश्रोणि भीरु भीरुः सती तदा
भयावहानां घोराणां मध्ये तिष्ठति रक्षसाम्

kathaṃ sā mama suśroṇi bhīru bhīruḥ satī tadā
bhayāvahānāṃ ghorāṇāṃ madhye tiṣṭhati rakṣasām

शारदस्तिमिरोन्मुखो नूनं चन्द्र इवाम्बुदैः
आवृतं वदनं तस्या न विराजति राक्षसैः

śāradas timironmukho nūnaṃ candra ivāmbudaiḥ
āvṛtaṃ vadanaṃ tasyā na virājati rākṣasaiḥ

किमाह सीता हनुमंस्तत्त्वतः कथयस्व मे
एतेन खलु जीविष्ये भेषजेनातुरो यथा

kim āha sītā hanumaṃs tattvataḥ kathayasva me
etena khalu jīviṣye bheṣajenāturo yathā

मधुरा मधुरालापा किमाह मम भामिनी
मद्विहीना वरारोहा हनुमन्कथयस्व मे
दुःखाद्दुःखतरं प्राप्य कथं जीवति जानकी

madhurā madhurālāpā kim āha mama bhāminī
madvihīnā varārohā hanuman kathayasva me
duḥkhād duḥkhataraṃ prāpya kathaṃ jīvati jānakī