Yuddha Kanda, sarga 100
ते रावणवधं दृष्ट्वा देवगन्धर्वदानवाः
जग्मुस्तैस्तैर्विमानैः स्वैः कथयन्तः शुभाः कथाः
te rāvaṇavadhaṃ dṛṣṭvā devagandharvadānavāḥ
jagmus tais tair vimānaiḥ svaiḥ kathayantaḥ śubhāḥ kathāḥ
रावणस्य वधं घोरं राघवस्य पराक्रमम्
सुयुद्धं वानराणां च सुग्रीवस्य च मन्त्रितम्
rāvaṇasya vadhaṃ ghoraṃ rāghavasya parākramam
suyuddhaṃ vānarāṇāṃ ca sugrīvasya ca mantritam
अनुरागं च वीर्यं च सौमित्रेर्लक्ष्मणस्य च
कथयन्तो महाभागा जग्मुर्हृष्टा यथागतम्
anurāgaṃ ca vīryaṃ ca saumitrer lakṣmaṇasya ca
kathayanto mahābhāgā jagmur hṛṣṭā yathāgatam
राघवस्तु रथं दिव्यमिन्द्रदत्तं शिखिप्रभम्
अनुज्ञाय महाभागो मातलिं प्रत्यपूजयत्
rāghavas tu rathaṃ divyam indradattaṃ śikhiprabham
anujñāya mahābhāgo mātaliṃ pratyapūjayat
राघवेणाभ्यनुज्ञातो मातलिः शक्रसारथिः
दिव्यं तं रथमास्थाय दिवमेवारुरोह सः
rāghaveṇābhyanujñāto mātaliḥ śakrasārathiḥ
divyaṃ taṃ ratham āsthāya divam evāruroha saḥ
तस्मिंस्तु दिवमारूढे सुरसारथिसत्तमे
राघवः परमप्रीतः सुग्रीवं परिषस्वजे
tasmiṃs tu divam ārūḍhe surasārathisattame
rāghavaḥ paramaprītaḥ sugrīvaṃ pariṣasvaje
परिष्वज्य च सुग्रीवं लक्ष्मणेनाभिवादितः
पूज्यमानो हरिश्रेष्ठैराजगाम बलालयम्
pariṣvajya ca sugrīvaṃ lakṣmaṇenābhivāditaḥ
pūjyamāno hariśreṣṭhair ājagāma balālayam
अब्रवीच्च तदा रामः समीपपरिवर्तिनम्
सौमित्रिं सत्त्वसंपन्नं लक्ष्मणं दीप्ततेजसं
abravīc ca tadā rāmaḥ samīpaparivartinam
saumitriṃ sattvasaṃpannaṃ lakṣmaṇaṃ dīptatejasaṃ
विभीषणमिमं सौम्य लङ्कायामभिषेचय
अनुरक्तं च भक्तं च मम चैवोपकारिणम्
vibhīṣaṇam imaṃ saumya laṅkāyām abhiṣecaya
anuraktaṃ ca bhaktaṃ ca mama caivopakāriṇam
एष मे परमः कामो यदिमं रावणानुजम्
लङ्कायां सौम्य पश्येयमभिषिक्तं विभीषणम्
eṣa me paramaḥ kāmo yad imaṃ rāvaṇānujam
laṅkāyāṃ saumya paśyeyam abhiṣiktaṃ vibhīṣaṇam
एवमुक्तस्तु सौमित्री राघवेण महात्मना
तथेत्युक्त्वा तु संहृष्टः सौवर्णं घटमाददे
evam uktas tu saumitrī rāghaveṇa mahātmanā
tathety uktvā tu saṃhṛṣṭaḥ sauvarṇaṃ ghaṭam ādade
तम्घटंवानरेन्द्राणांहस्तेदत्त्वामनोजवान् ।।।।
व्यादिदेशमहासत्त्व: समुद्रसलिलंतदा
tamghaṭaṃvānarendrāṇāṃhastedattvāmanojavān ||||
vyādideśamahāsattvaḥ samudrasalilaṃtadā
अतिशीघ्रंततोगत्वावानरास्तेमनोजवाः ।।।।
आगतास्तुजलंगृह्यसमुद्राद्वानरोत्तमाः
atiśīghraṃtatogatvāvānarāstemanojavāḥ ||||
āgatāstujalaṃgṛhyasamudrādvānarottamāḥ
व्यादिदेश महासत्त्वः समुद्रसलिलं तदा
अतिशीघ्रम् ततो गत्वा वानरास्ते मनोजवाः
vyādideśa mahāsattvaḥ samudrasalilaṃ tadā
atiśīghram tato gatvā vānarāste manojavāḥ
आगतास्तु जलं गृह्य समुद्राद्वानरोत्तमाः
ततस्त्वेकं घटं गृह्य संस्थाप्य परमासने
āgatāstu jalaṃ gṛhya samudrādvānarottamāḥ
tatastvekaṃ ghaṭaṃ gṛhya saṃsthāpya paramāsane
घटेन तेन सौमित्रिरभ्यषिञ्चद्विभीषणम्
लङ्कायां रक्षसां मध्ये राजानं रामशासनात्
ghaṭena tena saumitrir abhyaṣiñcad vibhīṣaṇam
laṅkāyāṃ rakṣasāṃ madhye rājānaṃ rāmaśāsanāt
अभ्यषिञ्चत्स धर्मात्मा शुद्धात्मानं विभीषणम्
तस्यामात्या जहृषिरे भक्ता ये चास्य राक्षसाः
abhyaṣiñcat sa dharmātmā śuddhātmānaṃ vibhīṣaṇam
tasyāmātyā jahṛṣire bhaktā ye cāsya rākṣasāḥ
दृष्ट्वाभिषिक्तं लङ्कायां राक्षसेन्द्रं विभीषणम्
राघवः परमां प्रीतिं जगाम सहलक्ष्मणः
dṛṣṭvābhiṣiktaṃ laṅkāyāṃ rākṣasendraṃ vibhīṣaṇam
rāghavaḥ paramāṃ prītiṃ jagāma sahalakṣmaṇaḥ
स तद्राज्यं महत्प्राप्य रामदत्तं विभीषणः
प्रकृतीः सान्त्वयित्वा च ततो राममुपागमत्
sa tad rājyaṃ mahat prāpya rāmadattaṃ vibhīṣaṇaḥ
prakṛtīḥ sāntvayitvā ca tato rāmam upāgamat
अक्षतान्मोदकाँल्लाजान्दिव्याः सुमनसस्तथा
आजह्रुरथ संहृष्टाः पौरास्तस्मै निशाचराः
akṣatān modakām̐l lājān divyāḥ sumanasas tathā
ājahrur atha saṃhṛṣṭāḥ paurās tasmai niśācarāḥ
स तान्गृहीत्वा दुर्धर्षो राघवाय न्यवेदयत्
मङ्गल्यं मङ्गलं सर्वं लक्ष्मणाय च वीर्यवान्
sa tān gṛhītvā durdharṣo rāghavāya nyavedayat
maṅgalyaṃ maṅgalaṃ sarvaṃ lakṣmaṇāya ca vīryavān
कृतकार्यं समृद्धार्थं दृष्ट्वा रामो विभीषणम्
प्रतिजग्राह तत्सर्वं तस्यैव प्रियकाम्यया
kṛtakāryaṃ samṛddhārthaṃ dṛṣṭvā rāmo vibhīṣaṇam
pratijagrāha tat sarvaṃ tasyaiva priyakāmyayā
ततः शैलोपमं वीरं प्राञ्जलिं पार्श्वतः स्थितम्
अब्रवीद्राघवो वाक्यं हनूमन्तं प्लवंगमम्
tataḥ śailopamaṃ vīraṃ prāñjaliṃ pārśvataḥ sthitam
abravīd rāghavo vākyaṃ hanūmantaṃ plavaṃgamam
अनुमान्य महाराजमिमं सौम्य विभीषणम्
प्रविश्य रावणगृहं विनयेनोपसृत्य च
anumānya mahārājam imaṃ saumya vibhīṣaṇam
praviśya rāvaṇagṛhaṃ vinayenopasṛtya ca
वैदेह्या मां कुशलिनं ससुग्रीवं सलक्ष्मणम्
आचक्ष्व जयतां श्रेष्ठ रावणं च मया हतम्
vaidehyā māṃ kuśalinaṃ sasugrīvaṃ salakṣmaṇam
ācakṣva jayatāṃ śreṣṭha rāvaṇaṃ ca mayā hatam
प्रियमेतदुदाहृत्य मैथिल्यास्त्वं हरीश्वर
प्रतिगृह्य च संदेशमुपावर्तितुमर्हसि
priyam etad udāhṛtya maithilyās tvaṃ harīśvara
pratigṛhya ca saṃdeśam upāvartitum arhasi