Yuddha Kanda, sarga 112

पूर्णे चतुर्दशे वर्षे पञ्चभ्यां लक्ष्मणाग्रजः
भरद्वाजाश्रमं प्राप्य ववन्दे नियतो मुनिम्

pūrṇe caturdaśe varṣe pañcabhyāṃ lakṣmaṇāgrajaḥ
bharadvājāśramaṃ prāpya vavande niyato munim

सोऽपृच्छदभिवाद्यैनं भरद्वाजं तपोधनम्
शृणोषि कचिद्भगवन्सुभिक्षानामयं पुरे
कच्चिच्च युक्तो भरतो जीवन्त्यपि च मातरः

so 'pṛcchad abhivādyainaṃ bharadvājaṃ tapodhanam
śṛṇoṣi ka cid bhagavan subhikṣānāmayaṃ pure
kaccic ca yukto bharato jīvanty api ca mātaraḥ

एवमुक्तस्तु रामेण भरद्वाजो महामुनिः
प्रत्युवाच रघुश्रेष्ठं स्मितपूर्वं प्रहृष्टवत्

evam uktas tu rāmeṇa bharadvājo mahāmuniḥ
pratyuvāca raghuśreṣṭhaṃ smitapūrvaṃ prahṛṣṭavat

पङ्कदिग्धस्तु भरतो जटिलस्त्वां प्रतीक्षते
पादुके ते पुरस्कृत्य सर्वं च कुशलं गृहे

paṅkadigdhas tu bharato jaṭilas tvāṃ pratīkṣate
pāduke te puraskṛtya sarvaṃ ca kuśalaṃ gṛhe

त्वां पुरा चीरवसनं प्रविशन्तं महावनम्
स्त्रीतृतीयं च्युतं राज्याद्धर्मकामं च केवलम्

tvāṃ purā cīravasanaṃ praviśantaṃ mahāvanam
strītṛtīyaṃ cyutaṃ rājyād dharmakāmaṃ ca kevalam

पदातिं त्यक्तसर्वस्वं पितुर्वचनकारिणम्
स्वर्गभोगैः परित्यक्तं स्वर्गच्युतमिवामरम्

padātiṃ tyaktasarvasvaṃ pitur vacanakāriṇam
svargabhogaiḥ parityaktaṃ svargacyutam ivāmaram

दृष्ट्वा तु करुणा पूर्वं ममासीत्समितिंजय
कैकेयीवचने युक्तं वन्यमूलफलाशनम्

dṛṣṭvā tu karuṇā pūrvaṃ mamāsīt samitiṃjaya
kaikeyīvacane yuktaṃ vanyamūlaphalāśanam

साम्प्रतं सुसमृद्धार्थं समित्रगणबान्धवम्
समीक्ष्य विजितारिं त्वां मम प्रीतिरनुत्तमा

sāmprataṃ susamṛddhārthaṃ samitragaṇabāndhavam
samīkṣya vijitāriṃ tvāṃ mama prītir anuttamā

सर्वं च सुखदुःखं ते विदितं मम राघव
यत्त्वया विपुलं प्राप्तं जनस्थानवधादिकम्

sarvaṃ ca sukhaduḥkhaṃ te viditaṃ mama rāghava
yat tvayā vipulaṃ prāptaṃ janasthānavadhādikam

ब्राह्मणार्थे नियुक्तस्य रक्षतः सर्वतापसान्
मारीचदर्शनं चैव सीतोन्मथनमेव च

brāhmaṇārthe niyuktasya rakṣataḥ sarvatāpasān
mārīcadarśanaṃ caiva sītonmathanam eva ca

कबन्धदर्शनं चैव पम्पाभिगमनं तथा
सुग्रीवेण च ते सख्यं यच्च वाली हतस्त्वया

kabandhadarśanaṃ caiva pampābhigamanaṃ tathā
sugrīveṇa ca te sakhyaṃ yac ca vālī hatas tvayā

मार्गणं चैव वैदेह्याः कर्म वातात्मजस्य च
विदितायां च वैदेह्यां नलसेतुर्यथा कृतः
यथा च दीपिता लङ्का प्रहृष्टैर्हरियूथपैः

mārgaṇaṃ caiva vaidehyāḥ karma vātātmajasya ca
viditāyāṃ ca vaidehyāṃ nalasetur yathā kṛtaḥ
yathā ca dīpitā laṅkā prahṛṣṭair hariyūthapaiḥ

सपुत्रबान्धवामात्यः सबलः सह वाहनः
यथा च निहतः संख्ये रावणो देवकण्टकः

saputrabāndhavāmātyaḥ sabalaḥ saha vāhanaḥ
yathā ca nihataḥ saṃkhye rāvaṇo devakaṇṭakaḥ

समागमश्च त्रिदशैर्यथादत्तश्च ते वरः
सर्वं ममैतद्विदितं तपसा धर्मवत्सल

samāgamaś ca tridaśair yathādattaś ca te varaḥ
sarvaṃ mamaitad viditaṃ tapasā dharmavatsala

अहमप्यत्र ते दद्मि वरं शस्त्रभृतां वर
अर्घ्यं प्रतिगृहाणेदमयोध्यां श्वो गमिष्यसि

aham apy atra te dadmi varaṃ śastrabhṛtāṃ vara
arghyaṃ pratigṛhāṇedam ayodhyāṃ śvo gamiṣyasi

तस्य तच्छिरसा वाक्यं प्रतिगृह्य नृपात्मजः
बाढमित्येव संहृष्टः श्रीमान्वरमयाचत

tasya tac chirasā vākyaṃ pratigṛhya nṛpātmajaḥ
bāḍham ity eva saṃhṛṣṭaḥ śrīmān varam ayācata

अकालफलिनो वृक्षाः सर्वे चापि मधुस्रवाः
भवन्तु मार्गे भगवन्नयोध्यां प्रति गच्छतः

akālaphalino vṛkṣāḥ sarve cāpi madhusravāḥ
bhavantu mārge bhagavann ayodhyāṃ prati gacchataḥ

निष्फलाः फलिनश्चासन्विपुष्पाः पुष्पशालिनः
शुष्काः समग्रपत्रास्ते नगाश्चैव मधुस्रवाः

niṣphalāḥ phalinaś cāsan vipuṣpāḥ puṣpaśālinaḥ
śuṣkāḥ samagrapatrās te nagāś caiva madhusravāḥ