Yuddha Kanda, sarga 13
राघवेणाभये दत्ते संनतो रावणानुजः
खात्पपातावनिं हृष्टो भक्तैरनुचरैः सह
rāghaveṇābhaye datte saṃnato rāvaṇānujaḥ
khāt papātāvaniṃ hṛṣṭo bhaktair anucaraiḥ saha
स तु रामस्य धर्मात्मा निपपात विभीषणः
पादयोः शरणान्वेषी चतुर्भिः सह राक्षसैः
sa tu rāmasya dharmātmā nipapāta vibhīṣaṇaḥ
pādayoḥ śaraṇānveṣī caturbhiḥ saha rākṣasaiḥ
अब्रवीच्च तदा रामं वाक्यं तत्र विभीषणः
धर्मयुक्तं च युक्तं च साम्प्रतं संप्रहर्षणम्
abravīc ca tadā rāmaṃ vākyaṃ tatra vibhīṣaṇaḥ
dharmayuktaṃ ca yuktaṃ ca sāmprataṃ saṃpraharṣaṇam
अनुजो रावणस्याहं तेन चास्म्यवमानितः
भवन्तं सर्वभूतानां शरण्यं शरणं गतः
anujo rāvaṇasyāhaṃ tena cāsmy avamānitaḥ
bhavantaṃ sarvabhūtānāṃ śaraṇyaṃ śaraṇaṃ gataḥ
परित्यक्ता मया लङ्का मित्राणि च धनानि च
भवद्गतं मे राज्यं च जीवितं च सुखानि च
parityaktā mayā laṅkā mitrāṇi ca dhanāni ca
bhavadgataṃ me rājyaṃ ca jīvitaṃ ca sukhāni ca
तथ्यतद्वचनंश्रुत्वारामोवचनमब्रवीत् ।।।।
वचसासान्त्वयित्वैनंलोचनाभ्यांपिबन्निव ।
आख्याहिममतत्त्वेनराक्षसानांबलाबलम्
tathyatadvacanaṃśrutvārāmovacanamabravīt ||||
vacasāsāntvayitvainaṃlocanābhyāṃpibanniva |
ākhyāhimamatattvenarākṣasānāṃbalābalam
एवमुक्तंतदारक्षोरामेणाक्लिष्टकर्मणा ।
रावणस्यबलंसर्वमाख्यातुमुपचक्रमे
evamuktaṃtadārakṣorāmeṇākliṣṭakarmaṇā |
rāvaṇasyabalaṃsarvamākhyātumupacakrame
अवध्यस्सर्वभूतानांगन्धर्वोरगरक्षसाम् ।
राजपुत्रदशग्रीवोवरदानात्स्वयंभुवः
avadhyassarvabhūtānāṃgandharvoragarakṣasām |
rājaputradaśagrīvovaradānātsvayaṃbhuvaḥ
रावणानन्तरोभ्राताममज्येष्ठश्चवीर्यवान् ।
कुम्भकर्णोमहातेजाश्शक्रप्रतिबलोयुधि
rāvaṇānantarobhrātāmamajyeṣṭhaścavīryavān |
kumbhakarṇomahātejāśśakrapratibaloyudhi
रामसेनापतिस्तस्यप्रहास्तोयदिवाश्रुतः ।
कैलासेयेनसङ्ग्रामेमणिभद्रःपराजितः
rāmasenāpatistasyaprahāstoyadivāśrutaḥ |
kailāseyenasaṅgrāmemaṇibhadraḥparājitaḥ
बद्धगोधाङ्गुळित्रश्चअवध्यकवचोयुधि ।
धनुरादाययस्तिष्टन्नदृश्योभवतीन्द्रजित्
baddhagodhāṅguḻitraścaavadhyakavacoyudhi |
dhanurādāyayastiṣṭannadṛśyobhavatīndrajit
सङ्ग्रामसमयव्यूहेतर्पयित्वाहुताशनम् ।
अन्तर्धानगतश्शत्रूनिन्द्रजिद् हन्तिराघव:
saṅgrāmasamayavyūhetarpayitvāhutāśanam |
antardhānagataśśatrūnindrajid hantirāghavaḥ
महोदरमहापार्श्वौराक्षसश्चाप्यकम्पनः ।
अनीकस्थास्तुतस्यैतेलोकपालसमायुधि
mahodaramahāpārśvaurākṣasaścāpyakampanaḥ |
anīkasthāstutasyaitelokapālasamāyudhi
दशकोटिसहस्राणिरक्षसांकामरूपिणाम् ।
मांसशोणितभक्ष्याणांलङ्कापुरनिवासिनाम्
daśakoṭisahasrāṇirakṣasāṃkāmarūpiṇām |
māṃsaśoṇitabhakṣyāṇāṃlaṅkāpuranivāsinām
सतैस्तुसहितोराजालोकपालानयोधयत् ।
सहदेवैस्तुतेभग्नारावणेनमहात्मना
sataistusahitorājālokapālānayodhayat |
sahadevaistutebhagnārāvaṇenamahātmanā
विभीषणवच: श्रुत्वारामोदृढपराक्रमः ।
अन्वीक्ष्यमनसासर्वमिदंवचनमब्रवीत्
vibhīṣaṇavacaḥ śrutvārāmodṛḍhaparākramaḥ |
anvīkṣyamanasāsarvamidaṃvacanamabravīt
यानिकर्मापदानानिरावणस्यविभीषण: ।
अख्यातानिचतत्त्वेनह्यवगच्छामितान्यहम्
yānikarmāpadānānirāvaṇasyavibhīṣaṇaḥ |
akhyātānicatattvenahyavagacchāmitānyaham
अहंहत्वादशग्रीवंसप्रहस्तंसबान्धवम् ।
राजानंत्वांकरिष्यामिसत्यमेतद्ब्रवीमिते
ahaṃhatvādaśagrīvaṃsaprahastaṃsabāndhavam |
rājānaṃtvāṃkariṣyāmisatyametadbravīmite
रसातलंवाप्रविशेत्पाताळंवापिरावणः ।
पितामहासकाशंवानमेजीवन्विमोक्ष्यते
rasātalaṃvāpraviśetpātāḻaṃvāpirāvaṇaḥ |
pitāmahāsakāśaṃvānamejīvanvimokṣyate
अहत्वारावणंसङ् ख्येसपुत्रजनबान्धवम् ।
अयोध्यांनप्रवेक्ष्यामित्रिभिस्तैर्भ्रातृभिश्शपे
ahatvārāvaṇaṃsaṅ khyesaputrajanabāndhavam |
ayodhyāṃnapravekṣyāmitribhistairbhrātṛbhiśśape
श्रुत्वातुवचनंतस्यरामस्याक्लिष्टकर्मणः ।
शिरसावन्द्यधर्मात्मावक्तुमेवोपचक्रमे
śrutvātuvacanaṃtasyarāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ |
śirasāvandyadharmātmāvaktumevopacakrame
राक्षसानां वधे साह्यं लङ्कायाश्च प्रधर्षणे
करिष्यामि यथाप्राणं प्रवेक्ष्यामि च वाहिनीम्
rākṣasānāṃ vadhe sāhyaṃ laṅkāyāś ca pradharṣaṇe
kariṣyāmi yathāprāṇaṃ pravekṣyāmi ca vāhinīm
इति ब्रुवाणं रामस्तु परिष्वज्य विभीषणम्
अब्रवील्लक्ष्मणं प्रीतः समुद्राज्जलमानय
iti bruvāṇaṃ rāmas tu pariṣvajya vibhīṣaṇam
abravīl lakṣmaṇaṃ prītaḥ samudrāj jalam ānaya
तेन चेमं महाप्राज्ञमभिषिञ्च विभीषणम्
राजानं रक्षसां क्षिप्रं प्रसन्ने मयि मानद
tena cemaṃ mahāprājñam abhiṣiñca vibhīṣaṇam
rājānaṃ rakṣasāṃ kṣipraṃ prasanne mayi mānada
एवमुक्तस्तु सौमित्रिरभ्यषिञ्चद्विभीषणम्
मध्ये वानरमुख्यानां राजानं रामशासनात्
evam uktas tu saumitrir abhyaṣiñcad vibhīṣaṇam
madhye vānaramukhyānāṃ rājānaṃ rāmaśāsanāt
तं प्रसादं तु रामस्य दृष्ट्वा सद्यः प्लवंगमाः
प्रचुक्रुशुर्महानादान्साधु साध्विति चाब्रुवन्
taṃ prasādaṃ tu rāmasya dṛṣṭvā sadyaḥ plavaṃgamāḥ
pracukruśur mahānādān sādhu sādhv iti cābruvan
अब्रवीच्च हनूमांश्च सुग्रीवश्च विभीषणम्
कथं सागरमक्षोभ्यं तराम वरुणालयम्
abravīc ca hanūmāṃś ca sugrīvaś ca vibhīṣaṇam
kathaṃ sāgaram akṣobhyaṃ tarāma varuṇālayam
उपायैरभिगच्छामो यथा नदनदीपतिम्
तराम तरसा सर्वे ससैन्या वरुणालयम्
upāyair abhigacchāmo yathā nadanadīpatim
tarāma tarasā sarve sasainyā varuṇālayam
एवमुक्तस्तु धर्मज्ञः प्रत्युवाच विभीषणः
समुद्रं राघवो राजा शरणं गन्तुमर्हति
evam uktas tu dharmajñaḥ pratyuvāca vibhīṣaṇaḥ
samudraṃ rāghavo rājā śaraṇaṃ gantum arhati
खानितः सगरेणायमप्रमेयो महोदधिः
कर्तुमर्हति रामस्य ज्ञातेः कार्यं महोदधिः
khānitaḥ sagareṇāyam aprameyo mahodadhiḥ
kartum arhati rāmasya jñāteḥ kāryaṃ mahodadhiḥ
एवं विभीषणेनोक्ते राक्षसेन विपश्चिता
प्रकृत्या धर्मशीलस्य राघवस्याप्यरोचत
evaṃ vibhīṣaṇenokte rākṣasena vipaścitā
prakṛtyā dharmaśīlasya rāghavasyāpy arocata
ततश्चाख्यातुमारेभेविभीषणवचश्शुभम् ।
सुग्रीवोविपुलग्रीवोस्सागरस्योपवेशनम्
tataścākhyātumārebhevibhīṣaṇavacaśśubham |
sugrīvovipulagrīvossāgarasyopaveśanam
स लक्ष्मणं महातेजाः सुग्रीवं च हरीश्वरम्
सत्क्रियार्थं क्रियादक्षः स्मितपूर्वमुवाच ह
sa lakṣmaṇaṃ mahātejāḥ sugrīvaṃ ca harīśvaram
satkriyārthaṃ kriyādakṣaḥ smitapūrvam uvāca ha
विभीषणस्य मन्त्रोऽयं मम लक्ष्मण रोचते
ब्रूहि त्वं सहसुग्रीवस्तवापि यदि रोचते
vibhīṣaṇasya mantro 'yaṃ mama lakṣmaṇa rocate
brūhi tvaṃ sahasugrīvas tavāpi yadi rocate
सुग्रीवः पण्डितो नित्यं भवान्मन्त्रविचक्षणः
उभाभ्यां संप्रधार्यार्यं रोचते यत्तदुच्यताम्
sugrīvaḥ paṇḍito nityaṃ bhavān mantravicakṣaṇaḥ
ubhābhyāṃ saṃpradhāryāryaṃ rocate yat tad ucyatām
एवमुक्तौ तु तौ वीरावुभौ सुग्रीवलक्ष्मणौ
समुदाचार संयुक्तमिदं वचनमूचतुः
evam uktau tu tau vīrāv ubhau sugrīvalakṣmaṇau
samudācāra saṃyuktam idaṃ vacanam ūcatuḥ
किमर्थं नो नरव्याघ्र न रोचिष्यति राघव
विभीषणेन यत्तूक्तमस्मिन्काले सुखावहम्
kimarthaṃ no naravyāghra na rociṣyati rāghava
vibhīṣaṇena yat tūktam asmin kāle sukhāvaham
अबद्ध्वा सागरे सेतुं घोरेऽस्मिन्वरुणालये
लङ्का नासादितुं शक्या सेन्द्रैरपि सुरासुरैः
abaddhvā sāgare setuṃ ghore 'smin varuṇālaye
laṅkā nāsādituṃ śakyā sendrair api surāsuraiḥ
विभीषणस्यशूरस्ययथार्थंक्रियतांवचः ।।।।
अलंकालात्ययंकृत्वासागरोऽयंनियुज्यताम् ।
यथासैन्येनगच्छामपुरींरावणपालिताम्
vibhīṣaṇasyaśūrasyayathārthaṃkriyatāṃvacaḥ ||||
alaṃkālātyayaṃkṛtvāsāgaro'yaṃniyujyatām |
yathāsainyenagacchāmapurīṃrāvaṇapālitām
विभीषणस्य शूरस्य यथार्थं क्रियतां वचः
अलं कालात्ययं कृत्वा समुद्रोऽयं नियुज्यताम्
vibhīṣaṇasya śūrasya yathārthaṃ kriyatāṃ vacaḥ
alaṃ kālātyayaṃ kṛtvā samudro 'yaṃ niyujyatām
एवमुक्तः कुशास्तीर्णे तीरे नदनदीपतेः
संविवेश तदा रामो वेद्यामिव हुताशनः
evam uktaḥ kuśāstīrṇe tīre nadanadīpateḥ
saṃviveśa tadā rāmo vedyām iva hutāśanaḥ
ततोनिविष्टांध्वजिनींसुग्रीवेणाभिपालिताम् ।
ददर्शराक्षसोऽभ्येत्यशार्दूलोनामवीर्यवान्
tatoniviṣṭāṃdhvajinīṃsugrīveṇābhipālitām |
dadarśarākṣaso'bhyetyaśārdūlonāmavīryavān
चारोराक्षसराजस्यरावणस्यदुरात्मनः ।
तांदृष्ट्वासर्वतोव्यग्रंप्रतिगम्यसराक्षसः ।।।।
प्रविश्यलङ्कांवेगेनरावणंवाक्यमब्रवीत्
cārorākṣasarājasyarāvaṇasyadurātmanaḥ |
tāṃdṛṣṭvāsarvatovyagraṃpratigamyasarākṣasaḥ ||||
praviśyalaṅkāṃvegenarāvaṇaṃvākyamabravīt
एषवानरऋक्षौघोलङ्कांसमभिवर्तते ।
अगाधश्चाप्रमेयश्चद्वितीयइवसागरः
eṣavānaraṛkṣaugholaṅkāṃsamabhivartate |
agādhaścāprameyaścadvitīyaivasāgaraḥ
पुत्रौदशरथस्येमौभ्रातरौरामलक्ष्मणौ ।।।।
उत्तमौरूपसम्पन्नौसीतायाःपदमागतौ ।
एतौसागरमासाद्यसन्निविष्टौमहाद्युती
putraudaśarathasyemaubhrātaraurāmalakṣmaṇau ||||
uttamaurūpasampannausītāyāḥpadamāgatau |
etausāgaramāsādyasanniviṣṭaumahādyutī
बलंचामाकाशमावृत्यसर्वतोदशयोजनम् ।
तत्त्वभूतंमहाराज क्षिप्रंवेदितुमर्हसि
balaṃcāmākāśamāvṛtyasarvatodaśayojanam |
tattvabhūtaṃmahārāja kṣipraṃveditumarhasi
तवदूतामहाराजक्षिप्रमर्हन्त्यवेक्षितुम् ।
उपप्रदानंसान्त्वंवाभेदोवात्रप्रयुज्यताम्
tavadūtāmahārājakṣipramarhantyavekṣitum |
upapradānaṃsāntvaṃvābhedovātraprayujyatām
शार्दूलस्यवचश्श्रुत्वारावणोराक्षसेश्वरः ।
उवाचसहसाव्यग्रस्सम्प्रधार्यार्थमात्मनः ।।।।
शुकंनामतदारक्षोवाक्यमर्थविदांवरम्
śārdūlasyavacaśśrutvārāvaṇorākṣaseśvaraḥ |
uvācasahasāvyagrassampradhāryārthamātmanaḥ ||||
śukaṃnāmatadārakṣovākyamarthavidāṃvaram
सुग्रीवंब्रूहिगत्वाशुराजानंवचनान्मम ।
यथासन्देशमक्लीबंश्लक्ष्णयापरयागिरा
sugrīvaṃbrūhigatvāśurājānaṃvacanānmama |
yathāsandeśamaklībaṃślakṣṇayāparayāgirā
त्वंवैमहाराजकुलप्रसूतोमहाबलश्चर् क्षरजस्सुतश्च ।
नकश्चिदार्थस्तवनास्त्यनर्थस्तथाहिमेभ्रातृसमोहरीश
tvaṃvaimahārājakulaprasūtomahābalaścar kṣarajassutaśca |
nakaścidārthastavanāstyanarthastathāhimebhrātṛsamoharīśa
अहंयद्यहरंभार्यांराजपुत्रस्यधीमतः ।
किंतत्रतवसुग्रीव: किष्किन्धांप्रतिगम्यताम्
ahaṃyadyaharaṃbhāryāṃrājaputrasyadhīmataḥ |
kiṃtatratavasugrīvaḥ kiṣkindhāṃpratigamyatām
नहीयंहरिभिर्लङ्काशक्याप्राप्तुंकथञ्चन ।
देवैरपिसगन्धर्वैःकिंपुनर्नरवानरैः
nahīyaṃharibhirlaṅkāśakyāprāptuṃkathañcana |
devairapisagandharvaiḥkiṃpunarnaravānaraiḥ
सतथाराक्षसेन्द्रेणसन्दिष्टोरजनीचरः ।
शुकोविहङ्गमोभूत्वातूर्णमाप्लुत्यचाम्बरम्
satathārākṣasendreṇasandiṣṭorajanīcaraḥ |
śukovihaṅgamobhūtvātūrṇamāplutyacāmbaram
सगत्वादूरमध्वानमुपर्युपरिसागरम् ।
संस्थितोह्यम्बरेवाक्यंसुग्रीवमिदमब्रवीत्
sagatvādūramadhvānamuparyuparisāgaram |
saṃsthitohyambarevākyaṃsugrīvamidamabravīt
सर्वमुक्तंयथादिष्टंरावणेनदुरात्मना ।
तंप्रापयन्तंवचनंतूर्णमाप्लुत्यवानराः ।।।।
प्रापद्यन्तदिवंक्षिप्रंलोप्तुंहन्तुंचमुष्टिभि:
sarvamuktaṃyathādiṣṭaṃrāvaṇenadurātmanā |
taṃprāpayantaṃvacanaṃtūrṇamāplutyavānarāḥ ||||
prāpadyantadivaṃkṣipraṃloptuṃhantuṃcamuṣṭibhiḥ
सतैःप्लवङ्गैःप्रसभंनिगृहीतोनिशाचरः ।
गगनाद्भूतलेचाशुपरिगृह्यनिपातितः
sataiḥplavaṅgaiḥprasabhaṃnigṛhītoniśācaraḥ |
gaganādbhūtalecāśuparigṛhyanipātitaḥ
वानरैःपीड्यमानस्तुशुकोवचनमब्रवीत् ।
नदूतान्घ्नन्तिकाकुत्स्थ वार्यन्तांसाधुवानराः
vānaraiḥpīḍyamānastuśukovacanamabravīt |
nadūtānghnantikākutstha vāryantāṃsādhuvānarāḥ
यस्तुहित्वामतंभर्तुस्स्वमतंसम्प्रभाषते ।
अनुक्तवादीदूतस्सन् सदूतोवधमर्हति
yastuhitvāmataṃbhartussvamataṃsamprabhāṣate |
anuktavādīdūtassan sadūtovadhamarhati
शुकस्यवचनंश्रुत्वारामस्तुपरिदेवितम् ।
उवाचमावधिष्टेतिघ्नतश्शाखामृगर्षभान्
śukasyavacanaṃśrutvārāmastuparidevitam |
uvācamāvadhiṣṭetighnataśśākhāmṛgarṣabhān
सचपत्रलघुर्भूत्वाहरिभिर्दर्शितेभये ।
अन्तरिक्षेस्थितोभूत्वापुनर्वचनमब्रवीत्
sacapatralaghurbhūtvāharibhirdarśitebhaye |
antarikṣesthitobhūtvāpunarvacanamabravīt
सुग्रीव:स त्त्वसम्पन्न: महाबलपराक्रम: ।
किंमयाखलुवक्तव्योरावणोलोकरावणः
sugrīvaḥsa ttvasampannaḥ mahābalaparākramaḥ |
kiṃmayākhaluvaktavyorāvaṇolokarāvaṇaḥ
सएवमुक्तःप्लवगाधिपस्तदाप्लवङ्गमानामृषभोमहाबलः ।
उवाचवाक्यंरजनीचरस्यचारंशुकंतूर्णमदीनसत्त्वः
saevamuktaḥplavagādhipastadāplavaṅgamānāmṛṣabhomahābalaḥ |
uvācavākyaṃrajanīcarasyacāraṃśukaṃtūrṇamadīnasattvaḥ
नमेऽसिमित्रंनतथानुकम्प्योनचोपकर्तापिनमेप्रियोऽसि ।
अरिश्चरामस्यसहानुबन्धस्ततोऽसिवालीववधार्हवध्यः
name'simitraṃnatathānukampyonacopakartāpinamepriyo'si |
ariścarāmasyasahānubandhastato'sivālīvavadhārhavadhyaḥ
निह्नन्म्यहंत्वांससुतंसबन्धुंसज्ञातिवर्गरजनीचरेश ।
लङ्काञ्चसर्वांमहताबलेनक्षिप्रंकरिष्यामिसमेत्यभस्म
nihnanmyahaṃtvāṃsasutaṃsabandhuṃsajñātivargarajanīcareśa |
laṅkāñcasarvāṃmahatābalenakṣipraṃkariṣyāmisametyabhasma
तस्यतेत्रिषुलोकेषुनपिशाचंनराक्षसम् ।
त्रातारमनुपश्यामिनगन्धर्वंनचासुरम्
tasyatetriṣulokeṣunapiśācaṃnarākṣasam |
trātāramanupaśyāminagandharvaṃnacāsuram
अवधीर्यजरावृद्दंगृध्रराजंजटायुषम् ।
किंनुतेरामसान्निध्येसकाशेलक्ष्मणस्यवा ।।।।
हृतासीताविशालाक्षीयांत्वंगृह्यनबुध्यसे
avadhīryajarāvṛddaṃgṛdhrarājaṃjaṭāyuṣam |
kiṃnuterāmasānnidhyesakāśelakṣmaṇasyavā ||||
hṛtāsītāviśālākṣīyāṃtvaṃgṛhyanabudhyase
महाबलंमहात्मानंदुर्धर्षममरैरपि ।
नबुध्यसेरघुश्रेष्ठंयस्तेप्राणान्हरिष्यति
mahābalaṃmahātmānaṃdurdharṣamamarairapi |
nabudhyaseraghuśreṣṭhaṃyasteprāṇānhariṣyati
ततोऽब्रवीद्वालिसुतस्त्वङ्गदोहरिसत्तमः ।
नायंदूतोमहाराजचारिकःप्रतिभातिमे
tato'bravīdvālisutastvaṅgadoharisattamaḥ |
nāyaṃdūtomahārājacārikaḥpratibhātime
तुलितंहिबलंसर्वमनेनात्रैवतिष्ठता ।
गृह्यतांमागमल्लङ्कामेतद्दिममरोचते
tulitaṃhibalaṃsarvamanenātraivatiṣṭhatā |
gṛhyatāṃmāgamallaṅkāmetaddimamarocate
ततोराज्ञासमादिष्टास्समुत्पत्यवलीमुखाः ।
जगृहुश्चबबन्धुश्चविलपन्तमनाथवत्
tatorājñāsamādiṣṭāssamutpatyavalīmukhāḥ |
jagṛhuścababandhuścavilapantamanāthavat
शुकस्तुवानरैश्चण्डैस्तत्रतैस्सम्प्रपीडितः ।
व्याचुक्रोशमहात्मानंरामंदशरथात्मजम्
śukastuvānaraiścaṇḍaistatrataissamprapīḍitaḥ |
vyācukrośamahātmānaṃrāmaṃdaśarathātmajam
लुप्येतेमेबलात्पक्षौभिद्येतेमेतथाऽक्षिणी
यांचरात्रिंमरिष्यामिजायेरात्रिंचयामहम्
lupyetemebalātpakṣaubhidyetemetathā'kṣiṇī
yāṃcarātriṃmariṣyāmijāyerātriṃcayāmaham
एतस्मिन्नन्तरेकालेयन्मयाह्यशुभंकृतम्
सर्वंत्वमुपपद्येधाजह्यांचेद्यदिजीवितम्
etasminnantarekāleyanmayāhyaśubhaṃkṛtam
sarvaṃtvamupapadyedhājahyāṃcedyadijīvitam
नाघातयत्तदारामश्श्रुत्वातत्परिदेवनम् ।
वानरानब्रवीद्रामोमुच्यतांदूतआगतः
nāghātayattadārāmaśśrutvātatparidevanam |
vānarānabravīdrāmomucyatāṃdūtaāgataḥ
ततस्सागरवेलायांदर्भानास्तीर्यराघवः ।
अञ्जलिंप्राङ्मुखःकृत्वाप्रतिशिश्येमहोदधेः ।।।।
बाहुंभुजगभोगाभमुपधायारिसूदनः
tatassāgaravelāyāṃdarbhānāstīryarāghavaḥ |
añjaliṃprāṅmukhaḥkṛtvāpratiśiśyemahodadheḥ ||||
bāhuṃbhujagabhogābhamupadhāyārisūdanaḥ
वरकाञ्चनकेयूरमुक्ताप्रवरभूषणैः ।।।।
भुजैःपरमनारीणामभिमृष्टमनेकदा
varakāñcanakeyūramuktāpravarabhūṣaṇaiḥ ||||
bhujaiḥparamanārīṇāmabhimṛṣṭamanekadā
चन्दनागुरुभिश्चैवपुरस्तादधिवासितम् ।
बालसूर्यप्रकाशैश्चन्दनैरुपशोभितम्
candanāgurubhiścaivapurastādadhivāsitam |
bālasūryaprakāśaiścandanairupaśobhitam
शयनेचोत्तमाङ्गेनसीतायाश्शोभितंपुरा ।
तक्षकस्येवसम्भोगगङ्गाजलनिषेचितम्
śayanecottamāṅgenasītāyāśśobhitaṃpurā |
takṣakasyevasambhogagaṅgājalaniṣecitam
संयुगेयुगसङ्काशंशत्रूणांशोकवर्धनम् ।
सुहृदानन्दनंदीर्घंसागरान्तव्यपाश्रयम्
saṃyugeyugasaṅkāśaṃśatrūṇāṃśokavardhanam |
suhṛdānandanaṃdīrghaṃsāgarāntavyapāśrayam