Yuddha Kanda, sarga 2

तं तु शोकपरिद्यूनं रामं दशरथात्मजम्
उवाच वचनं श्रीमान्सुग्रीवः शोकनाशनम्

taṃ tu śokaparidyūnaṃ rāmaṃ daśarathātmajam
uvāca vacanaṃ śrīmān sugrīvaḥ śokanāśanam

किं त्वं संतप्यसे वीर यथान्यः प्राकृतस्तथा
मैवं भूस्त्यज संतापं कृतघ्न इव सौहृदम्

kiṃ tvaṃ saṃtapyase vīra yathānyaḥ prākṛtas tathā
maivaṃ bhūs tyaja saṃtāpaṃ kṛtaghna iva sauhṛdam

संतापस्य च ते स्थानं न हि पश्यामि राघव
प्रवृत्तावुपलब्धायां ज्ञाते च निलये रिपोः

saṃtāpasya ca te sthānaṃ na hi paśyāmi rāghava
pravṛttāv upalabdhāyāṃ jñāte ca nilaye ripoḥ

धृतिमाञ्शास्त्रवित्प्राज्ञः पण्डितश्चासि राघव
त्यजेमां पापिकां बुद्धिं कृत्वात्मेवार्थदूषणीम्

dhṛtimāñ śāstravit prājñaḥ paṇḍitaś cāsi rāghava
tyajemāṃ pāpikāṃ buddhiṃ kṛtvātmevārthadūṣaṇīm

समुद्रं लङ्घयित्वा तु महानक्रसमाकुलम्
लङ्कामारोहयिष्यामो हनिष्यामश्च ते रिपुम्

samudraṃ laṅghayitvā tu mahānakrasamākulam
laṅkām ārohayiṣyāmo haniṣyāmaś ca te ripum

निरुत्साहस्य दीनस्य शोकपर्याकुलात्मनः
सर्वार्था व्यवसीदन्ति व्यसनं चाधिगच्छति

nirutsāhasya dīnasya śokaparyākulātmanaḥ
sarvārthā vyavasīdanti vyasanaṃ cādhigacchati

इमे शूराः समर्थाश्च सर्वे नो हरियूथपाः
त्वत्प्रियार्थं कृतोत्साहाः प्रवेष्टुमपि पावकम्

ime śūrāḥ samarthāś ca sarve no hariyūthapāḥ
tvatpriyārthaṃ kṛtotsāhāḥ praveṣṭum api pāvakam

एषां हर्षेण जानामि तर्कश्चास्मिन्दृढो मम
विक्रमेण समानेष्ये सीतां हत्वा यथा रिपुम्

eṣāṃ harṣeṇa jānāmi tarkaś cāsmin dṛḍho mama
vikrameṇa samāneṣye sītāṃ hatvā yathā ripum

सेतुरत्र यथा वध्येद्यथा पश्येम तां पुरीम्
तस्य राक्षसराजस्य तथा त्वं कुरु राघव

setur atra yathā vadhyed yathā paśyema tāṃ purīm
tasya rākṣasarājasya tathā tvaṃ kuru rāghava

दृष्ट्वा तां हि पुरीं लङ्कां त्रिकूटशिखरे स्थिताम्
हतं च रावणं युद्धे दर्शनादुपधारय

dṛṣṭvā tāṃ hi purīṃ laṅkāṃ trikūṭaśikhare sthitām
hataṃ ca rāvaṇaṃ yuddhe darśanād upadhāraya

सेतुबद्धः समुद्रे च यावल्लङ्का समीपतः
सर्वं तीर्णं च वै सैन्यं जितमित्युपधार्यताम्

setubaddhaḥ samudre ca yāval laṅkā samīpataḥ
sarvaṃ tīrṇaṃ ca vai sainyaṃ jitam ity upadhāryatām

इमे हि समरे शूरा हरयः कामरूपिणः
तदलं विक्लवा बुद्धी राजन्सर्वार्थनाशनी

ime hi samare śūrā harayaḥ kāmarūpiṇaḥ
tad alaṃ viklavā buddhī rājan sarvārthanāśanī

पुरुषस्य हि लोकेऽस्मिञ्शोकः शौर्यापकर्षणः
यत्तु कार्यं मनुष्येण शौण्डीर्यमवलम्बता
शूराणां हि मनुष्याणां त्वद्विधानां महात्मनाम्

puruṣasya hi loke 'smiñ śokaḥ śauryāpakarṣaṇaḥ
yat tu kāryaṃ manuṣyeṇa śauṇḍīryam avalambatā
śūrāṇāṃ hi manuṣyāṇāṃ tvadvidhānāṃ mahātmanām

विनष्टे वा प्रनष्टे वा शोकः सर्वार्थनाशनः
त्वं तु बुद्धिमतां श्रेष्ठः सर्वशास्त्रार्थकोविदः

vinaṣṭe vā pranaṣṭe vā śokaḥ sarvārthanāśanaḥ
tvaṃ tu buddhimatāṃ śreṣṭhaḥ sarvaśāstrārthakovidaḥ

मद्विधैः सचिवैः सार्थमरिं जेतुमिहार्हसि
न हि पश्याम्यहं कंचित्त्रिषु लोकेषु राघव

madvidhaiḥ sacivaiḥ sārtham ariṃ jetum ihārhasi
na hi paśyāmy ahaṃ kaṃ cit triṣu lokeṣu rāghava

गृहीतधनुषो यस्ते तिष्ठेदभिमुखो रणे
वानरेषु समासक्तं न ते कार्यं विपत्स्यते

gṛhītadhanuṣo yas te tiṣṭhed abhimukho raṇe
vānareṣu samāsaktaṃ na te kāryaṃ vipatsyate

अचिराद्द्रक्ष्यसे सीतां तीर्त्वा सागरमक्षयम्
तदलं शोकमालम्ब्य क्रोधमालम्ब भूपते

acirād drakṣyase sītāṃ tīrtvā sāgaram akṣayam
tad alaṃ śokam ālambya krodham ālamba bhūpate

निश्चेष्टाः क्षत्रिया मन्दाः सर्वे चण्डस्य बिभ्यति
लङ्गनार्थं च घोरस्य समुद्रस्य नदीपतेः

niśceṣṭāḥ kṣatriyā mandāḥ sarve caṇḍasya bibhyati
laṅganārthaṃ ca ghorasya samudrasya nadīpateḥ

सहास्माभिरिहोपेतः सूक्ष्मबुद्धिर्विचारय
इमे हि समरे शूरा हरयः कामरूपिणः

sahāsmābhir ihopetaḥ sūkṣmabuddhir vicāraya
ime hi samare śūrā harayaḥ kāmarūpiṇaḥ

तानरीन्विधमिष्यन्ति शिलापादपवृष्टिभिः
कथंचित्परिपश्यामस्ते वयं वरुणालयम्

tān arīn vidhamiṣyanti śilāpādapavṛṣṭibhiḥ
kathaṃ cit paripaśyāmas te vayaṃ varuṇālayam

किमुक्त्वा बहुधा चापि सर्वथा विजयी भवान्

kim uktvā bahudhā cāpi sarvathā vijayī bhavān