Yuddha Kanda, sarga 35
स तस्य गतिमन्विच्छन्राजपुत्रः प्रतापवान्
दिदेशातिबलो रामो दशवानरयूथपान्
sa tasya gatim anvicchan rājaputraḥ pratāpavān
dideśātibalo rāmo daśavānarayūthapān
द्वौ सुषेणस्य दायादौ नीलं च प्लवगर्षभम्
अङ्गदं वालिपुत्रं च शरभं च तरस्विनम्
dvau suṣeṇasya dāyādau nīlaṃ ca plavagarṣabham
aṅgadaṃ vāliputraṃ ca śarabhaṃ ca tarasvinam
विनतं जाम्बवन्तं च सानुप्रस्थं महाबलम्
ऋषभं चर्षभस्कन्धमादिदेश परंतपः
vinataṃ jāmbavantaṃ ca sānuprasthaṃ mahābalam
ṛṣabhaṃ carṣabhaskandham ādideśa paraṃtapaḥ
ते संप्रहृष्टा हरयो भीमानुद्यम्य पादपान्
आकाशं विविशुः सर्वे मार्गामाणा दिशो दश
te saṃprahṛṣṭā harayo bhīmān udyamya pādapān
ākāśaṃ viviśuḥ sarve mārgāmāṇā diśo daśa
तेषां वेगवतां वेगमिषुभिर्वेगवत्तरैः
अस्त्रवित्परमास्त्रेण वारयामास रावणिः
teṣāṃ vegavatāṃ vegam iṣubhir vegavattaraiḥ
astravit paramāstreṇa vārayām āsa rāvaṇiḥ
तं भीमवेगा हरयो नाराचैः क्षतविक्षताः
अन्धकारे न ददृशुर्मेघैः सूर्यमिवावृतम्
taṃ bhīmavegā harayo nārācaiḥ kṣatavikṣatāḥ
andhakāre na dadṛśur meghaiḥ sūryam ivāvṛtam
रामलक्ष्मणयोरेव सर्वमर्मभिदः शरान्
भृशमावेशयामास रावणिः समितिंजयः
rāmalakṣmaṇayor eva sarvamarmabhidaḥ śarān
bhṛśam āveśayām āsa rāvaṇiḥ samitiṃjayaḥ
निरन्तरशरीरौ तु भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ
क्रुद्धेनेन्द्रजिता वीरौ पन्नगैः शरतां गतैः
nirantaraśarīrau tu bhrātarau rāmalakṣmaṇau
kruddhenendrajitā vīrau pannagaiḥ śaratāṃ gataiḥ
तयोः क्षतजमार्गेण सुस्राव रुधिरं बहु
तावुभौ च प्रकाशेते पुष्पिताविव किंशुकौ
tayoḥ kṣatajamārgeṇa susrāva rudhiraṃ bahu
tāv ubhau ca prakāśete puṣpitāv iva kiṃśukau
ततः पर्यन्तरक्ताक्षो भिन्नाञ्जनचयोपमः
रावणिर्भ्रातरौ वाक्यमन्तर्धानगतोऽब्रवीत्
tataḥ paryantaraktākṣo bhinnāñjanacayopamaḥ
rāvaṇir bhrātarau vākyam antardhānagato 'bravīt
युध्यमानमनालक्ष्यं शक्रोऽपि त्रिदशेश्वरः
द्रष्टुमासादितुं वापि न शक्तः किं पुनर्युवाम्
yudhyamānam anālakṣyaṃ śakro 'pi tridaśeśvaraḥ
draṣṭum āsādituṃ vāpi na śaktaḥ kiṃ punar yuvām
प्रावृताविषुजालेन राघवौ कङ्कपत्रिणा
एष रोषपरीतात्मा नयामि यमसादनम्
prāvṛtāv iṣujālena rāghavau kaṅkapatriṇā
eṣa roṣaparītātmā nayāmi yamasādanam
एवमुक्त्वा तु धर्मज्ञौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ
निर्बिभेद शितैर्बाणैः प्रजहर्ष ननाद च
evam uktvā tu dharmajñau bhrātarau rāmalakṣmaṇau
nirbibheda śitair bāṇaiḥ prajaharṣa nanāda ca
भिन्नाञ्जनचयश्यामो विस्फार्य विपुलं धनुः
भूयो भूयः शरान्घोरान्विससर्ज महामृधे
bhinnāñjanacayaśyāmo visphārya vipulaṃ dhanuḥ
bhūyo bhūyaḥ śarān ghorān visasarja mahāmṛdhe
ततो मर्मसु मर्मज्ञो मज्जयन्निशिताञ्शरान्
रामलक्ष्मणयोर्वीरो ननाद च मुहुर्मुहुः
tato marmasu marmajño majjayan niśitāñ śarān
rāmalakṣmaṇayor vīro nanāda ca muhur muhuḥ
बद्धौ तु शरबन्धेन तावुभौ रणमूर्धनि
निमेषान्तरमात्रेण न शेकतुरुदीक्षितुम्
baddhau tu śarabandhena tāv ubhau raṇamūrdhani
nimeṣāntaramātreṇa na śekatur udīkṣitum
ततो विभिन्नसर्वाङ्गौ शरशल्याचितावुभौ
ध्वजाविव महेन्द्रस्य रज्जुमुक्तौ प्रकम्पितौ
tato vibhinnasarvāṅgau śaraśalyācitāv ubhau
dhvajāv iva mahendrasya rajjumuktau prakampitau
तौ संप्रचलितौ वीरौ मर्मभेदेन कर्शितौ
निपेततुर्महेष्वासौ जगत्यां जगतीपती
tau saṃpracalitau vīrau marmabhedena karśitau
nipetatur maheṣvāsau jagatyāṃ jagatīpatī
तौ वीरशयने वीरौ शयानौ रुधिरोक्षितौ
शरवेष्टितसर्वाङ्गावार्तौ परमपीडितौ
tau vīraśayane vīrau śayānau rudhirokṣitau
śaraveṣṭitasarvāṅgāv ārtau paramapīḍitau
न ह्यविद्धं तयोर्गात्रं बभूवाङ्गुलमन्तरम्
नानिर्भिन्नं न चास्तब्धमा कराग्रादजिह्मगैः
na hy aviddhaṃ tayor gātraṃ babhūvāṅgulam antaram
nānirbhinnaṃ na cāstabdham ā karāgrād ajihmagaiḥ
तौ तु क्रूरेण निहतौ रक्षसा कामरूपिणा
असृक्सुस्रुवतुस्तीव्रं जलं प्रस्रवणाविव
tau tu krūreṇa nihatau rakṣasā kāmarūpiṇā
asṛksusruvatus tīvraṃ jalaṃ prasravaṇāv iva
पपात प्रथमं रामो विद्धो मर्मसु मार्गणैः
क्रोधादिन्द्रजिता येन पुरा शक्रो विनिर्जितः
papāta prathamaṃ rāmo viddho marmasu mārgaṇaiḥ
krodhād indrajitā yena purā śakro vinirjitaḥ
नारचैरर्धनाराचैर्भल्लैरञ्जलिकैरपि
विव्याध वत्सदन्तैश्च सिंहदंष्ट्रैः क्षुरैस्तथा
nāracair ardhanārācair bhallair añjalikair api
vivyādha vatsadantaiś ca siṃhadaṃṣṭraiḥ kṣurais tathā
स वीरशयने शिश्ये विज्यमादाय कार्मुकम्
भिन्नमुष्टिपरीणाहं त्रिणतं रुक्मभूषितम्
sa vīraśayane śiśye vijyam ādāya kārmukam
bhinnamuṣṭiparīṇāhaṃ triṇataṃ rukmabhūṣitam
बाणपातान्तरे रामं पतितं पुरुषर्षभम्
स तत्र लक्ष्मणो दृष्ट्वा निराशो जीवितेऽभवत्
bāṇapātāntare rāmaṃ patitaṃ puruṣarṣabham
sa tatra lakṣmaṇo dṛṣṭvā nirāśo jīvite 'bhavat
रामंकमलपत्राक्षंशरबन्धपरिक्षतम् ।।।।
शुशोचभ्रातरंदृष्टवापतितंधरणीतले
rāmaṃkamalapatrākṣaṃśarabandhaparikṣatam ||||
śuśocabhrātaraṃdṛṣṭavāpatitaṃdharaṇītale
हरयश्चापितंदृष्टवासन्तापंपरमंगताः ।।।।
शोकार्ताश्चुक्रशुर्घोरमश्रुपूरितलोचनाः
harayaścāpitaṃdṛṣṭavāsantāpaṃparamaṃgatāḥ ||||
śokārtāścukraśurghoramaśrupūritalocanāḥ
शुशोच भ्रातरं दृष्ट्वा पतितम् धरणीतले
हरयश्चापि तम् दृष्ट्वा सम्तापम् परमं गताः
śuśoca bhrātaraṃ dṛṣṭvā patitam dharaṇītale
harayaścāpi tam dṛṣṭvā samtāpam paramaṃ gatāḥ
बद्धौ तु वीरौ पतितौ शयानौ; तौ वानराः संपरिवार्य तस्थुः
समागता वायुसुतप्रमुख्या; विषदमार्ताः परमं च जग्मुः
baddhau tu vīrau patitau śayānau; tau vānarāḥ saṃparivārya tasthuḥ
samāgatā vāyusutapramukhyā; viṣadam ārtāḥ paramaṃ ca jagmuḥ