Yuddha Kanda, sarga 95

ततः प्रवृत्तं सुक्रूरं रामरावणयोस्तदा
सुमहद्द्वैरथं युद्धं सर्वलोकभयावहम्

tataḥ pravṛttaṃ sukrūraṃ rāmarāvaṇayos tadā
sumahad dvairathaṃ yuddhaṃ sarvalokabhayāvaham

ततो राक्षससैन्यं च हरीणां च महद्बलम्
प्रगृहीतप्रहरणं निश्चेष्टं समतिष्ठत

tato rākṣasasainyaṃ ca harīṇāṃ ca mahad balam
pragṛhītapraharaṇaṃ niśceṣṭaṃ samatiṣṭhata

संप्रयुद्धौ ततो दृष्ट्वा बलवन्नरराक्षसौ
व्याक्षिप्तहृदयाः सर्वे परं विस्मयमागताः

saṃprayuddhau tato dṛṣṭvā balavan nararākṣasau
vyākṣiptahṛdayāḥ sarve paraṃ vismayam āgatāḥ

नानाप्रहरणैर्व्यग्रैर्भुजैर्विस्मितबुद्धयः
तस्थुः प्रेक्ष्य च संग्रामं नाभिजघ्नुः परस्परम्

nānāpraharaṇair vyagrair bhujair vismitabuddhayaḥ
tasthuḥ prekṣya ca saṃgrāmaṃ nābhijaghnuḥ parasparam

रक्षसां रावणं चापि वानराणां च राघवम्
पश्यतां विस्मिताक्षाणां सैन्यं चित्रमिवाबभौ

rakṣasāṃ rāvaṇaṃ cāpi vānarāṇāṃ ca rāghavam
paśyatāṃ vismitākṣāṇāṃ sainyaṃ citram ivābabhau

तौ तु तत्र निमित्तानि दृष्ट्वा राघवरावणौ
कृतबुद्धी स्थिरामर्षौ युयुधाते अभीतवत्

tau tu tatra nimittāni dṛṣṭvā rāghavarāvaṇau
kṛtabuddhī sthirāmarṣau yuyudhāte abhītavat

जेतव्यमिति काकुत्स्थो मर्तव्यमिति रावणः
धृतौ स्ववीर्यसर्वस्वं युद्धेऽदर्शयतां तदा

jetavyam iti kākutstho martavyam iti rāvaṇaḥ
dhṛtau svavīryasarvasvaṃ yuddhe 'darśayatāṃ tadā

ततः क्रोधाद्दशग्रीवः शरान्संधाय वीर्यवान्
मुमोच ध्वजमुद्दिश्य राघवस्य रथे स्थितम्

tataḥ krodhād daśagrīvaḥ śarān saṃdhāya vīryavān
mumoca dhvajam uddiśya rāghavasya rathe sthitam

ते शरास्तमनासाद्य पुरंदररथध्वजम्
रक्तशक्तिं परामृश्य निपेतुर्धरणीतले

te śarās tam anāsādya puraṃdararathadhvajam
raktaśaktiṃ parāmṛśya nipetur dharaṇītale

ततो रामोऽभिसंक्रुद्धश्चापमायम्य वीर्यवान्
कृतप्रतिकृतं कर्तुं मनसा संप्रचक्रमे

tato rāmo 'bhisaṃkruddhaś cāpam āyamya vīryavān
kṛtapratikṛtaṃ kartuṃ manasā saṃpracakrame

रावणध्वजमुद्दिश्य मुमोच निशितं शरम्
महासर्पमिवासह्यं ज्वलन्तं स्वेन तेजसा

rāvaṇadhvajam uddiśya mumoca niśitaṃ śaram
mahāsarpam ivāsahyaṃ jvalantaṃ svena tejasā

जगाम स महीं भित्त्वा दशग्रीवध्वजं शरः
स निकृत्तोऽपतद्भूमौ रावणस्य रथध्वजः

jagāma sa mahīṃ bhittvā daśagrīvadhvajaṃ śaraḥ
sa nikṛtto 'patad bhūmau rāvaṇasya rathadhvajaḥ

ध्वजस्योन्मथनं दृष्ट्वा रावणः सुमहाबलः
क्रोधजेनाग्निना संख्ये प्रदीप्त इव चाभवत्

dhvajasyonmathanaṃ dṛṣṭvā rāvaṇaḥ sumahābalaḥ
krodhajenāgninā saṃkhye pradīpta iva cābhavat

स रोषवशमापन्नः शरवर्षं महद्वमन्
रामस्य तुरगान्दिव्याञ्शरैर्विव्याध रावणः

sa roṣavaśam āpannaḥ śaravarṣaṃ mahad vaman
rāmasya turagān divyāñ śarair vivyādha rāvaṇaḥ

ते विद्धा हरयस्तस्य नास्खलन्नापि बभ्रमुः
बभूवुः स्वस्थहृदयाः पद्मनालैरिवाहताः

te viddhā harayas tasya nāskhalan nāpi babhramuḥ
babhūvuḥ svasthahṛdayāḥ padmanālair ivāhatāḥ

तेषामसंभ्रमं दृष्ट्वा वाजिनां रावणस्तदा
भूय एव सुसंक्रुद्धः शरवर्षं मुमोच ह

teṣām asaṃbhramaṃ dṛṣṭvā vājināṃ rāvaṇas tadā
bhūya eva susaṃkruddhaḥ śaravarṣaṃ mumoca ha

गदाश्च परिघांश्चैव चक्राणि मुसलानि च
गिरिशृङ्गाणि वृक्षांश्च तथा शूलपरश्वधान्

gadāś ca parighāṃś caiva cakrāṇi musalāni ca
giriśṛṅgāṇi vṛkṣāṃś ca tathā śūlaparaśvadhān

मायाविहितमेतत्तु शस्त्रवर्षमपातयत्
सहस्रशस्ततो बाणानश्रान्तहृदयोद्यमः

māyāvihitam etat tu śastravarṣam apātayat
sahasraśas tato bāṇān aśrāntahṛdayodyamaḥ

तुमुलं त्रासजननं भीमं भीमप्रतिस्वनम्
दुर्धर्षमभवद्युद्धे नैकशस्त्रमयं महत्

tumulaṃ trāsajananaṃ bhīmaṃ bhīmapratisvanam
durdharṣam abhavad yuddhe naikaśastramayaṃ mahat

विमुच्य राघवरथं समन्ताद्वानरे बले
सायकैरन्तरिक्षं च चकाराशु निरन्तरम्
मुमोच च दशग्रीवो निःसङ्गेनान्तरात्मना

vimucya rāghavarathaṃ samantād vānare bale
sāyakair antarikṣaṃ ca cakārāśu nirantaram
mumoca ca daśagrīvo niḥsaṅgenāntarātmanā

व्यायच्छमानं तं दृष्ट्वा तत्परं रावणं रणे
प्रहसन्निव काकुत्स्थः संदधे सायकाञ्शितान्

vyāyacchamānaṃ taṃ dṛṣṭvā tatparaṃ rāvaṇaṃ raṇe
prahasann iva kākutsthaḥ saṃdadhe sāyakāñ śitān

स मुमोच ततो बाणान्रणे शतसहस्रशः
तान्दृष्ट्वा रावणश्चक्रे स्वशरैः खं निरन्तरम्

sa mumoca tato bāṇān raṇe śatasahasraśaḥ
tān dṛṣṭvā rāvaṇaś cakre svaśaraiḥ khaṃ nirantaram

ततस्ताभ्यां प्रयुक्तेन शरवर्षेण भास्वता
शरबद्धमिवाभाति द्वितीयं भास्वदम्बरम्

tatas tābhyāṃ prayuktena śaravarṣeṇa bhāsvatā
śarabaddham ivābhāti dvitīyaṃ bhāsvad ambaram

नानिमित्तोऽभवद्बाणो नातिभेत्ता न निष्फलः
तथा विसृजतोर्बाणान्रामरावणयोर्मृधे

nānimitto 'bhavad bāṇo nātibhettā na niṣphalaḥ
tathā visṛjator bāṇān rāmarāvaṇayor mṛdhe

प्रायुध्येतामविच्छिन्नमस्यन्तौ सव्यदक्षिणम्
चक्रतुस्तौ शरौघैस्तु निरुच्छ्वासमिवाम्बरम्

prāyudhyetām avicchinnam asyantau savyadakṣiṇam
cakratus tau śaraughais tu nirucchvāsam ivāmbaram

रावणस्य हयान्रामो हयान्रामस्य रावणः
जघ्नतुस्तौ तदान्योन्यं कृतानुकृतकारिणौ

rāvaṇasya hayān rāmo hayān rāmasya rāvaṇaḥ
jaghnatus tau tadānyonyaṃ kṛtānukṛtakāriṇau