Uttara Kanda, sarga 1

प्राप्तराज्यस्य रामस्य राक्षसानां वधे कृते
आजग्मुरृषयः सर्वे राघवं प्रतिनन्दितुम्

prāptarājyasya rāmasya rākṣasānāṃ vadhe kṛte
ājagmur ṛṣayaḥ sarve rāghavaṃ pratinanditum

कौशिकोऽथ यवक्रीतो रैभ्यश्च्यवन एव च
कण्वो मेधातिथेः पुत्रः पूर्वस्यां दिशि ये श्रिताः

kauśiko 'tha yavakrīto raibhyaś cyavana eva ca
kaṇvo medhātitheḥ putraḥ pūrvasyāṃ diśi ye śritāḥ

स्वस्त्यात्रेयश्च भगवान्नमुचिः प्रमुचुस्तथा
आजग्मुस्ते सहागस्त्या ये श्रिता दक्षिणां दिशम्

svastyātreyaś ca bhagavān namuciḥ pramucus tathā
ājagmus te sahāgastyā ye śritā dakṣiṇāṃ diśam

पृषद्गुः कवषो धौम्यो रौद्रेयश्च महानृषिः
तेऽप्याजग्मुः सशिष्या वै ये श्रिताः पश्चिमां दिशम्

pṛṣadguḥ kavaṣo dhaumyo raudreyaś ca mahān ṛṣiḥ
te 'py ājagmuḥ saśiṣyā vai ye śritāḥ paścimāṃ diśam

वसिष्ठः कश्यपोऽथात्रिर्विश्वामित्रोऽथ गौतमः
जमदग्निर्भरद्वाजस्तेऽपि सप्तमहर्षयः

vasiṣṭhaḥ kaśyapo 'thātrir viśvāmitro 'tha gautamaḥ
jamadagnir bharadvājas te 'pi saptamaharṣayaḥ

संप्राप्यैते महात्मानो राघवस्य निवेशनम्
विष्ठिताः प्रतिहारार्थं हुताशनसमप्रभाः

saṃprāpyaite mahātmāno rāghavasya niveśanam
viṣṭhitāḥ pratihārārthaṃ hutāśanasamaprabhāḥ

प्रतिहारस्ततस्तूर्णमगस्त्यवचनादथ
समीपं राघवस्याशु प्रविवेश महात्मनः

pratihāras tatas tūrṇam agastyavacanād atha
samīpaṃ rāghavasyāśu praviveśa mahātmanaḥ

स रामं दृश्य सहसा पूर्णचन्द्रसमद्युतिम्
अगस्त्यं कथयामास संप्राप्तमृषिभिः सह

sa rāmaṃ dṛśya sahasā pūrṇacandrasamadyutim
agastyaṃ kathayām āsa saṃprāptam ṛṣibhiḥ saha

श्रुत्वा प्राप्तान्मुनींस्तांस्तु बालसूर्यसमप्रभान्
तदोवाच नृपो द्वाःस्थं प्रवेशय यथासुखम्

śrutvā prāptān munīṃs tāṃs tu bālasūryasamaprabhān
tadovāca nṛpo dvāḥsthaṃ praveśaya yathāsukham

दृष्ट्वा प्राप्तान्मुनींस्तांस्तु प्रत्युत्थाय कृताञ्जलिः
रामोऽभिवाद्य प्रयत आसनान्यादिदेश ह

dṛṣṭvā prāptān munīṃs tāṃs tu pratyutthāya kṛtāñjaliḥ
rāmo 'bhivādya prayata āsanāny ādideśa ha

तेषु काञ्चनचित्रेषु स्वास्तीर्णेषु सुखेषु च
यथार्हमुपविष्टास्ते आसनेष्वृषिपुंगवाः

teṣu kāñcanacitreṣu svāstīrṇeṣu sukheṣu ca
yathārham upaviṣṭās te āsaneṣv ṛṣipuṃgavāḥ

रामेण कुशलं पृष्टाः सशिष्याः सपुरोगमाः
महर्षयो वेदविदो रामं वचनमब्रुवन्

rāmeṇa kuśalaṃ pṛṣṭāḥ saśiṣyāḥ sapurogamāḥ
maharṣayo vedavido rāmaṃ vacanam abruvan

कुशलं नो महाबाहो सर्वत्र रघुनन्दन
त्वां तु दिष्ट्या कुशलिनं पश्यामो हतशात्रवम्

kuśalaṃ no mahābāho sarvatra raghunandana
tvāṃ tu diṣṭyā kuśalinaṃ paśyāmo hataśātravam

न हि भारः स ते राम रावणो राक्षसेश्वरः
सधनुस्त्वं हि लोकांस्त्रीन्विजयेथा न संशयः

na hi bhāraḥ sa te rāma rāvaṇo rākṣaseśvaraḥ
sadhanus tvaṃ hi lokāṃs trīn vijayethā na saṃśayaḥ

दिष्ट्या त्वया हतो राम रावणः पुत्रपौत्रवान्
दिष्ट्या विजयिनं त्वाद्य पश्यामः सह भार्यया

diṣṭyā tvayā hato rāma rāvaṇaḥ putrapautravān
diṣṭyā vijayinaṃ tvādya paśyāmaḥ saha bhāryayā

दिष्ट्या प्रहस्तो विकटो विरूपाक्षो महोदरः
अकम्पनश्च दुर्धर्षो निहतास्ते निशाचराः

diṣṭyā prahasto vikaṭo virūpākṣo mahodaraḥ
akampanaś ca durdharṣo nihatās te niśācarāḥ

यस्य प्रमाणाद्विपुलं प्रमाणं नेह विद्यते
दिष्ट्या ते समरे राम कुम्भकर्णो निपातितः

yasya pramāṇād vipulaṃ pramāṇaṃ neha vidyate
diṣṭyā te samare rāma kumbhakarṇo nipātitaḥ

दिष्ट्या त्वं राक्षसेन्द्रेण द्वन्द्वयुद्धमुपागतः
देवतानामवध्येन विजयं प्राप्तवानसि

diṣṭyā tvaṃ rākṣasendreṇa dvandvayuddham upāgataḥ
devatānām avadhyena vijayaṃ prāptavān asi

संख्ये तस्य न किंचित्तु रावणस्य पराभवः
द्वन्द्वयुद्धमनुप्राप्तो दिष्ट्या ते रावणिर्हतः

saṃkhye tasya na kiṃ cit tu rāvaṇasya parābhavaḥ
dvandvayuddham anuprāpto diṣṭyā te rāvaṇir hataḥ

दिष्ट्या तस्य महाबाहो कालस्येवाभिधावतः
मुक्तः सुररिपोर्वीर प्राप्तश्च विजयस्त्वया

diṣṭyā tasya mahābāho kālasyevābhidhāvataḥ
muktaḥ suraripor vīra prāptaś ca vijayas tvayā

विस्मयस्त्वेष नः सौम्य संश्रुत्येन्द्रजितं हतम्
अवध्यः सर्वभूतानां महामायाधरो युधि

vismayas tv eṣa naḥ saumya saṃśrutyendrajitaṃ hatam
avadhyaḥ sarvabhūtānāṃ mahāmāyādharo yudhi

दत्त्वा पुण्यामिमां वीर सौम्यामभयदक्षिणाम्
दिष्ट्या वर्धसि काकुत्स्थ जयेनामित्रकर्शन

dattvā puṇyām imāṃ vīra saumyām abhayadakṣiṇām
diṣṭyā vardhasi kākutstha jayenāmitrakarśana

श्रुत्वा तु वचनं तेषामृषीणां भावितात्मनाम्
विस्मयं परमं गत्वा रामः प्राञ्जलिरब्रवीत्

śrutvā tu vacanaṃ teṣām ṛṣīṇāṃ bhāvitātmanām
vismayaṃ paramaṃ gatvā rāmaḥ prāñjalir abravīt

भवन्तः कुम्भकर्णं च रावणं च निशाचरम्
अतिक्रम्य महावीर्यौ किं प्रशंसथ रावणिम्

bhavantaḥ kumbhakarṇaṃ ca rāvaṇaṃ ca niśācaram
atikramya mahāvīryau kiṃ praśaṃsatha rāvaṇim

महोदरं प्रहस्तं च विरूपाक्षं च राक्षसं
अतिक्रम्य महावीर्यान्किं प्रशंसथ रावणिम्

mahodaraṃ prahastaṃ ca virūpākṣaṃ ca rākṣasaṃ
atikramya mahāvīryān kiṃ praśaṃsatha rāvaṇim

कीदृशो वै प्रभावोऽस्य किं बलं कः पराक्रमः
केन वा कारणेनैष रावणादतिरिच्यते

kīdṛśo vai prabhāvo 'sya kiṃ balaṃ kaḥ parākramaḥ
kena vā kāraṇenaiṣa rāvaṇād atiricyate

शक्यं यदि मया श्रोतुं न खल्वाज्ञापयामि वः
यदि गुह्यं न चेद्वक्तुं श्रोतुमिच्छामि कथ्यताम्
कथं शक्रो जितस्तेन कथं लब्धवरश्च सः

śakyaṃ yadi mayā śrotuṃ na khalv ājñāpayāmi vaḥ
yadi guhyaṃ na ced vaktuṃ śrotum icchāmi kathyatām
kathaṃ śakro jitas tena kathaṃ labdhavaraś ca saḥ