Uttara Kanda, sarga 14

ततः स सचिवैः सार्धं षड्भिर्नित्यं बलोत्कटैः
महोदरप्रहस्ताभ्यां मारीचशुकसारणैः

tataḥ sa sacivaiḥ sārdhaṃ ṣaḍbhir nityaṃ balotkaṭaiḥ
mahodaraprahastābhyāṃ mārīcaśukasāraṇaiḥ

धूम्राक्षेण च वीरेण नित्यं समरगृध्नुना
वृतः संप्रययौ श्रीमान्क्रोधाल्लोकान्दहन्निव

dhūmrākṣeṇa ca vīreṇa nityaṃ samaragṛdhnunā
vṛtaḥ saṃprayayau śrīmān krodhāl lokān dahann iva

पुराणि स नदीः शैलान्वनान्युपवनानि च
अतिक्रम्य मुहूर्तेन कैलासं गिरिमाविशत्

purāṇi sa nadīḥ śailān vanāny upavanāni ca
atikramya muhūrtena kailāsaṃ girim āviśat

तं निविष्टं गिरौ तस्मिन्राक्षसेन्द्रं निशम्य तु
राज्ञो भ्रातायमित्युक्त्वा गता यत्र धनेश्वरः

taṃ niviṣṭaṃ girau tasmin rākṣasendraṃ niśamya tu
rājño bhrātāyam ity uktvā gatā yatra dhaneśvaraḥ

गत्वा तु सर्वमाचख्युर्भ्रातुस्तस्य विनिश्चयम्
अनुज्ञाता ययुश्चैव युद्धाय धनदेन ते

gatvā tu sarvam ācakhyur bhrātus tasya viniścayam
anujñātā yayuś caiva yuddhāya dhanadena te

ततो बलस्य संक्षोभः सागरस्येव वर्धतः
अभून्नैरृतराजस्य गिरिं संचालयन्निव

tato balasya saṃkṣobhaḥ sāgarasyeva vardhataḥ
abhūn nairṛtarājasya giriṃ saṃcālayann iva

ततो युद्धं समभवद्यक्षराक्षससंकुलम्
व्यथिताश्चाभवंस्तत्र सचिवास्तस्य रक्षसः

tato yuddhaṃ samabhavad yakṣarākṣasasaṃkulam
vyathitāś cābhavaṃs tatra sacivās tasya rakṣasaḥ

तं दृष्ट्वा तादृशं सैन्यं दशग्रीवो निशाचरः
हर्षान्नादं ततः कृत्वा रोषात्समभिवर्तत

taṃ dṛṣṭvā tādṛśaṃ sainyaṃ daśagrīvo niśācaraḥ
harṣān nādaṃ tataḥ kṛtvā roṣāt samabhivartata

ये तु ते राक्षसेन्द्रस्य सचिवा घोरविक्रमः
ते सहस्रं सहस्राणामेकैकं समयोधयन्

ye tu te rākṣasendrasya sacivā ghoravikramaḥ
te sahasraṃ sahasrāṇām ekaikaṃ samayodhayan

ततो गदाभिः परिघैरसिभिः शक्तितोमरैः
वध्यमानो दशग्रीवस्तत्सैन्यं समगाहत

tato gadābhiḥ parighair asibhiḥ śaktitomaraiḥ
vadhyamāno daśagrīvas tat sainyaṃ samagāhata

तैर्निरुच्छ्वासवत्तत्र वध्यमानो दशाननः
वर्षमाणैरिव घनैर्यक्षेन्द्रैः संनिरुध्यत

tair nirucchvāsavat tatra vadhyamāno daśānanaḥ
varṣamāṇair iva ghanair yakṣendraiḥ saṃnirudhyata

स दुरात्मा समुद्यम्य कालदण्डोपमां गदाम्
प्रविवेश ततः सैन्यं नयन्यक्षान्यमक्षयम्

sa durātmā samudyamya kāladaṇḍopamāṃ gadām
praviveśa tataḥ sainyaṃ nayan yakṣān yamakṣayam

स कक्षमिव विस्तीर्णं शुष्केन्धनसमाकुलम्
वातेनाग्निरिवायत्तोऽदहत्सैन्यं सुदारुणम्

sa kakṣam iva vistīrṇaṃ śuṣkendhanasamākulam
vātenāgnir ivāyatto 'dahat sainyaṃ sudāruṇam

तैस्तु तस्य मृधेऽमात्यैर्महोदरशुकादिभिः
अल्पावशिष्टास्ते यक्षाः कृता वातैरिवाम्बुदाः

tais tu tasya mṛdhe 'mātyair mahodaraśukādibhiḥ
alpāvaśiṣṭās te yakṣāḥ kṛtā vātair ivāmbudāḥ

केचित्त्वायुधभग्नाङ्गाः पतिताः समरक्षितौ
ओष्ठान्स्वदशनैस्तीक्ष्णैर्दंशन्तो भुवि पातिताः

ke cit tv āyudhabhagnāṅgāḥ patitāḥ samarakṣitau
oṣṭhān svadaśanais tīkṣṇair daṃśanto bhuvi pātitāḥ

भयादन्योन्यमालिङ्ग्य भ्रष्टशस्त्रा रणाजिरे
निषेदुस्ते तदा यक्षाः कूला जलहता इव

bhayād anyonyam āliṅgya bhraṣṭaśastrā raṇājire
niṣedus te tadā yakṣāḥ kūlā jalahatā iva

हतानां स्वर्गसंस्थानां युध्यतां पृथिवीतले
प्रेक्षतामृषिसंघानां न बभूवान्तरं दिवि

hatānāṃ svargasaṃsthānāṃ yudhyatāṃ pṛthivītale
prekṣatām ṛṣisaṃghānāṃ na babhūvāntaraṃ divi

एतस्मिन्नन्तरे राम विस्तीर्णबलवाहनः
अगमत्सुमहान्यक्षो नाम्ना संयोधकण्टकः

etasminn antare rāma vistīrṇabalavāhanaḥ
agamat sumahān yakṣo nāmnā saṃyodhakaṇṭakaḥ

तेन यक्षेण मारीचो विष्णुनेव समाहतः
पतितः पृथिवीं भेजे क्षीणपुण्य इवाम्बरात्

tena yakṣeṇa mārīco viṣṇuneva samāhataḥ
patitaḥ pṛthivīṃ bheje kṣīṇapuṇya ivāmbarāt

प्राप्तसंज्ञो मुहूर्तेन विश्रम्य च निशाचरः
तं यक्षं योधयामास स च भग्नः प्रदुद्रुवे

prāptasaṃjño muhūrtena viśramya ca niśācaraḥ
taṃ yakṣaṃ yodhayām āsa sa ca bhagnaḥ pradudruve

ततः काञ्चनचित्राङ्गं वैदूर्यरजतोक्षितम्
मर्यादां द्वारपालानां तोरणं तत्समाविशत्

tataḥ kāñcanacitrāṅgaṃ vaidūryarajatokṣitam
maryādāṃ dvārapālānāṃ toraṇaṃ tat samāviśat

ततो राम दशग्रीवं प्रविशन्तं निशाचरम्
सूर्यभानुरिति ख्यातो द्वारपालो न्यवारयत्

tato rāma daśagrīvaṃ praviśantaṃ niśācaram
sūryabhānur iti khyāto dvārapālo nyavārayat

ततस्तोरणमुत्पाट्य तेन यक्षेण ताडितः
राक्षसो यक्षसृष्टेन तोरणेन समाहतः
न क्षितिं प्रययौ राम वरात्सलिलयोनिनः

tatas toraṇam utpāṭya tena yakṣeṇa tāḍitaḥ
rākṣaso yakṣasṛṣṭena toraṇena samāhataḥ
na kṣitiṃ prayayau rāma varāt salilayoninaḥ

स तु तेनैव तं यक्षं तोरणेन समाहनत्
नादृश्यत तदा यक्षो भस्म तेन कृतस्तु सः

sa tu tenaiva taṃ yakṣaṃ toraṇena samāhanat
nādṛśyata tadā yakṣo bhasma tena kṛtas tu saḥ

ततः प्रदुद्रुवुः सर्वे यक्षा दृष्ट्वा पराक्रमम्
ततो नदीर्गुहाश्चैव विविशुर्भयपीडिताः

tataḥ pradudruvuḥ sarve yakṣā dṛṣṭvā parākramam
tato nadīr guhāś caiva viviśur bhayapīḍitāḥ