Uttara Kanda, sarga 17

अथ राजन्महाबाहुर्विचरन्स महीतलम्
हिमवद्वनमासाद्य परिचक्राम रावणः

atha rājan mahābāhur vicaran sa mahītalam
himavadvanam āsādya paricakrāma rāvaṇaḥ

तत्रापश्यत वै कन्यां कृष्टाजिनजटाधराम्
आर्षेण विधिना युक्तां तपन्तीं देवतामिव

tatrāpaśyata vai kanyāṃ kṛṣṭājinajaṭādharām
ārṣeṇa vidhinā yuktāṃ tapantīṃ devatām iva

स दृष्ट्वा रूपसंपन्नां कन्यां तां सुमहाव्रताम्
काममोहपरीतात्मा पप्रच्छ प्रहसन्निव

sa dṛṣṭvā rūpasaṃpannāṃ kanyāṃ tāṃ sumahāvratām
kāmamohaparītātmā papraccha prahasann iva

किमिदं वर्तसे भद्रे विरुद्धं यौवनस्य ते
न हि युक्ता तवैतस्य रूपस्येयं प्रतिक्रिया

kim idaṃ vartase bhadre viruddhaṃ yauvanasya te
na hi yuktā tavaitasya rūpasyeyaṃ pratikriyā

कस्यासि दुहिता भद्रे को वा भर्ता तवानघे
पृच्छतः शंस मे शीघ्रं को वा हेतुस्तपोऽर्जने

kasyāsi duhitā bhadre ko vā bhartā tavānaghe
pṛcchataḥ śaṃsa me śīghraṃ ko vā hetus tapo'rjane

एवमुक्ता तु सा कन्या तेनानार्येण रक्षसा
अब्रवीद्विधिवत्कृत्वा तस्यातिथ्यं तपोधना

evam uktā tu sā kanyā tenānāryeṇa rakṣasā
abravīd vidhivat kṛtvā tasyātithyaṃ tapodhanā

कुशध्वजो नाम पिता ब्रह्मर्षिर्मम धार्मिकः
बृहस्पतिसुतः श्रीमान्बुद्ध्या तुल्यो बृहस्पतेः

kuśadhvajo nāma pitā brahmarṣir mama dhārmikaḥ
bṛhaspatisutaḥ śrīmān buddhyā tulyo bṛhaspateḥ

तस्याहं कुर्वतो नित्यं वेदाभ्यासं महात्मनः
संभूता वान्मयी कन्या नाम्ना वेदवती स्मृता

tasyāhaṃ kurvato nityaṃ vedābhyāsaṃ mahātmanaḥ
saṃbhūtā vānmayī kanyā nāmnā vedavatī smṛtā

ततो देवाः सगन्धर्वा यक्षराक्षसपन्नगाः
ते चापि गत्वा पितरं वरणं रोचयन्ति मे

tato devāḥ sagandharvā yakṣarākṣasapannagāḥ
te cāpi gatvā pitaraṃ varaṇaṃ rocayanti me

न च मां स पिता तेभ्यो दत्तवान्राक्षसेश्वर
कारणं तद्वदिष्यामि निशामय महाभुज

na ca māṃ sa pitā tebhyo dattavān rākṣaseśvara
kāraṇaṃ tad vadiṣyāmi niśāmaya mahābhuja

पितुस्तु मम जामाता विष्णुः किल सुरोत्तमः
अभिप्रेतस्त्रिलोकेशस्तस्मान्नान्यस्य मे पिता

pitus tu mama jāmātā viṣṇuḥ kila surottamaḥ
abhipretas trilokeśas tasmān nānyasya me pitā

दातुमिच्छति धर्मात्मा तच्छ्रुत्वा बलदर्पितः
शम्भुर्नाम ततो राजा दैत्यानां कुपितोऽभवत्
तेन रात्रौ प्रसुप्तो मे पिता पापेन हिंसितः

dātum icchati dharmātmā tac chrutvā baladarpitaḥ
śambhur nāma tato rājā daityānāṃ kupito 'bhavat
tena rātrau prasupto me pitā pāpena hiṃsitaḥ

ततो मे जननी दीना तच्छरीरं पितुर्मम
परिष्वज्य महाभागा प्रविष्टा दहनं सह

tato me jananī dīnā tac charīraṃ pitur mama
pariṣvajya mahābhāgā praviṣṭā dahanaṃ saha

ततो मनोरथं सत्यं पितुर्नारायणं प्रति
करोमीति ममेच्छा च हृदये साधु विष्ठिता

tato manorathaṃ satyaṃ pitur nārāyaṇaṃ prati
karomīti mamecchā ca hṛdaye sādhu viṣṭhitā

अहं प्रेतगतस्यापि करिष्ये काङ्क्षितं पितुः
इति प्रतिज्ञामारुह्य चरामि विपुलं तपः

ahaṃ pretagatasyāpi kariṣye kāṅkṣitaṃ pituḥ
iti pratijñām āruhya carāmi vipulaṃ tapaḥ

एतत्ते सर्वमाख्यातं मया राक्षसपुंगव
आश्रितां विद्धि मां धर्मं नारायणपतीच्छया

etat te sarvam ākhyātaṃ mayā rākṣasapuṃgava
āśritāṃ viddhi māṃ dharmaṃ nārāyaṇapatīcchayā

विज्ञातस्त्वं हि मे राजन्गच्छ पौलस्त्यनन्दन
जानामि तपसा सर्वं त्रैलोक्ये यद्धि वर्तते

vijñātas tvaṃ hi me rājan gaccha paulastyanandana
jānāmi tapasā sarvaṃ trailokye yad dhi vartate

सोऽब्रवीद्रावणस्तत्र तां कन्यां सुमहाव्रताम्
अवरुह्य विमानाग्रात्कन्दर्पशरपीडितः

so 'bravīd rāvaṇas tatra tāṃ kanyāṃ sumahāvratām
avaruhya vimānāgrāt kandarpaśarapīḍitaḥ

अवलिप्तासि सुश्रोणि यस्यास्ते मतिरीदृशी
वृद्धानां मृगशावाक्षि भ्राजते धर्मसंचयः

avaliptāsi suśroṇi yasyās te matir īdṛśī
vṛddhānāṃ mṛgaśāvākṣi bhrājate dharmasaṃcayaḥ

त्वं सर्वगुणसंपन्ना नार्हसे कर्तुमीदृशम्
त्रैलोक्यसुन्दरी भीरु यौवने वार्धकं विधिम्

tvaṃ sarvaguṇasaṃpannā nārhase kartum īdṛśam
trailokyasundarī bhīru yauvane vārdhakaṃ vidhim

कश्च तावदसौ यं त्वं विष्णुरित्यभिभाषसे
वीर्येण तपसा चैव भोगेन च बलेन च
न मयासौ समो भद्रे यं त्वं कामयसेऽङ्गने

kaś ca tāvad asau yaṃ tvaṃ viṣṇur ity abhibhāṣase
vīryeṇa tapasā caiva bhogena ca balena ca
na mayāsau samo bhadre yaṃ tvaṃ kāmayase 'ṅgane

मा मैवमिति सा कन्या तमुवाच निशाचरम्
मूर्धजेषु च तां रक्षः कराग्रेण परामृशत्

mā maivam iti sā kanyā tam uvāca niśācaram
mūrdhajeṣu ca tāṃ rakṣaḥ karāgreṇa parāmṛśat

ततो वेदवती क्रुद्धा केशान्हस्तेन साच्छिनत्
उवाचाग्निं समाधाय मरणाय कृतत्वरा

tato vedavatī kruddhā keśān hastena sācchinat
uvācāgniṃ samādhāya maraṇāya kṛtatvarā

धर्षितायास्त्वयानार्य नेदानीं मम जीवितम्
रक्षस्तस्मात्प्रवेक्ष्यामि पश्यतस्ते हुताशनम्

dharṣitāyās tvayānārya nedānīṃ mama jīvitam
rakṣas tasmāt pravekṣyāmi paśyatas te hutāśanam

यस्मात्तु धर्षिता चाहमपापा चाप्यनाथवत्
तस्मात्तव वधार्थं वै समुत्पत्स्याम्यहं पुनः

yasmāt tu dharṣitā cāham apāpā cāpy anāthavat
tasmāt tava vadhārthaṃ vai samutpatsyāmy ahaṃ punaḥ

न हि शक्यः स्त्रिया पाप हन्तुं त्वं तु विशेषतः
शापे त्वयि मयोत्सृष्टे तपसश्च व्ययो भवेत्

na hi śakyaḥ striyā pāpa hantuṃ tvaṃ tu viśeṣataḥ
śāpe tvayi mayotsṛṣṭe tapasaś ca vyayo bhavet

यदि त्वस्ति मया किंचित्कृतं दत्तं हुतं तथा
तेन ह्ययोनिजा साध्वी भवेयं धर्मिणः सुता

yadi tv asti mayā kiṃ cit kṛtaṃ dattaṃ hutaṃ tathā
tena hy ayonijā sādhvī bhaveyaṃ dharmiṇaḥ sutā

एवमुक्त्वा प्रविष्टा सा ज्वलन्तं वै हुताशनम्
पपात च दिवो दिव्या पुष्पवृष्टिः समन्ततः

evam uktvā praviṣṭā sā jvalantaṃ vai hutāśanam
papāta ca divo divyā puṣpavṛṣṭiḥ samantataḥ

पूर्वं क्रोधहतः शत्रुर्ययासौ निहतस्त्वया
समुपाश्रित्य शैलाभं तव वीर्यममानुषम्

pūrvaṃ krodhahataḥ śatrur yayāsau nihatas tvayā
samupāśritya śailābhaṃ tava vīryam amānuṣam

एवमेषा महाभागा मर्त्येषूत्पद्यते पुनः
क्षेत्रे हलमुखग्रस्ते वेद्यामग्निशिखोपमा

evam eṣā mahābhāgā martyeṣūtpadyate punaḥ
kṣetre halamukhagraste vedyām agniśikhopamā

एषा वेदवती नाम पूर्वमासीत्कृते युगे
त्रेतायुगमनुप्राप्य वधार्थं तस्य रक्षसः
सीतोत्पन्नेति सीतैषा मानुषैः पुनरुच्यते

eṣā vedavatī nāma pūrvam āsīt kṛte yuge
tretāyugam anuprāpya vadhārthaṃ tasya rakṣasaḥ
sītotpanneti sītaiṣā mānuṣaiḥ punar ucyate