Uttara Kanda, sarga 20

ततो वित्रासयन्मर्त्यान्पृथिव्यां राक्षसाधिपः
आससाद घने तस्मिन्नारदं मुनिसत्तमम्

tato vitrāsayan martyān pṛthivyāṃ rākṣasādhipaḥ
āsasāda ghane tasmin nāradaṃ munisattamam

नारदस्तु महातेजा देवर्षिरमितप्रभः
अब्रवीन्मेघपृष्ठस्थो रावणं पुष्पके स्थितम्

nāradas tu mahātejā devarṣir amitaprabhaḥ
abravīn meghapṛṣṭhastho rāvaṇaṃ puṣpake sthitam

राक्षसाधिपते सौम्य तिष्ठ विश्रवसः सुत
प्रीतोऽस्म्यभिजनोपेत विक्रमैरूर्जितैस्तव

rākṣasādhipate saumya tiṣṭha viśravasaḥ suta
prīto 'smy abhijanopeta vikramair ūrjitais tava

विष्णुना दैत्यघातैश्च तार्क्ष्यस्योरगधर्षणैः
त्वया समरमर्दैश्च भृशं हि परितोषितः

viṣṇunā daityaghātaiś ca tārkṣyasyoragadharṣaṇaiḥ
tvayā samaramardaiś ca bhṛśaṃ hi paritoṣitaḥ

किंचिद्वक्ष्यामि तावत्ते श्रोतव्यं श्रोष्यसे यदि
श्रुत्वा चानन्तरं कार्यं त्वया राक्षसपुंगव

kiṃ cid vakṣyāmi tāvat te śrotavyaṃ śroṣyase yadi
śrutvā cānantaraṃ kāryaṃ tvayā rākṣasapuṃgava

किमयं वध्यते लोकस्त्वयावध्येन दैवतैः
हत एव ह्ययं लोको यदा मृत्युवशं गतः

kim ayaṃ vadhyate lokas tvayāvadhyena daivataiḥ
hata eva hy ayaṃ loko yadā mṛtyuvaśaṃ gataḥ

पश्य तावन्महाबाहो राक्षसेश्वरमानुषम्
लोकमेनं विचित्रार्थं यस्य न ज्ञायते गतिः

paśya tāvan mahābāho rākṣaseśvaramānuṣam
lokam enaṃ vicitrārthaṃ yasya na jñāyate gatiḥ

क्वचिद्वादित्रनृत्तानि सेव्यन्ते मुदितैर्जनैः
रुद्यते चापरैरार्तैर्धाराश्रुनयनाननैः

kva cid vāditranṛttāni sevyante muditair janaiḥ
rudyate cāparair ārtair dhārāśrunayanānanaiḥ

माता पितृसुतस्नेहैर्भार्या बन्धुमनोरमैः
मोहेनायं जनो ध्वस्तः क्लेशं स्वं नावबुध्यते

mātā pitṛsutasnehair bhāryā bandhumanoramaiḥ
mohenāyaṃ jano dhvastaḥ kleśaṃ svaṃ nāvabudhyate

तत्किमेवं परिक्लिश्य लोकं मोहनिराकृतम्
जित एव त्वया सौम्य मर्त्यलोको न संशयः

tat kim evaṃ parikliśya lokaṃ mohanirākṛtam
jita eva tvayā saumya martyaloko na saṃśayaḥ

एवमुक्तस्तु लङ्केशो दीप्यमान इवौजसा
अब्रवीन्नारदं तत्र संप्रहस्याभिवाद्य च

evam uktas tu laṅkeśo dīpyamāna ivaujasā
abravīn nāradaṃ tatra saṃprahasyābhivādya ca

महर्षे देवगन्धर्वविहार समरप्रिय
अहं खलूद्यतो गन्तुं विजयार्थी रसातलम्

maharṣe devagandharvavihāra samarapriya
ahaṃ khalūdyato gantuṃ vijayārthī rasātalam

ततो लोकत्रयं जित्वा स्थाप्य नागान्सुरान्वशे
समुद्रममृतार्थं वै मथिष्यामि रसालयम्

tato lokatrayaṃ jitvā sthāpya nāgān surān vaśe
samudram amṛtārthaṃ vai mathiṣyāmi rasālayam

अथाब्रवीद्दशग्रीवं नारदो भगवानृषिः
क्व खल्विदानीं मार्गेण त्वयानेन गमिष्यते

athābravīd daśagrīvaṃ nārado bhagavān ṛṣiḥ
kva khalv idānīṃ mārgeṇa tvayānena gamiṣyate

अयं खलु सुदुर्गम्यः पितृराज्ञः पुरं प्रति
मार्गो गच्छति दुर्धर्षो यमस्यामित्रकर्शन

ayaṃ khalu sudurgamyaḥ pitṛrājñaḥ puraṃ prati
mārgo gacchati durdharṣo yamasyāmitrakarśana

स तु शारदमेघाभं मुक्त्वा हासं दशाननः
उवाच कृतमित्येव वचनं चेदमब्रवीत्

sa tu śāradameghābhaṃ muktvā hāsaṃ daśānanaḥ
uvāca kṛtam ity eva vacanaṃ cedam abravīt

तस्मादेष महाब्रह्मन्वैवस्वतवधोद्यतः
गच्छामि दक्षिणामाशां यत्र सूर्यात्मजो नृपः

tasmād eṣa mahābrahman vaivasvatavadhodyataḥ
gacchāmi dakṣiṇām āśāṃ yatra sūryātmajo nṛpaḥ

मया हि भगवन्क्रोधात्प्रतिज्ञातं रणार्थिना
अवजेष्यामि चतुरो लोकपालानिति प्रभो

mayā hi bhagavan krodhāt pratijñātaṃ raṇārthinā
avajeṣyāmi caturo lokapālān iti prabho

तेनैष प्रस्थितोऽहं वै पितृराजपुरं प्रति
प्राणिसंक्लेशकर्तारं योजयिष्यामि मृत्युना

tenaiṣa prasthito 'haṃ vai pitṛrājapuraṃ prati
prāṇisaṃkleśakartāraṃ yojayiṣyāmi mṛtyunā

एवमुक्त्वा दशग्रीवो मुनिं तमभिवाद्य च
प्रययौ दक्षिणामाशां प्रहृष्टैः सह मन्त्रिभिः

evam uktvā daśagrīvo muniṃ tam abhivādya ca
prayayau dakṣiṇām āśāṃ prahṛṣṭaiḥ saha mantribhiḥ

नारदस्तु महातेजा मुहूर्तं ध्यानमास्थितः
चिन्तयामास विप्रेन्द्रो विधूम इव पावकः

nāradas tu mahātejā muhūrtaṃ dhyānam āsthitaḥ
cintayām āsa viprendro vidhūma iva pāvakaḥ

येन लोकास्त्रयः सेन्द्राः क्लिश्यन्ते सचराचराः
क्षीणे चायुषि धर्मे च स कालो हिंस्यते कथम्

yena lokās trayaḥ sendrāḥ kliśyante sacarācarāḥ
kṣīṇe cāyuṣi dharme ca sa kālo hiṃsyate katham

यस्य नित्यं त्रयो लोका विद्रवन्ति भयार्दिताः
तं कथं राक्षसेन्द्रोऽसौ स्वयमेवाभिगच्छति

yasya nityaṃ trayo lokā vidravanti bhayārditāḥ
taṃ kathaṃ rākṣasendro 'sau svayam evābhigacchati

यो विधाता च धाता च सुकृते दुष्कृते यथा
त्रैलोक्यं विजितं येन तं कथं नु विजेष्यति

yo vidhātā ca dhātā ca sukṛte duṣkṛte yathā
trailokyaṃ vijitaṃ yena taṃ kathaṃ nu vijeṣyati

अपरं किं नु कृत्वैवं विधानं संविधास्यति
कौतूहलसमुत्पन्नो यास्यामि यमसादनम्

aparaṃ kiṃ nu kṛtvaivaṃ vidhānaṃ saṃvidhāsyati
kautūhalasamutpanno yāsyāmi yamasādanam