Uttara Kanda, sarga 33

रावणग्रहणं तत्तु वायुग्रहणसंनिभम्
ऋषिः पुलस्त्यः शुश्राव कथितं दिवि दैवतैः

rāvaṇagrahaṇaṃ tat tu vāyugrahaṇasaṃnibham
ṛṣiḥ pulastyaḥ śuśrāva kathitaṃ divi daivataiḥ

ततः पुत्रसुतस्नेहात्कम्प्यमानो महाधृतिः
माहिष्मतीपतिं द्रष्टुमाजगाम महानृषिः

tataḥ putrasutasnehāt kampyamāno mahādhṛtiḥ
māhiṣmatīpatiṃ draṣṭum ājagāma mahān ṛṣiḥ

स वायुमार्गमास्थाय वायुतुल्यगतिर्द्विजः
पुरीं माहिष्मतीं प्राप्तो मनःसंतापविक्रमः

sa vāyumārgam āsthāya vāyutulyagatir dvijaḥ
purīṃ māhiṣmatīṃ prāpto manaḥsaṃtāpavikramaḥ

सोऽमरावतिसंकाशां हृष्टपुष्टजनावृताम्
प्रविवेश पुरीं ब्रह्मा इन्द्रस्येवामरावतीम्

so 'marāvatisaṃkāśāṃ hṛṣṭapuṣṭajanāvṛtām
praviveśa purīṃ brahmā indrasyevāmarāvatīm

पादचारमिवादित्यं निष्पतन्तं सुदुर्दृशम्
ततस्ते प्रत्यभिज्ञाय अर्जुनाय न्यवेदयन्

pādacāram ivādityaṃ niṣpatantaṃ sudurdṛśam
tatas te pratyabhijñāya arjunāya nyavedayan

पुलस्त्य इति तं श्रुत्वा वचनं हैहयाधिपः
शिरस्यञ्जलिमुद्धृत्य प्रत्युद्गच्छद्द्विजोत्तमम्

pulastya iti taṃ śrutvā vacanaṃ haihayādhipaḥ
śirasy añjalim uddhṛtya pratyudgacchad dvijottamam

पुरोहितोऽस्य गृह्यार्घ्यं मधुपर्कं तथैव च
पुरस्तात्प्रययौ राज्ञ इन्द्रस्येव बृहस्पतिः

purohito 'sya gṛhyārghyaṃ madhuparkaṃ tathaiva ca
purastāt prayayau rājña indrasyeva bṛhaspatiḥ

ततस्तमृषिमायान्तमुद्यन्तमिव भास्करम्
अर्जुनो दृश्य संप्राप्तं ववन्देन्द्र इवेश्वरम्

tatas tam ṛṣim āyāntam udyantam iva bhāskaram
arjuno dṛśya saṃprāptaṃ vavandendra iveśvaram

स तस्य मधुपर्कं च पाद्यमर्घ्यं च दापयन्
पुलस्त्यमाह राजेन्द्रो हर्षगद्गदया गिरा

sa tasya madhuparkaṃ ca pādyam arghyaṃ ca dāpayan
pulastyam āha rājendro harṣagadgadayā girā

अद्येयममरावत्या तुल्या माहिष्मती कृता
अद्याहं तु द्विजेन्द्रेन्द्र यस्मात्पश्यामि दुर्दृशम्

adyeyam amarāvatyā tulyā māhiṣmatī kṛtā
adyāhaṃ tu dvijendrendra yasmāt paśyāmi durdṛśam

अद्य मे कुशलं देव अद्य मे कुलमुद्धृतम्
यत्ते देवगणैर्वन्द्यौ वन्देऽहं चरणाविमौ

adya me kuśalaṃ deva adya me kulam uddhṛtam
yat te devagaṇair vandyau vande 'haṃ caraṇāv imau

इदं राज्यमिमे पुत्रा इमे दारा इमे वयम्
ब्रह्मन्किं कुर्म किं कार्यमाज्ञापयतु नो भवान्

idaṃ rājyam ime putrā ime dārā ime vayam
brahman kiṃ kurma kiṃ kāryam ājñāpayatu no bhavān

तं धर्मेऽग्निषु भृत्येषु शिवं पृष्ट्वाथ पार्थिवम्
पुलस्त्योवाच राजानं हैहयानां तदार्जुनम्

taṃ dharme 'gniṣu bhṛtyeṣu śivaṃ pṛṣṭvātha pārthivam
pulastyovāca rājānaṃ haihayānāṃ tadārjunam

राजेन्द्रामलपद्माक्षपूर्णचन्द्रनिभानन
अतुलं ते बलं येन दशग्रीवस्त्वया जितः

rājendrāmalapadmākṣapūrṇacandranibhānana
atulaṃ te balaṃ yena daśagrīvas tvayā jitaḥ

भयाद्यस्यावतिष्ठेतां निष्पन्दौ सागरानिलौ
सोऽयमद्य त्वया बद्धः पौत्रो मेऽतीवदुर्जयः

bhayād yasyāvatiṣṭhetāṃ niṣpandau sāgarānilau
so 'yam adya tvayā baddhaḥ pautro me 'tīvadurjayaḥ

तत्पुत्रक यशः स्फीतं नाम विश्रावितं त्वया
मद्वाक्याद्याच्यमानोऽद्य मुञ्च वत्स दशाननम्

tat putraka yaśaḥ sphītaṃ nāma viśrāvitaṃ tvayā
madvākyād yācyamāno 'dya muñca vatsa daśānanam

पुलस्त्याज्ञां स गृह्याथ अकिंचनवचोऽर्जुनः
मुमोच पार्थिवेन्द्रेन्द्रो राक्षसेन्द्रं प्रहृष्टवत्

pulastyājñāṃ sa gṛhyātha akiṃcanavaco 'rjunaḥ
mumoca pārthivendrendro rākṣasendraṃ prahṛṣṭavat

स तं प्रमुक्त्वा त्रिदशारिमर्जुनः; प्रपूज्य दिव्याभरणस्रगम्बरैः
अहिंसाकं सख्यमुपेत्य साग्निकं; प्रणम्य स ब्रह्मसुतं गृहं ययौ

sa taṃ pramuktvā tridaśārim arjunaḥ; prapūjya divyābharaṇasragambaraiḥ
ahiṃsākaṃ sakhyam upetya sāgnikaṃ; praṇamya sa brahmasutaṃ gṛhaṃ yayau

पुलस्त्येनापि संगम्य राक्षसेन्द्रः प्रतापवान्
परिष्वङ्गकृतातिथ्यो लज्जमानो विसर्जितः

pulastyenāpi saṃgamya rākṣasendraḥ pratāpavān
pariṣvaṅgakṛtātithyo lajjamāno visarjitaḥ

पितामहसुतश्चापि पुलस्त्यो मुनिसत्तमः
मोचयित्वा दशग्रीवं ब्रह्मलोकं जगाम सः

pitāmahasutaś cāpi pulastyo munisattamaḥ
mocayitvā daśagrīvaṃ brahmalokaṃ jagāma saḥ

एवं स रावणः प्राप्तः कार्तवीर्यात्तु धर्षणात्
पुलस्त्यवचनाच्चापि पुनर्मोक्षमवाप्तवान्

evaṃ sa rāvaṇaḥ prāptaḥ kārtavīryāt tu dharṣaṇāt
pulastyavacanāc cāpi punar mokṣam avāptavān

एवं बलिभ्यो बलिनः सन्ति राघवनन्दन
नावज्ञा परतः कार्या य इच्छेच्छ्रेय आत्मनः

evaṃ balibhyo balinaḥ santi rāghavanandana
nāvajñā parataḥ kāryā ya icchec chreya ātmanaḥ

ततः स राजा पिशिताशनानां; सहस्रबाहोरुपलभ्य मैत्रीम्
पुनर्नराणां कदनं चकार; चचार सर्वां पृथिवीं च दर्पात्

tataḥ sa rājā piśitāśanānāṃ; sahasrabāhor upalabhya maitrīm
punar narāṇāṃ kadanaṃ cakāra; cacāra sarvāṃ pṛthivīṃ ca darpāt