Uttara Kanda, sarga 38

Uttarakāṇḍa · 17 Critical Edition verses · 2 Southern-only

ते प्रयाता महात्मानः पार्थिवाः सर्वतो दिशम्
कम्पयन्तो महीं वीराः स्वपुराणि प्रहृष्टवत्

te prayātā mahātmānaḥ pārthivāḥ sarvato diśam
kampayanto mahīṃ vīrāḥ svapurāṇi prahṛṣṭavat

अक्षौहिणीसहस्रैस्ते समवेतास्त्वनेकशः
हृष्टाः प्रतिगताः सर्वे राघवार्थे समागताः

akṣauhiṇīsahasrais te samavetās tv anekaśaḥ
hṛṣṭāḥ pratigatāḥ sarve rāghavārthe samāgatāḥ

ऊचुश्चैव महीपाला बलदर्पसमन्विताः
न नाम रावणं युद्धे पश्यामः पुरतः स्थितम्

ūcuś caiva mahīpālā baladarpasamanvitāḥ
na nāma rāvaṇaṃ yuddhe paśyāmaḥ purataḥ sthitam

भरतेन वयं पश्चात्समानीता निरर्थकम्
हता हि राक्षसास्तत्र पार्थिवैः स्युर्न संशयः

bharatena vayaṃ paścāt samānītā nirarthakam
hatā hi rākṣasās tatra pārthivaiḥ syur na saṃśayaḥ

रामस्य बाहुवीर्येण पालिता लक्ष्मणस्य च
सुखं पारे समुद्रस्य युध्येम विगतज्वराः

rāmasya bāhuvīryeṇa pālitā lakṣmaṇasya ca
sukhaṃ pāre samudrasya yudhyema vigatajvarāḥ

एताश्चान्याश्च राजानः कथास्तत्र सहस्रशः
कथयन्तः स्वराष्ट्राणि विविशुस्ते महारथाः

etāś cānyāś ca rājānaḥ kathās tatra sahasraśaḥ
kathayantaḥ svarāṣṭrāṇi viviśus te mahārathāḥ

यथापुराणि ते गत्वा रत्नानि विविधानि च
रामाय प्रियकामार्थमुपहारान्नृपा ददुः

yathāpurāṇi te gatvā ratnāni vividhāni ca
rāmāya priyakāmārtham upahārān nṛpā daduḥ

अश्वान्रत्नानि वस्त्राणि हस्तिनश्च मदोत्कटान्
चन्दनानि च दिव्यानि दिव्यान्याभरणानि च

aśvān ratnāni vastrāṇi hastinaś ca madotkaṭān
candanāni ca divyāni divyāny ābharaṇāni ca

मणिमुक्ताप्रवालांस्तु दास्यो रूपसमन्विताः ।अजाविकांश्च विविधान् रथांस्तु विविधान्ददुः

maṇimuktāpravālāṃstu dāsyo rūpasamanvitāḥ |ajāvikāṃśca vividhān rathāṃstu vividhāndaduḥ

भरतो लक्ष्मणश्चैव शत्रुघ्नश्च महारथः
आदाय तानि रत्नानि अयोध्यामगमन्पुनः

bharato lakṣmaṇaś caiva śatrughnaś ca mahārathaḥ
ādāya tāni ratnāni ayodhyām agaman punaḥ

आगताश्च पुरीं रम्यामयोध्यां पुरुषर्षभाः
ददुः सर्वाणि रत्नानि राघवाय महात्मने

āgatāś ca purīṃ ramyām ayodhyāṃ puruṣarṣabhāḥ
daduḥ sarvāṇi ratnāni rāghavāya mahātmane

प्रतिगृह्य च तत्सर्वं प्रीतियुक्तः स राघवः
सर्वाणि तानि प्रददौ सुग्रीवाय महात्मने

pratigṛhya ca tat sarvaṃ prītiyuktaḥ sa rāghavaḥ
sarvāṇi tāni pradadau sugrīvāya mahātmane

विभीषणाय च ददौ ये चान्ये ऋक्षवानराः
हनूमत्प्रमुखा वीरा राक्षसाश्च महाबलाः

vibhīṣaṇāya ca dadau ye cānye ṛkṣavānarāḥ
hanūmatpramukhā vīrā rākṣasāś ca mahābalāḥ

ते सर्वे हृष्टमनसो रामदत्तानि तान्यथ
शिरोभिर्धारयामासुर्बाहुभिश्च महाबलाः

te sarve hṛṣṭamanaso rāmadattāni tāny atha
śirobhir dhārayām āsur bāhubhiś ca mahābalāḥ

पपुश्चैव सुगन्धीनि मधूनि विविधानि च
मांसानि च सुमृष्टानि फलान्यास्वादयन्ति च

papuś caiva sugandhīni madhūni vividhāni ca
māṃsāni ca sumṛṣṭāni phalāny āsvādayanti ca

एवं तेषां निवसतां मासः साग्रो गतस्तदा
मुहूर्तमिव तत्सर्वं रामभक्त्या समर्थयन्

evaṃ teṣāṃ nivasatāṃ māsaḥ sāgro gatas tadā
muhūrtam iva tat sarvaṃ rāmabhaktyā samarthayan

रेमे रामः स तैः सार्धं वानरैः कामरूपिभिः
राजभिश्च महावीर्यै राक्षसैश्च महाबलैः

reme rāmaḥ sa taiḥ sārdhaṃ vānaraiḥ kāmarūpibhiḥ
rājabhiś ca mahāvīryai rākṣasaiś ca mahābalaiḥ

एवं तेषां ययौ मासो द्वितीयः शैशिरः सुखम्
वानराणां प्रहृष्टानां राक्षसानां च सर्वशः

evaṃ teṣāṃ yayau māso dvitīyaḥ śaiśiraḥ sukham
vānarāṇāṃ prahṛṣṭānāṃ rākṣasānāṃ ca sarvaśaḥ

VR-S.7.38.17+17.38.17+1Southern-onlyIIT Kanpur Heritage

इक्ष्वाकुनगरे रम्ये परां प्रीतिमुपासताम् ।रामस्य प्रीतिकरणैः कालस्तेषां सुखं ययौ

ikṣvākunagare ramye parāṃ prītimupāsatām |rāmasya prītikaraṇaiḥ kālasteṣāṃ sukhaṃ yayau