Uttara Kanda, sarga 39

तथा स्म तेषां वसतामृक्षवानररक्षसाम्
राघवस्तु महातेजाः सुग्रीवमिदमब्रवीत्

tathā sma teṣāṃ vasatām ṛkṣavānararakṣasām
rāghavas tu mahātejāḥ sugrīvam idam abravīt

गम्यतां सौम्य किष्किन्धां दुराधर्षां सुरासुरैः
पालयस्व सहामात्यै राज्यं निहतकण्टकम्

gamyatāṃ saumya kiṣkindhāṃ durādharṣāṃ surāsuraiḥ
pālayasva sahāmātyai rājyaṃ nihatakaṇṭakam

अङ्गदं च महाबाहो प्रीत्या परमयान्वितः
पश्य त्वं हनुमन्तं च नलं च सुमहाबलम्

aṅgadaṃ ca mahābāho prītyā paramayānvitaḥ
paśya tvaṃ hanumantaṃ ca nalaṃ ca sumahābalam

सुषेणं श्वशुरं शूरं तारं च बलिनां वरम्
कुमुदं चैव दुर्धर्षं नीलं च सुमहाबलम्

suṣeṇaṃ śvaśuraṃ śūraṃ tāraṃ ca balināṃ varam
kumudaṃ caiva durdharṣaṃ nīlaṃ ca sumahābalam

वीरं शतबलिं चैव मैन्दं द्विविदमेव च
गजं गवाक्षं गवयं शरभं च महाबलम्

vīraṃ śatabaliṃ caiva maindaṃ dvividam eva ca
gajaṃ gavākṣaṃ gavayaṃ śarabhaṃ ca mahābalam

ऋक्षराजं च दुर्धर्षं जाम्बवन्तं महाबलम्
पश्य प्रीतिसमायुक्तो गन्धमादनमेव च

ṛkṣarājaṃ ca durdharṣaṃ jāmbavantaṃ mahābalam
paśya prītisamāyukto gandhamādanam eva ca

ये चान्ये सुमहात्मानो मदर्थे त्यक्तजीविताः
पश्य त्वं प्रीतिसंयुक्तो मा चैषां विप्रियं कृथाः

ye cānye sumahātmāno madarthe tyaktajīvitāḥ
paśya tvaṃ prītisaṃyukto mā caiṣāṃ vipriyaṃ kṛthāḥ

एवमुक्त्वा च सुग्रीवं प्रशस्य च पुनः पुनः
विभीषणमथोवाच रामो मधुरया गिरा

evam uktvā ca sugrīvaṃ praśasya ca punaḥ punaḥ
vibhīṣaṇam athovāca rāmo madhurayā girā

लङ्कां प्रशाधि धर्मेण संमतो ह्यसि पार्थिव
पुरस्य राक्षसानां च भ्रातुर्वैश्वरणस्य च

laṅkāṃ praśādhi dharmeṇa saṃmato hy asi pārthiva
purasya rākṣasānāṃ ca bhrātur vaiśvaraṇasya ca

मा च बुद्धिमधर्मे त्वं कुर्या राजन्कथंचन
बुद्धिमन्तो हि राजानो ध्रुवमश्नन्ति मेदिनीम्

mā ca buddhim adharme tvaṃ kuryā rājan kathaṃ cana
buddhimanto hi rājāno dhruvam aśnanti medinīm

अहं च नित्यशो राजन्सुग्रीवसहितस्त्वया
स्मर्तव्यः परया प्रीत्या गच्छ त्वं विगतज्वरः

ahaṃ ca nityaśo rājan sugrīvasahitas tvayā
smartavyaḥ parayā prītyā gaccha tvaṃ vigatajvaraḥ

रामस्य भाषितं श्रुत्वा ऋक्षवानरराक्षसाः
साधु साध्विति काकुत्स्थं प्रशशंसुः पुनः पुनः

rāmasya bhāṣitaṃ śrutvā ṛkṣavānararākṣasāḥ
sādhu sādhv iti kākutsthaṃ praśaśaṃsuḥ punaḥ punaḥ

तव बुद्धिर्महाबाहो वीर्यमद्भुतमेव च
माधुर्यं परमं राम स्वयम्भोरिव नित्यदा

tava buddhir mahābāho vīryam adbhutam eva ca
mādhuryaṃ paramaṃ rāma svayambhor iva nityadā

तेषामेवं ब्रुवाणानां वानराणां च रक्षसाम्
हनूमान्प्रणतो भूत्वा राघवं वाक्यमब्रवीत्

teṣām evaṃ bruvāṇānāṃ vānarāṇāṃ ca rakṣasām
hanūmān praṇato bhūtvā rāghavaṃ vākyam abravīt

स्नेहो मे परमो राजंस्त्वयि नित्यं प्रतिष्ठितः
भक्तिश्च नियता वीर भावो नान्यत्र गच्छति

sneho me paramo rājaṃs tvayi nityaṃ pratiṣṭhitaḥ
bhaktiś ca niyatā vīra bhāvo nānyatra gacchati

यावद्रामकथां वीर श्रोष्येऽहं पृथिवीतले
तावच्छरीरे वत्स्यन्तु मम प्राणा न संशयः

yāvad rāmakathāṃ vīra śroṣye 'haṃ pṛthivītale
tāvac charīre vatsyantu mama prāṇā na saṃśayaḥ

एवं ब्रुवाणं राजेन्द्रो हनूमन्तमथासनात्
उत्थाय च परिष्वज्य वाक्यमेतदुवाच ह

evaṃ bruvāṇaṃ rājendro hanūmantam athāsanāt
utthāya ca pariṣvajya vākyam etad uvāca ha

एवमेतत्कपिश्रेष्ठ भविता नात्र संशयः
लोका हि यावत्स्थास्यन्ति तावत्स्थास्यति मे कथा

evam etat kapiśreṣṭha bhavitā nātra saṃśayaḥ
lokā hi yāvat sthāsyanti tāvat sthāsyati me kathā

चरिष्यति कथा यावल्लोकानेषा हि मामिका
तावच्छरीरे वत्स्यन्ति प्राणास्तव न संशयः

cariṣyati kathā yāval lokān eṣā hi māmikā
tāvac charīre vatsyanti prāṇās tava na saṃśayaḥ

ततोऽस्य हारं चन्द्राभं मुच्य कण्ठात्स राघवः
वैदूर्यतरलं स्नेहादाबबन्धे हनूमति

tato 'sya hāraṃ candrābhaṃ mucya kaṇṭhāt sa rāghavaḥ
vaidūryataralaṃ snehād ābabandhe hanūmati

तेनोरसि निबद्धेन हारेण स महाकपिः
रराज हेमशैलेन्द्रश्चन्द्रेणाक्रान्तमस्तकः

tenorasi nibaddhena hāreṇa sa mahākapiḥ
rarāja hemaśailendraś candreṇākrāntamastakaḥ

श्रुत्वा तु राघवस्यैतदुत्थायोत्थाय वानराः
प्रणम्य शिरसा पादौ प्रजग्मुस्ते महाबलाः

śrutvā tu rāghavasyaitad utthāyotthāya vānarāḥ
praṇamya śirasā pādau prajagmus te mahābalāḥ

सुग्रीवश्चैव रामेण परिष्वक्तो महाभुजः
विभीषणश्च धर्मात्मा निरन्तरमुरोगतः

sugrīvaś caiva rāmeṇa pariṣvakto mahābhujaḥ
vibhīṣaṇaś ca dharmātmā nirantaram urogataḥ

सर्वे च ते बाष्पगलाः साश्रुनेत्रा विचेतसः
संमूढा इव दुःखेन त्यजन्ते राघवं तदा

sarve ca te bāṣpagalāḥ sāśrunetrā vicetasaḥ
saṃmūḍhā iva duḥkhena tyajante rāghavaṃ tadā