Uttara Kanda, sarga 44

तेषां समुपविष्टानां सर्वेषां दीनचेतसाम्
उवाच वाक्यं काकुत्स्थो मुखेन परिशुष्यता

teṣāṃ samupaviṣṭānāṃ sarveṣāṃ dīnacetasām
uvāca vākyaṃ kākutstho mukhena pariśuṣyatā

सर्वे शृणुत भद्रं वो मा कुरुध्वं मनोऽन्यथा
पौराणां मम सीतायां यादृशी वर्तते कथा

sarve śṛṇuta bhadraṃ vo mā kurudhvaṃ mano 'nyathā
paurāṇāṃ mama sītāyāṃ yādṛśī vartate kathā

पौरापवादः सुमहांस्तथा जनपदस्य च
वर्तते मयि बीभत्सः स मे मर्माणि कृन्तति

paurāpavādaḥ sumahāṃs tathā janapadasya ca
vartate mayi bībhatsaḥ sa me marmāṇi kṛntati

अहं किल कुले जात इक्ष्वाकूणां महात्मनाम्
सीतां पापसमाचारामानयेयं कथं पुरे

ahaṃ kila kule jāta ikṣvākūṇāṃ mahātmanām
sītāṃ pāpasamācārām ānayeyaṃ kathaṃ pure

जानासि हि यथा सौम्य दण्डके विजने वने
रावणेन हृता सीता स च विध्वंसितो मया

jānāsi hi yathā saumya daṇḍake vijane vane
rāvaṇena hṛtā sītā sa ca vidhvaṃsito mayā

प्रत्यक्षं तव सौमित्रे देवानां हव्यवाहनः
अपापां मैथिलीमाह वायुश्चाकाशगोचरः

pratyakṣaṃ tava saumitre devānāṃ havyavāhanaḥ
apāpāṃ maithilīm āha vāyuś cākāśagocaraḥ

चन्द्रादित्यौ च शंसेते सुराणां संनिधौ पुरा
ऋषीणां चैव सर्वेषामपापां जनकात्मजाम्

candrādityau ca śaṃsete surāṇāṃ saṃnidhau purā
ṛṣīṇāṃ caiva sarveṣām apāpāṃ janakātmajām

एवं शुद्धसमाचारा देवगन्धर्वसंनिधौ
लङ्काद्वीपे महेन्द्रेण मम हस्ते निवेशिता

evaṃ śuddhasamācārā devagandharvasaṃnidhau
laṅkādvīpe mahendreṇa mama haste niveśitā

अन्तरात्मा च मे वेत्ति सीतां शुद्धां यशस्विनीम्
ततो गृहीत्वा वैदेहीमयोध्यामहमागतः

antarātmā ca me vetti sītāṃ śuddhāṃ yaśasvinīm
tato gṛhītvā vaidehīm ayodhyām aham āgataḥ

अयं तु मे महान्वादः शोकश्च हृदि वर्तते
पौरापवादः सुमहांस्तथा जनपदस्य च

ayaṃ tu me mahān vādaḥ śokaś ca hṛdi vartate
paurāpavādaḥ sumahāṃs tathā janapadasya ca

अकीर्तिर्यस्य गीयेत लोके भूतस्य कस्यचित्
पतत्येवाधमाँल्लोकान्यावच्छब्दः स कीर्त्यते

akīrtir yasya gīyeta loke bhūtasya kasya cit
pataty evādhamām̐l lokān yāvac chabdaḥ sa kīrtyate

अकीर्तिर्निन्द्यते दैवैः कीर्तिर्देवेषु पूज्यते
कीर्त्यर्थं च समारम्भः सर्व एव महात्मनाम्

akīrtir nindyate daivaiḥ kīrtir deveṣu pūjyate
kīrtyarthaṃ ca samārambhaḥ sarva eva mahātmanām

अप्यहं जीवितं जह्यां युष्मान्वा पुरुषर्षभाः
अपवादभयाद्भीतः किं पुनर्जनकात्मजाम्

apy ahaṃ jīvitaṃ jahyāṃ yuṣmān vā puruṣarṣabhāḥ
apavādabhayād bhītaḥ kiṃ punar janakātmajām

तस्माद्भवन्तः पश्यन्तु पतितं शोकसागरे
न हि पश्याम्यहं भूयः किंचिद्दुःखमतोऽधिकम्

tasmād bhavantaḥ paśyantu patitaṃ śokasāgare
na hi paśyāmy ahaṃ bhūyaḥ kiṃ cid duḥkham ato 'dhikam

श्वस्त्वं प्रभाते सौमित्रे सुमन्त्राधिष्ठितं रथम्
आरुह्य सीतामारोप्य विषयान्ते समुत्सृज

śvas tvaṃ prabhāte saumitre sumantrādhiṣṭhitaṃ ratham
āruhya sītām āropya viṣayānte samutsṛja

गङ्गायास्तु परे पारे वाल्मीकेः सुमहात्मनः
आश्रमो दिव्यसंकाशस्तमसातीरमाश्रितः

gaṅgāyās tu pare pāre vālmīkeḥ sumahātmanaḥ
āśramo divyasaṃkāśas tamasātīram āśritaḥ

तत्रैनां विजने कक्षे विसृज्य रघुनन्दन
शीघ्रमागच्छ सौमित्रे कुरुष्व वचनं मम

tatraināṃ vijane kakṣe visṛjya raghunandana
śīghram āgaccha saumitre kuruṣva vacanaṃ mama

न चास्मि प्रतिवक्तव्यः सीतां प्रति कथंचन
अप्रीतिः परमा मह्यं भवेत्तु प्रतिवारिते

na cāsmi prativaktavyaḥ sītāṃ prati kathaṃ cana
aprītiḥ paramā mahyaṃ bhavet tu prativārite

शापिताश्च मया यूयं भुजाभ्यां जीवितेन च
ये मां वाक्यान्तरे ब्रूयुरनुनेतुं कथंचन

śāpitāś ca mayā yūyaṃ bhujābhyāṃ jīvitena ca
ye māṃ vākyāntare brūyur anunetuṃ kathaṃ cana

मानयन्तु भवन्तो मां यदि मच्छासने स्थिताः
इतोऽद्य नीयतां सीता कुरुष्व वचनं मम

mānayantu bhavanto māṃ yadi macchāsane sthitāḥ
ito 'dya nīyatāṃ sītā kuruṣva vacanaṃ mama

पूर्वमुक्तोऽहमनया गङ्गातीरे महाश्रमान्
पश्येयमिति तस्याश्च कामः संवर्त्यतामयम्

pūrvam ukto 'ham anayā gaṅgātīre mahāśramān
paśyeyam iti tasyāś ca kāmaḥ saṃvartyatām ayam

एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थो बाष्पेण पिहितेक्षणः
प्रविवेश स धर्मात्मा भ्रातृभिः परिवारितः

evam uktvā tu kākutstho bāṣpeṇa pihitekṣaṇaḥ
praviveśa sa dharmātmā bhrātṛbhiḥ parivāritaḥ