Uttara Kanda, sarga 59

अथ रात्र्यां प्रवृत्तायां शत्रुघ्नो भृगुनन्दनम्
पप्रच्छ च्यवनं विप्रं लवणस्य बलाबलम्

atha rātryāṃ pravṛttāyāṃ śatrughno bhṛgunandanam
papraccha cyavanaṃ vipraṃ lavaṇasya balābalam

शूलस्य च बलं ब्रह्मन्के च पूर्वं निपातिताः
अनेन शूलमुखेन द्वन्द्वयुद्धमुपागताः

śūlasya ca balaṃ brahman ke ca pūrvaṃ nipātitāḥ
anena śūlamukhena dvandvayuddham upāgatāḥ

तस्य तद्भाषितं श्रुत्वा शत्रुघ्नस्य महात्मनः
प्रत्युवाच महातेजाश्च्यवनो रघुनन्दनम्

tasya tadbhāṣitaṃ śrutvā śatrughnasya mahātmanaḥ
pratyuvāca mahātejāś cyavano raghunandanam

असंख्येयानि कर्माणि यान्यस्य पुरुषर्षभ
इक्ष्वाकुवंशप्रभवे यद्वृत्तं तच्छृणुष्व मे

asaṃkhyeyāni karmāṇi yāny asya puruṣarṣabha
ikṣvākuvaṃśaprabhave yad vṛttaṃ tac chṛṇuṣva me

अयोध्यायां पुरा राजा युवनाश्वसुतो बली
मान्धाता इति विख्यातस्त्रिषु लोकेषु वीर्यवान्

ayodhyāyāṃ purā rājā yuvanāśvasuto balī
māndhātā iti vikhyātas triṣu lokeṣu vīryavān

स कृत्वा पृथिवीं कृत्स्नां शासने पृथिवीपतिः
सुरलोकमथो जेतुमुद्योगमकरोन्नृपः

sa kṛtvā pṛthivīṃ kṛtsnāṃ śāsane pṛthivīpatiḥ
suralokam atho jetum udyogam akaron nṛpaḥ

इन्द्रस्य तु भयं तीव्रं सुराणां च महात्मनाम्
मान्धातरि कृतोद्योगे देवलोकजिगीषया

indrasya tu bhayaṃ tīvraṃ surāṇāṃ ca mahātmanām
māndhātari kṛtodyoge devalokajigīṣayā

अर्धासनेन शक्रस्य राज्यार्धेन च पार्थिवः
वन्द्यमानः सुरगणैः प्रतिज्ञामध्यरोहत

ardhāsanena śakrasya rājyārdhena ca pārthivaḥ
vandyamānaḥ suragaṇaiḥ pratijñām adhyarohata

तस्य पापमभिप्रायं विदित्वा पाकशासनः
सान्त्वपूर्वमिदं वाक्यमुवाच युवनाश्वजम्

tasya pāpam abhiprāyaṃ viditvā pākaśāsanaḥ
sāntvapūrvam idaṃ vākyam uvāca yuvanāśvajam

राजा त्वं मानुषे लोके न तावत्पुरुषर्षभ
अकृत्वा पृथिवीं वश्यां देवराज्यमिहेच्छसि

rājā tvaṃ mānuṣe loke na tāvat puruṣarṣabha
akṛtvā pṛthivīṃ vaśyāṃ devarājyam ihecchasi

यदि वीर समग्रा ते मेदिनी निखिला वशे
देवराज्यं कुरुष्वेह सभृत्यबलवाहनः

yadi vīra samagrā te medinī nikhilā vaśe
devarājyaṃ kuruṣveha sabhṛtyabalavāhanaḥ

इन्द्रमेवं ब्रुवाणं तु मान्धाता वाक्यमब्रवीत्
क्व मे शक्र प्रतिहतं शासनं पृथिवीतले

indram evaṃ bruvāṇaṃ tu māndhātā vākyam abravīt
kva me śakra pratihataṃ śāsanaṃ pṛthivītale

तमुवाच सहस्राक्षो लवणो नाम राक्षसः
मधुपुत्रो मधुवने नाज्ञां ते कुरुतेऽनघ

tam uvāca sahasrākṣo lavaṇo nāma rākṣasaḥ
madhuputro madhuvane nājñāṃ te kurute 'nagha

तच्छ्रुत्वा विप्रियं घोरं सहस्राक्षेण भाषितम्
व्रीडितोऽवाङ्मुखो राजा व्याहर्तुं न शशाक ह

tac chrutvā vipriyaṃ ghoraṃ sahasrākṣeṇa bhāṣitam
vrīḍito 'vāṅmukho rājā vyāhartuṃ na śaśāka ha

आमन्त्र्य तु सहस्राक्षं ह्रिया किंचिदवाङ्मुखः
पुनरेवागमच्छ्रीमानिमं लोकं नरेश्वरः

āmantrya tu sahasrākṣaṃ hriyā kiṃ cid avāṅmukhaḥ
punar evāgamac chrīmān imaṃ lokaṃ nareśvaraḥ

स कृत्वा हृदयेऽमर्षं सभृत्यबलवाहनः
आजगाम मधोः पुत्रं वशे कर्तुमनिन्दितः

sa kṛtvā hṛdaye 'marṣaṃ sabhṛtyabalavāhanaḥ
ājagāma madhoḥ putraṃ vaśe kartum aninditaḥ

स काङ्क्षमाणो लवणं युद्धाय पुरुषर्षभः
दूतं संप्रेषयामास सकाशं लवणस्य सः

sa kāṅkṣamāṇo lavaṇaṃ yuddhāya puruṣarṣabhaḥ
dūtaṃ saṃpreṣayām āsa sakāśaṃ lavaṇasya saḥ

स गत्वा विप्रियाण्याह बहूनि मधुनः सुतम्
वदन्तमेवं तं दूतं भक्षयामास राक्षसः

sa gatvā vipriyāṇy āha bahūni madhunaḥ sutam
vadantam evaṃ taṃ dūtaṃ bhakṣayām āsa rākṣasaḥ

चिरायमाणे दूते तु राजा क्रोधसमन्वितः
अर्दयामास तद्रक्षः शरवृष्ट्या समन्ततः

cirāyamāṇe dūte tu rājā krodhasamanvitaḥ
ardayām āsa tad rakṣaḥ śaravṛṣṭyā samantataḥ

ततः प्रहस्य लवणः शूलं जग्राह पाणिना
वधाय सानुबन्धस्य मुमोचायुधमुत्तमम्

tataḥ prahasya lavaṇaḥ śūlaṃ jagrāha pāṇinā
vadhāya sānubandhasya mumocāyudham uttamam

तच्छूलं दीप्यमानं तु सभृत्यबलवाहनम्
भस्मीकृत्य नृपं भूयो लवणस्यागमत्करम्

tac chūlaṃ dīpyamānaṃ tu sabhṛtyabalavāhanam
bhasmīkṛtya nṛpaṃ bhūyo lavaṇasyāgamat karam

एवं स राजा सुमहान्हतः सबलवाहनः
शूलस्य च बलं वीर अप्रमेयमनुत्तमम्

evaṃ sa rājā sumahān hataḥ sabalavāhanaḥ
śūlasya ca balaṃ vīra aprameyam anuttamam

श्वः प्रभाते तु लवणं वधिष्यसि न संशयः
अगृहीतायुधं क्षिप्रं ध्रुवो हि विजयस्तव

śvaḥ prabhāte tu lavaṇaṃ vadhiṣyasi na saṃśayaḥ
agṛhītāyudhaṃ kṣipraṃ dhruvo hi vijayas tava