Uttara Kanda, sarga 60

कथां कथयतां तेषां जयं चाकाङ्क्षतां शुभम्
व्यतीता रजनी शीघ्रं शत्रुघ्नस्य महात्मनः

kathāṃ kathayatāṃ teṣāṃ jayaṃ cākāṅkṣatāṃ śubham
vyatītā rajanī śīghraṃ śatrughnasya mahātmanaḥ

ततः प्रभाते विमले तस्मिन्काले स राक्षसः
निर्गतस्तु पुराद्वीरो भक्षाहारप्रचोदितः

tataḥ prabhāte vimale tasmin kāle sa rākṣasaḥ
nirgatas tu purād vīro bhakṣāhārapracoditaḥ

एतस्मिन्नन्तरे शूरः शत्रुघ्नो यमुनां नदीम्
तीर्त्वा मधुपुरद्वारि धनुष्पाणिरतिष्ठत

etasminn antare śūraḥ śatrughno yamunāṃ nadīm
tīrtvā madhupuradvāri dhanuṣpāṇir atiṣṭhata

ततोऽर्धदिवसे प्राप्ते क्रूरकर्मा स राक्षसः
आगच्छद्बहुसाहस्रं प्राणिनामुद्वहन्भरम्

tato 'rdhadivase prāpte krūrakarmā sa rākṣasaḥ
āgacchad bahusāhasraṃ prāṇinām udvahan bharam

ततो ददर्श शत्रुघ्नं स्थितं द्वारि धृतायुधम्
तमुवाच ततो रक्षः किमनेन करिष्यसि

tato dadarśa śatrughnaṃ sthitaṃ dvāri dhṛtāyudham
tam uvāca tato rakṣaḥ kim anena kariṣyasi

ईदृशानां सहस्राणि सायुधानां नराधम
भक्षितानि मया रोषात्कालमाकाङ्क्षसे नु किम्

īdṛśānāṃ sahasrāṇi sāyudhānāṃ narādhama
bhakṣitāni mayā roṣāt kālam ākāṅkṣase nu kim

आहारश्चाप्यसंपूर्णो ममायं पुरुषाधम
स्वयं प्रविष्टो नु मुखं कथमासाद्य दुर्मते

āhāraś cāpy asaṃpūrṇo mamāyaṃ puruṣādhama
svayaṃ praviṣṭo nu mukhaṃ katham āsādya durmate

तस्यैवं भाषमाणस्य हसतश्च मुहुर्मुहुः
शत्रुघ्नो वीर्यसंपन्नो रोषादश्रूण्यवर्तयत्

tasyaivaṃ bhāṣamāṇasya hasataś ca muhur muhuḥ
śatrughno vīryasaṃpanno roṣād aśrūṇy avartayat

तस्य रोषाभिभूतस्य शत्रुघ्नस्य महात्मनः
तेजोमया मरीच्यस्तु सर्वगात्रैर्विनिष्पतन्

tasya roṣābhibhūtasya śatrughnasya mahātmanaḥ
tejomayā marīcyas tu sarvagātrair viniṣpatan

उवाच च सुसंक्रुद्धः शत्रुघ्नस्तं निशाचरम्
योद्धुमिच्छामि दुर्बुद्धे द्वन्द्वयुद्धं त्वया सह

uvāca ca susaṃkruddhaḥ śatrughnas taṃ niśācaram
yoddhum icchāmi durbuddhe dvandvayuddhaṃ tvayā saha

पुत्रो दशरथस्याहं भ्राता रामस्य धीमतः
शत्रुघ्नो नाम शत्रुघ्नो वधाकाङ्क्षी तवागतः

putro daśarathasyāhaṃ bhrātā rāmasya dhīmataḥ
śatrughno nāma śatrughno vadhākāṅkṣī tavāgataḥ

तस्य मे युद्धकामस्य द्वन्द्वयुद्धं प्रदीयताम्
शत्रुस्त्वं सर्वजीवानां न मे जीवन्गमिष्यसि

tasya me yuddhakāmasya dvandvayuddhaṃ pradīyatām
śatrus tvaṃ sarvajīvānāṃ na me jīvan gamiṣyasi

तस्मिंस्तथा ब्रुवाणे तु राक्षसः प्रहसन्निव
प्रत्युवाच नरश्रेष्ठं दिष्ट्या प्राप्तोऽसि दुर्मते

tasmiṃs tathā bruvāṇe tu rākṣasaḥ prahasann iva
pratyuvāca naraśreṣṭhaṃ diṣṭyā prāpto 'si durmate

मम मातृष्वसुर्भ्राता रावणो नाम राक्षसः
हतो रामेण दुर्बुद्धे स्त्रीहेतोः पुरुषाधम

mama mātṛṣvasur bhrātā rāvaṇo nāma rākṣasaḥ
hato rāmeṇa durbuddhe strīhetoḥ puruṣādhama

तच्च सर्वं मया क्षान्तं रावणस्य कुलक्षयम्
अवज्ञां पुरतः कृत्वा मया यूयं विशेषतः

tac ca sarvaṃ mayā kṣāntaṃ rāvaṇasya kulakṣayam
avajñāṃ purataḥ kṛtvā mayā yūyaṃ viśeṣataḥ

न हताश्च हि मे सर्वे परिभूतास्तृणं यथा
भूताश्चैव भविष्याश्च यूयं च पुरुषाधमाः

na hatāś ca hi me sarve paribhūtās tṛṇaṃ yathā
bhūtāś caiva bhaviṣyāś ca yūyaṃ ca puruṣādhamāḥ

तस्य ते युद्धकामस्य युद्धं दास्यामि दुर्मते
ईप्सितं यादृशं तुभ्यं सज्जये यावदायुधम्

tasya te yuddhakāmasya yuddhaṃ dāsyāmi durmate
īpsitaṃ yādṛśaṃ tubhyaṃ sajjaye yāvad āyudham

तमुवाचाथ शत्रुघ्नः क्व मे जीवन्गमिष्यसि
दुर्बलोऽप्यागतः शत्रुर्न मोक्तव्यः कृतात्मना

tam uvācātha śatrughnaḥ kva me jīvan gamiṣyasi
durbalo 'py āgataḥ śatrur na moktavyaḥ kṛtātmanā

यो हि विक्लवया बुद्ध्या प्रसरं शत्रवे ददौ
स हतो मन्दबुद्धित्वाद्यथा कापुरुषस्तथा

yo hi viklavayā buddhyā prasaraṃ śatrave dadau
sa hato mandabuddhitvād yathā kāpuruṣas tathā