Uttara Kanda, sarga 68

Uttarakāṇḍa · 17 Critical Edition verses · 1 Southern-only

पुरा त्रेतायुगे ह्यासीदरण्यं बहुविस्तरम्
समन्ताद्योजनशतं निर्मृगं पक्षिवर्जितम्

purā tretāyuge hy āsīd araṇyaṃ bahuvistaram
samantād yojanaśataṃ nirmṛgaṃ pakṣivarjitam

तस्मिन्निर्मानुषेऽरण्ये कुर्वाणस्तप उत्तमम्
अहमाक्रमितुं सौम्य तदरण्यमुपागमम्

tasmin nirmānuṣe 'raṇye kurvāṇas tapa uttamam
aham ākramituṃ saumya tad araṇyam upāgamam

तस्य रूपमरण्यस्य निर्देष्टुं न शशाक ह
फलमूलैः सुखास्वादैर्बहुरूपैश्च पादपैः

tasya rūpam araṇyasya nirdeṣṭuṃ na śaśāka ha
phalamūlaiḥ sukhāsvādair bahurūpaiś ca pādapaiḥ

तस्यारण्यस्य मध्ये तु सरो योजनमायतम्
पद्मोत्पलसमाकीर्णं समतिक्रान्तशैवलम्

tasyāraṇyasya madhye tu saro yojanam āyatam
padmotpalasamākīrṇaṃ samatikrāntaśaivalam

तदाश्चर्यमिवात्यर्थं सुखास्वादमनुत्तमम्
अरजस्कं तथाक्षोभ्यं श्रीमत्पक्षिगणायुतम्

tad āścaryam ivātyarthaṃ sukhāsvādam anuttamam
arajaskaṃ tathākṣobhyaṃ śrīmatpakṣigaṇāyutam

तस्मिन्सरःसमीपे तु महदद्भुतमाश्रमम्
पुराणं पुण्यमत्यर्थं तपस्विजनवर्जितम्

tasmin saraḥsamīpe tu mahad adbhutam āśramam
purāṇaṃ puṇyam atyarthaṃ tapasvijanavarjitam

तत्राहमवसं रात्रिं नैदाघीं पुरुषर्षभ
प्रभाते काल्यमुत्थाय सरस्तदुपचक्रमे

tatrāham avasaṃ rātriṃ naidāghīṃ puruṣarṣabha
prabhāte kālyam utthāya saras tad upacakrame

अथापश्यं शवं तत्र सुपुष्टमजरं क्वचित्
तिष्ठन्तं परया लक्ष्म्या तस्मिंस्तोयाशये नृप

athāpaśyaṃ śavaṃ tatra supuṣṭam ajaraṃ kva cit
tiṣṭhantaṃ parayā lakṣmyā tasmiṃs toyāśaye nṛpa

तमर्थं चिन्तयानोऽहं मुहूर्तं तत्र राघव
विष्ठितोऽस्मि सरस्तीरे किं न्विदं स्यादिति प्रभो

tam arthaṃ cintayāno 'haṃ muhūrtaṃ tatra rāghava
viṣṭhito 'smi sarastīre kiṃ nv idaṃ syād iti prabho

अथापश्यं मुहूर्तात्तु दिव्यमद्भुतदर्शनम्
विमानं परमोदारं हंसयुक्तं मनोजवम्

athāpaśyaṃ muhūrtāt tu divyam adbhutadarśanam
vimānaṃ paramodāraṃ haṃsayuktaṃ manojavam

अत्यर्थं स्वर्गिणं तत्र विमाने रघुनन्दन
उपास्तेऽप्सरसां वीर सहस्रं दिव्यभूषणम्
गान्ति गेयानि रम्याणि वादयन्ति तथापराः

atyarthaṃ svargiṇaṃ tatra vimāne raghunandana
upāste 'psarasāṃ vīra sahasraṃ divyabhūṣaṇam
gānti geyāni ramyāṇi vādayanti tathāparāḥ

VR-S.7.68.11+17.68.11+1Southern-onlyIIT Kanpur Heritage

अपराश्चन्द्ररश्म्याभैर्हेमदण्डैश्च चामरैः ।दोधूयुर्वदनं तस्य पुण्डरीकनिभेक्षणम्

aparāścandraraśmyābhairhemadaṇḍaiśca cāmaraiḥ |dodhūyurvadanaṃ tasya puṇḍarīkanibhekṣaṇam

पश्यतो मे तदा राम विमानादवरुह्य च
तं शवं भक्षयामास स स्वर्गी रघुनन्दन

paśyato me tadā rāma vimānād avaruhya ca
taṃ śavaṃ bhakṣayām āsa sa svargī raghunandana

ततो भुक्त्वा यथाकामं मांसं बहु च सुष्ठु च
अवतीर्य सरः स्वर्गी संस्प्रष्टुमुपचक्रमे

tato bhuktvā yathākāmaṃ māṃsaṃ bahu ca suṣṭhu ca
avatīrya saraḥ svargī saṃspraṣṭum upacakrame

उपस्पृश्य यथान्यायं स स्वर्गी पुरुषर्षभ
आरोढुमुपचक्राम विमानवरमुत्तमम्

upaspṛśya yathānyāyaṃ sa svargī puruṣarṣabha
āroḍhum upacakrāma vimānavaram uttamam

तमहं देवसंकाशमारोहन्तमुदीक्ष्य वै
अथाहमब्रुवं वाक्यं तमेव पुरुषर्षभ

tam ahaṃ devasaṃkāśam ārohantam udīkṣya vai
athāham abruvaṃ vākyaṃ tam eva puruṣarṣabha

को भवान्देवसंकाश आहारश्च विगर्हितः
त्वयायं भुज्यते सौम्य किं कर्थं वक्तुमर्हसि

ko bhavān devasaṃkāśa āhāraś ca vigarhitaḥ
tvayāyaṃ bhujyate saumya kiṃ karthaṃ vaktum arhasi

आश्चर्यमीदृशो भावो भास्वरो देवसंमतः
आहारो गर्हितः सौम्य श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः

āścaryam īdṛśo bhāvo bhāsvaro devasaṃmataḥ
āhāro garhitaḥ saumya śrotum icchāmi tattvataḥ