Uttara Kanda, sarga 71
एतदाख्याय रामाय महर्षिः कुम्भसंभवः
अस्यामेवापरं वाक्यं कथायामुपचक्रमे
etad ākhyāya rāmāya maharṣiḥ kumbhasaṃbhavaḥ
asyām evāparaṃ vākyaṃ kathāyām upacakrame
ततः स दण्डः काकुत्स्थ बहुवर्षगणायुतम्
अकरोत्तत्र मन्दात्मा राज्यं निहतकण्टकम्
tataḥ sa daṇḍaḥ kākutstha bahuvarṣagaṇāyutam
akarot tatra mandātmā rājyaṃ nihatakaṇṭakam
अथ काले तु कस्मिंश्चिद्राजा भार्गवमाश्रमम्
रमणीयमुपाक्रामच्चैत्रे मासि मनोरमे
atha kāle tu kasmiṃś cid rājā bhārgavam āśramam
ramaṇīyam upākrāmac caitre māsi manorame
तत्र भार्गवकन्यां स रूपेणाप्रतिमां भुवि
विचरन्तीं वनोद्देशे दण्डोऽपश्यदनुत्तमाम्
tatra bhārgavakanyāṃ sa rūpeṇāpratimāṃ bhuvi
vicarantīṃ vanoddeśe daṇḍo 'paśyad anuttamām
स दृष्ट्वा तां सुदुर्मेधा अनङ्गशरपीडितः
अभिगम्य सुसंविग्नः कन्यां वचनमब्रवीत्
sa dṛṣṭvā tāṃ sudurmedhā anaṅgaśarapīḍitaḥ
abhigamya susaṃvignaḥ kanyāṃ vacanam abravīt
कुतस्त्वमसि सुश्रोणि कस्य वासि सुता शुभे
पीडितोऽहमनङ्गेन पृच्छामि त्वां सुमध्यमे
kutas tvam asi suśroṇi kasya vāsi sutā śubhe
pīḍito 'ham anaṅgena pṛcchāmi tvāṃ sumadhyame
तस्य त्वेवं ब्रुवाणस्य मोहोन्मत्तस्य कामिनः
भार्गवी प्रत्युवाचेदं वचः सानुनयं नृपम्
tasya tv evaṃ bruvāṇasya mohonmattasya kāminaḥ
bhārgavī pratyuvācedaṃ vacaḥ sānunayaṃ nṛpam
भार्गवस्य सुतां विद्धि देवस्याक्लिष्टकर्मणः
अरजां नाम राजेन्द्र ज्येष्ठामाश्रमवासिनीम्
bhārgavasya sutāṃ viddhi devasyākliṣṭakarmaṇaḥ
arajāṃ nāma rājendra jyeṣṭhām āśramavāsinīm
गुरुः पिता मे राजेन्द्र त्वं च शिष्यो महात्मनः
व्यसनं सुमहत्क्रुद्धः स ते दद्यान्महातपाः
guruḥ pitā me rājendra tvaṃ ca śiṣyo mahātmanaḥ
vyasanaṃ sumahat kruddhaḥ sa te dadyān mahātapāḥ
यदि वात्र मया कार्यं धर्मदृष्टेन सत्पथा
वरयस्व नृप श्रेष्ठ पितरं मे महाद्युतिम्
yadi vātra mayā kāryaṃ dharmadṛṣṭena satpathā
varayasva nṛpa śreṣṭha pitaraṃ me mahādyutim
अन्यथा तु फलं तुभ्यं भवेद्घोराभिसंहितम्
क्रोधेन हि पिता मेऽसौ त्रैलोक्यमपि निर्दहेत्
anyathā tu phalaṃ tubhyaṃ bhaved ghorābhisaṃhitam
krodhena hi pitā me 'sau trailokyam api nirdahet
एवं ब्रुवाणामरजां दण्डः कामशरार्दितः
प्रत्युवाच मदोन्मत्तः शिरस्याधाय सोऽञ्जलिम्
evaṃ bruvāṇām arajāṃ daṇḍaḥ kāmaśarārditaḥ
pratyuvāca madonmattaḥ śirasy ādhāya so 'ñjalim
प्रसादं कुरु सुश्रोणि न कालं क्षेप्तुमर्हसि
त्वत्कृते हि मम प्राणा विदीर्यन्ते शुभानने
prasādaṃ kuru suśroṇi na kālaṃ kṣeptum arhasi
tvatkṛte hi mama prāṇā vidīryante śubhānane
त्वां प्राप्य हि वधो वापि पापं वापि सुदारुणम्
भक्तं भजस्व मां भीरु भजमानं सुविह्वलम्
tvāṃ prāpya hi vadho vāpi pāpaṃ vāpi sudāruṇam
bhaktaṃ bhajasva māṃ bhīru bhajamānaṃ suvihvalam
एवमुक्त्वा तु तां कन्यां दोर्भ्यां गृह्य बलाद्बली
विस्फुरन्तीं यथाकामं मैथुनायोपचक्रमे
evam uktvā tu tāṃ kanyāṃ dorbhyāṃ gṛhya balād balī
visphurantīṃ yathākāmaṃ maithunāyopacakrame
तमनर्थं महाघोरं दण्डः कृत्वा सुदारुणम्
नगरं प्रययौ चाशु मधुमन्तमनुत्तमम्
tam anarthaṃ mahāghoraṃ daṇḍaḥ kṛtvā sudāruṇam
nagaraṃ prayayau cāśu madhumantam anuttamam
अरजापि रुदन्ती सा आश्रमस्याविदूरतः
प्रतीक्षते सुसंत्रस्ता पितरं देवसंनिभम्
arajāpi rudantī sā āśramasyāvidūrataḥ
pratīkṣate susaṃtrastā pitaraṃ devasaṃnibham