Uttara Kanda, sarga 74

तच्छ्रुत्वा भाषितं तस्य रामस्याक्लिष्टकर्मणः
द्वाःस्थः कुमारावाहूय राघवाय न्यवेदयत्

tac chrutvā bhāṣitaṃ tasya rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ
dvāḥsthaḥ kumārāv āhūya rāghavāya nyavedayat

दृष्ट्वा तु राघवः प्राप्तौ प्रियौ भरतलक्ष्मणौ
परिष्वज्य ततो रामो वाक्यमेतदुवाच ह

dṛṣṭvā tu rāghavaḥ prāptau priyau bharatalakṣmaṇau
pariṣvajya tato rāmo vākyam etad uvāca ha

कृतं मया यथातथ्यं द्विजकार्यमनुत्तमम्
धर्मसेतुमतो भूयः कर्तुमिच्छामि राघवौ

kṛtaṃ mayā yathātathyaṃ dvijakāryam anuttamam
dharmasetumato bhūyaḥ kartum icchāmi rāghavau

युवाभ्यामात्मभूताभ्यां राजसूयमनुत्तमम्
सहितो यष्टुमिच्छामि तत्र धर्मो हि शाश्वतः

yuvābhyām ātmabhūtābhyāṃ rājasūyam anuttamam
sahito yaṣṭum icchāmi tatra dharmo hi śāśvataḥ

इष्ट्वा तु राजसूयेन मित्रः शत्रुनिबर्हणः
सुहुतेन सुयज्ञेन वरुणत्वमुपागमत्

iṣṭvā tu rājasūyena mitraḥ śatrunibarhaṇaḥ
suhutena suyajñena varuṇatvam upāgamat

सोमश्च राजसूयेन इष्ट्वा धर्मेण धर्मवित्
प्राप्तश्च सर्वलोकानां कीर्तिं स्थानं च शाश्वतम्

somaś ca rājasūyena iṣṭvā dharmeṇa dharmavit
prāptaś ca sarvalokānāṃ kīrtiṃ sthānaṃ ca śāśvatam

अस्मिन्नहनि यच्छ्रेयश्चिन्त्यतां तन्मया सह
हितं चायति युक्तं च प्रयतौ वक्तुमर्हथ

asminn ahani yac chreyaś cintyatāṃ tan mayā saha
hitaṃ cāyati yuktaṃ ca prayatau vaktum arhatha

श्रुत्वा तु राघवस्यैतद्वाक्यं वाक्यविशारदः
भरतः प्राञ्जलिर्भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

śrutvā tu rāghavasyaitad vākyaṃ vākyaviśāradaḥ
bharataḥ prāñjalir bhūtvā vākyam etad uvāca ha

त्वयि धर्मः परः साधो त्वयि सर्वा वसुंधरा
प्रतिष्ठिता महाबाहो यशश्चामितविक्रम

tvayi dharmaḥ paraḥ sādho tvayi sarvā vasuṃdharā
pratiṣṭhitā mahābāho yaśaś cāmitavikrama

महीपालाश्च सर्वे त्वां प्रजापतिमिवामराः
निरीक्षन्ते महात्मानो लोकनाथं यथा वयम्

mahīpālāś ca sarve tvāṃ prajāpatim ivāmarāḥ
nirīkṣante mahātmāno lokanāthaṃ yathā vayam

प्रजाश्च पितृवद्राजन्पश्यन्ति त्वां महाबल
पृथिव्यां गतिभूतोऽसि प्राणिनामपि राघव

prajāś ca pitṛvad rājan paśyanti tvāṃ mahābala
pṛthivyāṃ gatibhūto 'si prāṇinām api rāghava

स त्वमेवंविधं यज्ञमाहर्तासि कथं नृप
पृथिव्यां राजवंशानां विनाशो यत्र दृश्यते

sa tvam evaṃvidhaṃ yajñam āhartāsi kathaṃ nṛpa
pṛthivyāṃ rājavaṃśānāṃ vināśo yatra dṛśyate

पृथिव्यां ये च पुरुषा राजन्पौरुषमागताः
सर्वेषां भविता तत्र क्षयः सर्वान्तकोपमः

pṛthivyāṃ ye ca puruṣā rājan pauruṣam āgatāḥ
sarveṣāṃ bhavitā tatra kṣayaḥ sarvāntakopamaḥ

स त्वं पुरुषशार्दूल गुणैरतुलविक्रम
पृथिवीं नार्हसे हन्तुं वशे हि तव वर्तते

sa tvaṃ puruṣaśārdūla guṇair atulavikrama
pṛthivīṃ nārhase hantuṃ vaśe hi tava vartate

भरतस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वामृतमयं यथा
प्रहर्षमतुलं लेभे रामः सत्यपराक्रमः

bharatasya tu tad vākyaṃ śrutvāmṛtamayaṃ yathā
praharṣam atulaṃ lebhe rāmaḥ satyaparākramaḥ

उवाच च शुभां वाणीं कैकेय्या नन्दिवर्धनम्
प्रीतोऽस्मि परितुष्टोऽस्मि तवाद्य वचनेन हि

uvāca ca śubhāṃ vāṇīṃ kaikeyyā nandivardhanam
prīto 'smi parituṣṭo 'smi tavādya vacanena hi

इदं वचनमक्लीबं त्वया धर्मसमाहितम्
व्याहृतं पुरुषव्याघ्र पृथिव्याः परिपालनम्

idaṃ vacanam aklībaṃ tvayā dharmasamāhitam
vyāhṛtaṃ puruṣavyāghra pṛthivyāḥ paripālanam

एष तस्मादभिप्रायाद्राजसूयात्क्रतूत्तमात्
निवर्तयामि धर्मज्ञ तव सुव्याहृतेन वै

eṣa tasmād abhiprāyād rājasūyāt kratūttamāt
nivartayāmi dharmajña tava suvyāhṛtena vai

प्रजानां पालनं धर्मो राज्ञां यज्ञेन संमितः
तस्माच्छृणोमि ते वाक्यं साधूक्तं सुसमाहितम्

prajānāṃ pālanaṃ dharmo rājñāṃ yajñena saṃmitaḥ
tasmāc chṛṇomi te vākyaṃ sādhūktaṃ susamāhitam