Uttara Kanda, sarga 75

तथोक्तवति रामे तु भरते च महात्मनि
लक्ष्मणोऽपि शुभं वाक्यमुवाच रघुनन्दनम्

tathoktavati rāme tu bharate ca mahātmani
lakṣmaṇo 'pi śubhaṃ vākyam uvāca raghunandanam

अश्वमेधो महायज्ञः पावनः सर्वपाप्मनाम्
पावनस्तव दुर्धर्षो रोचतां क्रतुपुंगवः

aśvamedho mahāyajñaḥ pāvanaḥ sarvapāpmanām
pāvanas tava durdharṣo rocatāṃ kratupuṃgavaḥ

श्रूयते हि पुरावृत्तं वासवे सुमहात्मनि
ब्रह्महत्यावृतः शक्रो हयमेधेन पावितः

śrūyate hi purāvṛttaṃ vāsave sumahātmani
brahmahatyāvṛtaḥ śakro hayamedhena pāvitaḥ

पुरा किल महाबाहो देवासुरसमागमे
वृत्रो नाम महानासीद्दैतेयो लोकसंमतः

purā kila mahābāho devāsurasamāgame
vṛtro nāma mahān āsīd daiteyo lokasaṃmataḥ

विस्तीर्णा योजनशतमुच्छ्रितस्त्रिगुणं ततः
अनुरागेण लोकांस्त्रीन्स्नेहात्पश्यति सर्वतः

vistīrṇā yojanaśatam ucchritas triguṇaṃ tataḥ
anurāgeṇa lokāṃs trīn snehāt paśyati sarvataḥ

धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च बुद्ध्या च परिनिष्ठितः
शशास पृथिवीं सर्वां धर्मेण सुसमाहितः

dharmajñaś ca kṛtajñaś ca buddhyā ca pariniṣṭhitaḥ
śaśāsa pṛthivīṃ sarvāṃ dharmeṇa susamāhitaḥ

तस्मिन्प्रशासति तदा सर्वकामदुघा मही
रसवन्ति प्रसूतानि मूलानि च फलानि च

tasmin praśāsati tadā sarvakāmadughā mahī
rasavanti prasūtāni mūlāni ca phalāni ca

अकृष्टपच्या पृथिवी सुसंपन्ना महात्मनः
स राज्यं तादृशं भुङ्क्ते स्फीतमद्भुतदर्शनम्

akṛṣṭapacyā pṛthivī susaṃpannā mahātmanaḥ
sa rājyaṃ tādṛśaṃ bhuṅkte sphītam adbhutadarśanam

तस्य बुद्धिः समुत्पन्ना तपः कुर्यामनुत्तमम्
तपो हि परमं श्रेयस्तपो हि परमं सुखम्

tasya buddhiḥ samutpannā tapaḥ kuryām anuttamam
tapo hi paramaṃ śreyas tapo hi paramaṃ sukham

स निक्षिप्य सुतं ज्येष्ठं पौरेषु परमेश्वरम्
तप उग्रमुपातिष्ठत्तापयन्सर्वदेवताः

sa nikṣipya sutaṃ jyeṣṭhaṃ paureṣu parameśvaram
tapa ugram upātiṣṭhat tāpayan sarvadevatāḥ

तपस्तप्यति वृत्रे तु वासवः परमार्तवत्
विष्णुं समुपसंक्रम्य वाक्यमेतदुवाच ह

tapas tapyati vṛtre tu vāsavaḥ paramārtavat
viṣṇuṃ samupasaṃkramya vākyam etad uvāca ha

तपस्यता महाबाहो लोका वृत्रेण निर्जिताः
बलवान्स हि धर्मात्मा नैनं शक्ष्यामि बाधितुम्

tapasyatā mahābāho lokā vṛtreṇa nirjitāḥ
balavān sa hi dharmātmā nainaṃ śakṣyāmi bādhitum

यद्यसौ तप आतिष्ठेद्भूय एव सुरेश्वर
यावल्लोका धरिष्यन्ति तावदस्य वशानुगाः

yady asau tapa ātiṣṭhed bhūya eva sureśvara
yāval lokā dhariṣyanti tāvad asya vaśānugāḥ

त्वं चैनं परमोदारमुपेक्षसि महाबल
क्षणं हि न भवेद्वृत्रः क्रुद्धे त्वयि सुरेश्वर

tvaṃ cainaṃ paramodāram upekṣasi mahābala
kṣaṇaṃ hi na bhaved vṛtraḥ kruddhe tvayi sureśvara

यदा हि प्रीतिसंयोगं त्वया विष्णो समागतः
तदा प्रभृति लोकानां नाथत्वमुपलब्धवान्

yadā hi prītisaṃyogaṃ tvayā viṣṇo samāgataḥ
tadā prabhṛti lokānāṃ nāthatvam upalabdhavān

स त्वं प्रसादं लोकानां कुरुष्व सुमहायशः
त्वत्कृतेन हि सर्वं स्यात्प्रशान्तमजरं जगत्

sa tvaṃ prasādaṃ lokānāṃ kuruṣva sumahāyaśaḥ
tvatkṛtena hi sarvaṃ syāt praśāntam ajaraṃ jagat

इमे हि सर्वे विष्णो त्वां निरीक्षन्ते दिवौकसः
वृत्रघतेन महता एषां साह्यं कुरुष्व ह

ime hi sarve viṣṇo tvāṃ nirīkṣante divaukasaḥ
vṛtraghatena mahatā eṣāṃ sāhyaṃ kuruṣva ha

त्वया हि नित्यशः साह्यं कृतमेषां महात्मनाम्
असह्यमिदमन्येषामगतीनां गतिर्भवान्

tvayā hi nityaśaḥ sāhyaṃ kṛtam eṣāṃ mahātmanām
asahyam idam anyeṣām agatīnāṃ gatir bhavān