Uttara Kanda, sarga 76

लक्ष्मणस्य तु तद्वाक्यं श्रुत्वा शत्रुनिबर्हणः
वृत्रघातमशेषेण कथयेत्याह लक्ष्मणम्

lakṣmaṇasya tu tad vākyaṃ śrutvā śatrunibarhaṇaḥ
vṛtraghātam aśeṣeṇa kathayety āha lakṣmaṇam

राघवेणैवमुक्तस्तु सुमित्रानन्दवर्धनः
भूय एव कथां दिव्यां कथयामास लक्ष्मणः

rāghaveṇaivam uktas tu sumitrānandavardhanaḥ
bhūya eva kathāṃ divyāṃ kathayām āsa lakṣmaṇaḥ

सहस्राक्षवचः श्रुत्वा सर्वेषां च दिवौकसाम्
विष्णुर्देवानुवाचेदं सर्वानिन्द्रपुरोगमान्

sahasrākṣavacaḥ śrutvā sarveṣāṃ ca divaukasām
viṣṇur devān uvācedaṃ sarvān indrapurogamān

पूर्वं सौहृदबद्धोऽस्मि वृत्रस्य सुमहात्मनः
तेन युष्मत्प्रियार्थं वै नाहं हन्मि महासुरम्

pūrvaṃ sauhṛdabaddho 'smi vṛtrasya sumahātmanaḥ
tena yuṣmat priyārthaṃ vai nāhaṃ hanmi mahāsuram

अवश्यं करणीयं च भवतां सुखमुत्तमम्
तस्मादुपायमाख्यास्ये येन वृत्रं हनिष्यथ

avaśyaṃ karaṇīyaṃ ca bhavatāṃ sukham uttamam
tasmād upāyam ākhyāsye yena vṛtraṃ haniṣyatha

त्रिधा भूतं करिष्येऽहमात्मानं सुरसत्तमाः
तेन वृत्रं सहस्राक्षो हनिष्यति न संशयः

tridhā bhūtaṃ kariṣye 'ham ātmānaṃ surasattamāḥ
tena vṛtraṃ sahasrākṣo haniṣyati na saṃśayaḥ

एकोंऽशो वासवं यातु द्वितीयो वज्रमेव तु
तृतीयो भूतलं शक्रस्ततो वृत्रं हनिष्यति

eko 'ṃśo vāsavaṃ yātu dvitīyo vajram eva tu
tṛtīyo bhūtalaṃ śakras tato vṛtraṃ haniṣyati

तथा ब्रुवति देवेशे देवा वाक्यमथाब्रुवन्
एवमेतन्न संदेहो यथा वदसि दैत्यहन्

tathā bruvati deveśe devā vākyam athābruvan
evam etan na saṃdeho yathā vadasi daityahan

भद्रं तेऽस्तु गमिष्यामो वृत्रासुरवधैषिणः
भजस्व परमोदारवासवं स्वेन तेजसा

bhadraṃ te 'stu gamiṣyāmo vṛtrāsuravadhaiṣiṇaḥ
bhajasva paramodāravāsavaṃ svena tejasā

ततः सर्वे महात्मानः सहस्राक्षपुरोगमाः
तदरण्यमुपाक्रामन्यत्र वृत्रो महासुरः

tataḥ sarve mahātmānaḥ sahasrākṣapurogamāḥ
tad araṇyam upākrāman yatra vṛtro mahāsuraḥ

तेऽपश्यंस्तेजसा भूतं तपन्तमसुरोत्तमम्
पिबन्तमिव लोकांस्त्रीन्निर्दहन्तमिवाम्बरम्

te 'paśyaṃs tejasā bhūtaṃ tapantam asurottamam
pibantam iva lokāṃs trīn nirdahantam ivāmbaram

दृष्ट्वैव चासुरश्रेष्ठं देवास्त्रासमुपागमन्
कथमेनं वधिष्यामः कथं न स्यात्पराजयः

dṛṣṭvaiva cāsuraśreṣṭhaṃ devās trāsam upāgaman
katham enaṃ vadhiṣyāmaḥ kathaṃ na syāt parājayaḥ

तेषां चिन्तयतां तत्र सहस्राक्षः पुरंदरः
वज्रं प्रगृह्य बाहुभ्यां प्रहिणोद्वृत्रमूर्धनि

teṣāṃ cintayatāṃ tatra sahasrākṣaḥ puraṃdaraḥ
vajraṃ pragṛhya bāhubhyāṃ prahiṇod vṛtramūrdhani

कालाग्निनेव घोरेण दीप्तेनेव महार्चिषा
प्रतप्तं वृत्रशिरसि जगत्त्रासमुपागमत्

kālāgnineva ghoreṇa dīpteneva mahārciṣā
prataptaṃ vṛtraśirasi jagat trāsam upāgamat

असंभाव्यं वधं तस्य वृत्रस्य विबुधाधिपः
चिन्तयानो जगामाशु लोकस्यान्तं महायशाः

asaṃbhāvyaṃ vadhaṃ tasya vṛtrasya vibudhādhipaḥ
cintayāno jagāmāśu lokasyāntaṃ mahāyaśāḥ

तमिन्द्रं ब्रह्महत्याशु गच्छन्तमनुगच्छति
अपतच्चास्य गात्रेषु तमिन्द्रं दुःखमाविशत्

tam indraṃ brahmahatyāśu gacchantam anugacchati
apatac cāsya gātreṣu tam indraṃ duḥkham āviśat

हतारयः प्रनष्टेन्द्रा देवाः साग्निपुरोगमाः
विष्णुं त्रिभुवणश्रेष्ठं मुहुर्मुहुरपूजयन्

hatārayaḥ pranaṣṭendrā devāḥ sāgnipurogamāḥ
viṣṇuṃ tribhuvaṇaśreṣṭhaṃ muhur muhur apūjayan

त्वं गतिः परमा देव पूर्वजो जगतः प्रभुः
रथार्थं सर्वभूतानां विष्णुत्वमुपजग्मिवान्

tvaṃ gatiḥ paramā deva pūrvajo jagataḥ prabhuḥ
rathārthaṃ sarvabhūtānāṃ viṣṇutvam upajagmivān

हतश्चायं त्वया वृत्रो ब्रह्महत्या च वासवम्
बाधते सुरशार्दूल मोक्षं तस्य विनिर्दिश

hataś cāyaṃ tvayā vṛtro brahmahatyā ca vāsavam
bādhate suraśārdūla mokṣaṃ tasya vinirdiśa

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा देवानां विष्णुरब्रवीत्
मामेव यजतां शक्रः पावयिष्यामि वज्रिणम्

teṣāṃ tad vacanaṃ śrutvā devānāṃ viṣṇur abravīt
mām eva yajatāṃ śakraḥ pāvayiṣyāmi vajriṇam

पुण्येन हयमेधेन मामिष्ट्वा पाकशासनः
पुनरेष्यति देवानामिन्द्रत्वमकुतोभयः

puṇyena hayamedhena mām iṣṭvā pākaśāsanaḥ
punar eṣyati devānām indratvam akutobhayaḥ

एवं संदिश्य देवानां तां वाणीममृतोपमा
जगाम विष्णुर्देवेशः स्तूयमानस्त्रिविष्टपम्

evaṃ saṃdiśya devānāṃ tāṃ vāṇīm amṛtopamā
jagāma viṣṇur deveśaḥ stūyamānas triviṣṭapam