Uttara Kanda, sarga 99

Uttarakāṇḍa · 18 Critical Edition verses · 3 Southern-only

प्रभातायां तु शर्वर्यां पृथुवक्षा महायशाः
रामः कमलपत्राक्षः पुरोधसमथाब्रवीत्

prabhātāyāṃ tu śarvaryāṃ pṛthuvakṣā mahāyaśāḥ
rāmaḥ kamalapatrākṣaḥ purodhasam athābravīt

अग्निहोत्रं व्रजत्वग्रे सर्पिर्ज्वलितपावकम्
वाजपेयातपत्रं च शोभयानं महापथम्

agnihotraṃ vrajatv agre sarpir jvalitapāvakam
vājapeyātapatraṃ ca śobhayānaṃ mahāpatham

ततो वसिष्ठस्तेजस्वी सर्वं निरवशेषतः
चकार विधिवद्धर्म्यं महाप्रास्थानिकं विधिम्

tato vasiṣṭhas tejasvī sarvaṃ niravaśeṣataḥ
cakāra vidhivad dharmyaṃ mahāprāsthānikaṃ vidhim

ततः क्षौमाम्बरधरो ब्रह्म चावर्तयन्परम्
कुशान्गृहीत्वा पाणिभ्यां प्रसज्य प्रययावथ

tataḥ kṣaumāmbaradharo brahma cāvartayan param
kuśān gṛhītvā pāṇibhyāṃ prasajya prayayāv atha

अव्याहरन्क्वचित्किंचिन्निश्चेष्टो निःसुखः पथि
निर्जगाम गृहात्तस्माद्दीप्यमानो यथांशुमान्

avyāharan kva cit kiṃ cin niśceṣṭo niḥsukhaḥ pathi
nirjagāma gṛhāt tasmād dīpyamāno yathāṃśumān

रामस्य पार्श्वे सव्ये तु पद्मा श्रीः सुसमाहिता
दक्षिणे ह्रीर्विशालाक्षी व्यवसायस्तथाग्रतः

rāmasya pārśve savye tu padmā śrīḥ susamāhitā
dakṣiṇe hrīr viśālākṣī vyavasāyas tathāgrataḥ

शरा नानाविधाश्चापि धनुरायतविग्रहम्
अनुव्रजन्ति काकुत्स्थं सर्वे पुरुषविग्रहाः

śarā nānāvidhāś cāpi dhanur āyatavigraham
anuvrajanti kākutsthaṃ sarve puruṣavigrahāḥ

वेदा ब्राह्मणरूपेण सावित्री सर्वरक्षिणी
ओंकारोऽथ वषट्कारः सर्वे राममनुव्रताः

vedā brāhmaṇarūpeṇa sāvitrī sarvarakṣiṇī
oṃkāro 'tha vaṣaṭkāraḥ sarve rāmam anuvratāḥ

ऋषयश्च महात्मानः सर्व एव महीसुराः
अन्वगच्छन्त काकुत्स्थं स्वर्गद्वारमुपागतम्

ṛṣayaś ca mahātmānaḥ sarva eva mahīsurāḥ
anvagacchanta kākutsthaṃ svargadvāram upāgatam

तं यान्तमनुयान्ति स्म अन्तःपुरचराः स्त्रियः
सवृद्धबालदासीकाः सवर्षवरकिंकराः

taṃ yāntam anuyānti sma antaḥpuracarāḥ striyaḥ
savṛddhabāladāsīkāḥ savarṣavarakiṃkarāḥ

सान्तःपुरश्च भरतः शत्रुघ्नसहितो ययौ

sāntaḥpuraś ca bharataḥ śatrughnasahito yayau

रामव्रतमुपागम्य राघवं समनुव्रताः
ततो विप्रा महात्मानः साग्निहोत्राः समाहिताः
सपुत्रदाराः काकुत्स्थमन्वगच्छन्महामतिम्

rāmavratam upāgamya rāghavaṃ samanuvratāḥ
tato viprā mahātmānaḥ sāgnihotrāḥ samāhitāḥ
saputradārāḥ kākutstham anvagacchan mahāmatim

मन्त्रिणो भृत्यवर्गाश्च सपुत्राः सहबान्धवाः
सानुगा राघवं सर्वे अन्वगच्छन्प्रहृष्टवत्

mantriṇo bhṛtyavargāś ca saputrāḥ sahabāndhavāḥ
sānugā rāghavaṃ sarve anvagacchan prahṛṣṭavat

ततः सर्वाः प्रकृतयो हृष्टपुष्टजनावृताः
अनुजग्मुः प्रगच्छन्तं राघवं गुणरञ्जिताः

tataḥ sarvāḥ prakṛtayo hṛṣṭapuṣṭajanāvṛtāḥ
anujagmuḥ pragacchantaṃ rāghavaṃ guṇarañjitāḥ

स्नातं प्रमुदितं सर्वं हृष्टपुष्टमनुत्तमम्
दृप्तं किलिकिलाशब्दैः सर्वं राममनुव्रतम्

snātaṃ pramuditaṃ sarvaṃ hṛṣṭapuṣṭam anuttamam
dṛptaṃ kilikilāśabdaiḥ sarvaṃ rāmam anuvratam

न तत्र कश्चिद्दीनोऽभूद्व्रीडितो वापि दुःखितः
हृष्टं प्रमुदितं सर्वं बभूव परमाद्भुतम्

na tatra kaś cid dīno 'bhūd vrīḍito vāpi duḥkhitaḥ
hṛṣṭaṃ pramuditaṃ sarvaṃ babhūva paramādbhutam

द्रष्टुकामोऽथ निर्याणं राज्ञो जानपदो जनः
संप्राप्तः सोऽपि दृष्ट्वैव सह सर्वैरनुव्रतः

draṣṭukāmo 'tha niryāṇaṃ rājño jānapado janaḥ
saṃprāptaḥ so 'pi dṛṣṭvaiva saha sarvair anuvrataḥ

ऋक्षवानररक्षांसि जनाश्च पुरवासिनः
अगछन्परया भक्त्या पृष्ठतः सुसमाहिताः

ṛkṣavānararakṣāṃsi janāś ca puravāsinaḥ
agachan parayā bhaktyā pṛṣṭhataḥ susamāhitāḥ

VR-S.7.99.18+17.99.18+1Southern-onlyIIT Kanpur Heritage

यानि भूतानि नगरे ऽप्यन्तर्धानगतानि च ।राघवं तान्यनुययुः स्वर्गाय समुपस्थितम्

yāni bhūtāni nagare 'pyantardhānagatāni ca |rāghavaṃ tānyanuyayuḥ svargāya samupasthitam

VR-S.7.99.18+27.99.18+2Southern-onlyIIT Kanpur Heritage

यानि पश्यन्ति काकुत्स्थं स्थावराणि चराणि च ।सर्वाणि रामगमने ह्यनुजग्मुर्हि तान्यपि

yāni paśyanti kākutsthaṃ sthāvarāṇi carāṇi ca |sarvāṇi rāmagamane hyanujagmurhi tānyapi

VR-S.7.99.18+37.99.18+3Southern-onlyIIT Kanpur Heritage

नोच्छ्वसत्तदयोध्यायां सुसूक्ष्ममपि दृश्यते ।तिर्यग्योनिगताश्चापि सर्वे राममनुव्रताः

nocchvasattadayodhyāyāṃ susūkṣmamapi dṛśyate |tiryagyonigatāścāpi sarve rāmamanuvratāḥ